surxondaryo voxasi toponimikasi bo‘yicha kurs ishi

DOCX 36 pages 68.9 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 68.9 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: surxondaryo voxasi toponimikasi mundarija kirish 2 i bob. toponimika haqida umumiy tushuncha 4 1.1. toponimika tushunchasi va uning mohiyati. o`zbekiston toponimikasi 4 1.2. o`lka tarixini o`rganishda toponimikaga oid ma`lumotlar to`plash va ulardan foydalanish 9 ii bob. surxondaryo voxasi toponimikasi 15 2.1. surxondaryo viloyati toponimikasini o`rganish 15 2.2. surxon vohasining tarixiy toponimikasi va geografiyasiga doir yozma va moddiy manbalar 24 xulosa 32 foydalanilgan adabiyotlar 33 2 kirish mavzuning dolzarbligi: bugungi kunda o‘zbekiston tarixi fanida, toponimlar va tarixiy geografiya, uning tarixan shakllanishi va rivojlanishi masalalari tadqiq etila boshlandi. biroq tarixiy davrlardagi rivojlanish tendensiyalarini o‘zbekistonning alohida mintaqalari misolida o‘rganish muammosiga bir qadar kam e’tibor berilgan. ayniqsa, o‘zbekiston tarixida o‘ziga xos o‘ringa ega bo‘lgan surxon vohasining i asrning …

2 / 36

shunos olim sh.s.kamoliddinov hisoblanadi. sh.s.kamoliddinov “sam’oniy va uning termiz haqidagi ma’lumotlari”[footnoteref:1], abu saad abdulkarim ibn muhammad as-sam’oniyning “kitob al-ansab” o‘rta osiyoning tarixi va madaniyati haqida manba”[footnoteref:2], “janubiy so‘g‘d va shimoliy toharistonning tarixiy geografiyasi arabonafis mualliflar ma’lumotlari asosida”[footnoteref:3] kabi maqola va asarlarida shimoliy-g‘arbiy baqtriya tohariston (surxon vohasi)ning tarixiy toponimlari, ularning etimologiyasi to‘g‘risida asosli fikrlar bayon etilgan. [1: камалиддинов ш.с.самъани и его сведения о термезе// краеведение сурхандарьи. т., узбекистан, 1989, с 113-116. ] [2: камалиддинов ш.с.китаб ал-ансаб абу саъда абдалкарима ибн мухаммада ас-саъмани как источник по истории и истории культурқ средней азии. т., фан, 1993, с. 54-58. ] [3: камалиддинов ш.с.истрическая география южного согда северного тохаристана по арабоязычным источникам. т., узбекистан. 1998. с. ] kurs ishining maqsadi surxondaryo voxasi toponimikasini o’rganish, tahlil qilish va mavjud muammolarini bartaraf etish usullarini chuqur tahlil qilish. . o`lka tarixini o`rganishda toponimikaga oid ma`lumotlar to`plash va ulardan foydalanish kurs ishningi predmeti.surxondaryo viloyati toponimikasi. surxon vohasining tarixiy toponimikasi …

3 / 36

a ifodalash uchun chizma jadvallar va rasmlar berildi. i bob. toponimika haqida umumiy tushuncha 1.1. toponimika tushunchasi va uning mohiyati. o`zbekiston toponimikasi 1917 yilga qadar toponimika mustaqil fan sifatida o`rganilmay, uning vazifasini tarixiy geografiya fani bajarib kelardi. toponimika geografik nomlar, kishi ismlarini o`rganadigan fan sifatida maydonga keldi. toponimikani «zamin tili», ya`ni er tili deb ham atashadi. toponimika atamasi lotin tilidan olingan bo`lib, «topos» — joy, «onom» yoki «onima» — nom, umuman joy nomini o`rganadigan fan degan ma`noni bildiradi. geografik nomlar va zamin qa`rida o`rganilmayotgan nomlar, insonlarga qo`yilgan ismlar toponimikaning o`rganish manbai hisoblanadi. toponimika ikki ob`ektdan: mikro va makro toponimlardan iborat bo`lib, mikrotoponimika — grammatik jihatdan mayda ob`ektlarni, ya`ni «turdosh otlarni», mikroob`ektlarning` nomlarini, makrotoponimika esa atoqli otlar, ya`n yirik ob`ektlarning nomlarini tadqiq qiladi. hozirgi vaqtda toponimika faqat katta va yirik ob`ektlarning: tog`lar, o`rmonlar, vodiylar, vohalar, shaharlarning nomlarinigina emas, balki kichik ob`ektlarning — mