o'zbekiston respublikasi viloyatlari joylarining toponimikasi

PDF 29 pages 414.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 414.0 KB

File type PDF

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o'zbekiston respublikasi viloyatlari joylarining toponimikasi mavzusidagi bajardi: qabul qildi: toshkent 2023 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti 3-kurs xushboqov azizbekning 2 mundarija kirish .................................................................................................................. 3-5 1-bob. o`zbekiston respublikasi viloyatlari joylarining toponimikasi 1.1 toponimika tushunchasi ................................................................................ 6-10 1.2 toponimika turlari…………………….……………………………..…….11-12 2-bob. o'zbekiston respublikasi viloyatlarida toponomik nomlarning ahamiyati 2.1. viloyatlar toponimlari (buxoro, qashqadaryo va surxondaryo viloyatlari va boshqalar)…………………………………………………………………...…13-21 2.2. samarqand, jizzax, sirdaryo va boshqa viloyatlar toponimlari ................. 22-26 xulosa ........................................................................................................... 27-28 foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati ................................... 29-30 3 kirish mavzuning dolzarbligi. toponimika atamasi xix asrning 60-yillarida paydo bo'lganiga qaramay, zamonaviy jamiyatda toponimika noto'g'ri baholanmoqda. mavzuning dolzarbligi toponimlarni o'rganish orqali olingan bilimlar odamlarga nafaqat geografiya yoki tarix nuqtai nazaridan foydali bo'lishi mumkin, balki ularga madaniyatni va hatto ona tilini o'rganishda ham yordam beradi. aynan natijalardan foydalanishning ushbu ko'p qirrali yo'nalishi toponimikaga fan sifatida munosib e'tibor berish zarurligini keltirib chiqaradi. bugungi kunda nutqda ushbu tushunchadan …

2 / 29

katning tabiiy geografik o‘rni, resurslari, atrof-muhit muhofazasi, aholisi, iqtisodiyoti va tarixi aks ettirilgan. ma’lumotga ko‘ra, milliy atlas 416 ta xaritalarni o‘zida jamlagan 2 jilddan iborat bo‘lib, o‘zbekistonning barcha sohalarini kartografik va matnli ko‘rinishda tavsiflovchi fundamental ilmiy-ma’lumotnoma asari hisoblanadi.1 insonlar yashab kelayotgan joylariga nom berish qadim-qadimdan an’ana bo’lib kelmoqda. o’z navbatida joyga berilgan nom ham nimagadir asoslanadi. bugungi kunda esa o’sib kelayotgan yosh avlod o’zi yashab kelayotgan joy nomini tarixini bilishi va qo’yilgan nomlar bo’yicha ma’lumotga ega bo’lishi kerak. tilshunoslikning turli davrlarida nomshunoslik bilan shug’ullanish, olimlarimiz tomonidan respublikamizdagi nomlarning o’rganilishi davom etib kelmoqda. maktabda o’quvchilar nafaqat aniq va gumanitar fanlarning asoslarini, balki odamiylik, insoniylikning qonun-qoidalarini ham o’rganadilar. bolalarga uni 1 geografik tadqiqotlar:innovatsion g‘oyalar va rivojlanish istiqbollari: iixalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari to‘plam (15–16-aprel, 2022-yil,toshkent).–toshkent.: tadqiqot.uz, 2023.b.847 4 singdirishda o’qituvchining o’rni nihoyatda kattadir. shu sababga ko’ra uzluksiz ta’lim tizimida o’qituvchi shaxsiga katta e’tibor berilgan. kurs ishi mavzusining obyekti: o'zbekiston respublikasi viloyatlari joylarining toponimikasi. …

3 / 29

o’rganilganlik darajasi: xx asr boshlarida toponimik tadqiqotlar ancha keng quloch yoydi. 2-jahon urushidan oldingi davrda olimlardan a.i.sobolevskiy, n.ya.marr, s.v.veselovskiy, v.v.bartol’d, v.p.semyonov- tyanshanskiy, v.g.shostakovich toponimika sohasida ayniqsa samarali ishlar qildilar. o`rta osiyo, jumladan, o`zbekiston toponimikasini o`rganish sohasida v.v.bartol’dning xizmatlarini alohida qayd qilib o`tish kerak. urushdan keyingi yillarda toponimika rivojida katta bir o`sish davri bo`ldi. endilikda toponimika soxasida ayrim olimlargina emas, balki butun-butun olimlar jamoasi ish olib bormoqdalar. endilikda o`lkamizda toponimik tadqiqotlar avj oldirilmoqda. toponimikaga, uning nazariyasiga doir ko`pgina asarlar yaratildi. bir necha o`nlab yosh olimlar 5 ham toponimika sohasida samarali ish olib bormoqdalar. chunonchi, t.nafasov «qashqadaryo toponimikasi», sh.qodirova «toshkent mikrotoponimikasi», e.begmatov esa antrotoponimika — kishi nomlarini o`rganish sohasida ilmiy ish olib bormoqdalar. o`rta osiyo, jumladan, o`zbekiston toponimlarini o`rganish ham uzoq tarixga ega. o`zbekiston toponimikasini o`rganishda mashhur rus sharqshunos olimlari hamda tarixchilari: v.l.vyatkin, n.f.sityakovskiy, l.n.sobolev, v.v.bartol’d, s.p.tolstov, p.p.ivanov. m.e.masson, o.a.suxareva va boshqalar bu sohada juda katta ishlarni amalga oshirdilar. respublika joy nomlarining …

4 / 29

g mаxsus usullаridаn (tаshkiliy, tizimli vа strukturаviy-funksionаl yondаshuvlаr, retrospektiv, аmаliy stаtistik usullаr) foydаlаnilаdi. kurs ishining tuzilishi: kirish, ikki bob, to’rt mavzu, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 6 1-bob. o`zbekiston respublikasi viloyatlari joylarining toponimikasi 1.1 toponimika tushunchasi toponimika geografik nomlar (toponimlar), ularning faoliyati, ma'nosi va kelib chiqishi, tuzilishi, tarqalish maydoni, vaqt o'tishi bilan rivojlanishi va o'zgarishini o'rganadigan bo'limi. har qanday hududdagi toponimlar to'plami uning toponimiyasini tashkil etadi. tarixiy komponent juda muhimdir, chunki hech qanday tarixiy hodisa tilda bevosita aks etmaydi. toponimlarning rivojlanishi to'g'ridan- to'g'ri til tarixi bilan bog'liq, garchi ularning rivojlanishi ushbu tilga xos bo'lgan umumiy tendentsiyalar bo'yicha emas, balki avtonom tarzda o'tishi mumkin1. geografik komponent tilning hududiy tarqalishini va til hodisalarini o'rganish bilan shug'ullanadigan maxsus kategoriya – linguogeografiya bilan ifodalanadi. bu ma'lum bir hududning toponimiyasini o'rganishda e'tiborga olish kerak, chunki toponimlarning shakllanishi va faoliyati ma'lum bir hududning dialekt xususiyatlariga bog'liq. toponimika tushunchasi va uning mohiyati haqida 1917 yilga qadar toponimika …

5 / 29

ing` nomlarini, makrotoponimika esa atoqli otlar, ya`n yirik 1 qorayev s. toponomika. – t., 2006. b.23. 2 murzayev e.m. “очерки топонимики”. -m, 1974. c. 51. 7 ob`ektlarning nomlarini tadqiq qiladi. hozirgi vaqtda toponimika faqat katta va yirik ob`ektlarning: tog`lar, o`rmonlar, vodiylar, vohalar, shaharlarning nomlarinigina emas, balki kichik ob`ektlarning — mahallalar, daralar; jarliklar, anhorlar, daryo irmoqlari, ariqlar va ko`llarning nomlarini geografiyaga oid atamalar turdosh otlar toponimika tarkibiga to`lig`icha kirmaydi, ammo ular toponimikani o`rganishda katta ahamiyatga egadir. nomsiz «ob`ekt» — toponim emas. toponimika geografiyaga oid joylarni emas, balki ularning nomlarini o`rganadi. toponimikaning tilshunoslik, tarih geografiya, arxeologiya va boshqa fanlarga aloqadorligi uning muhim xususiyatlaridandir. toponimikaga oid ma`lumotlar tadqiq qilinayotganda tarixiy ma`lumotlarga, ayniqsa arxeologiyaga oid tekshirish natijalariga suyangan holda ish ko`rish zarur. chunki toponimika ko`pincha tarixiy dalillarga va isbotlarga muhtoj. masalan, biror yodgorlmkning nomini o`rganish uchun, albatta, uning qaysi davrda yaratilganligini va nima sababdan shu nom berilganligini tarixiy davr sharoiti muhiti nuqtai nazaridan tadqiq …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston respublikasi viloyatlari joylarining toponimikasi"

o'zbekiston respublikasi viloyatlari joylarining toponimikasi mavzusidagi bajardi: qabul qildi: toshkent 2023 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti 3-kurs xushboqov azizbekning 2 mundarija kirish .................................................................................................................. 3-5 1-bob. o`zbekiston respublikasi viloyatlari joylarining toponimikasi 1.1 toponimika tushunchasi ................................................................................ 6-10 1.2 toponimika turlari…………………….……………………………..…….11-12 2-bob. o'zbekiston respublikasi viloyatlarida toponomik nomlarning ahamiyati 2.1. viloyatlar toponimlari (buxoro, qashqadaryo va surxondaryo viloyatlari ...

This file contains 29 pages in PDF format (414.0 KB). To download "o'zbekiston respublikasi viloyatlari joylarining toponimikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston respublikasi viloya… PDF 29 pages Free download Telegram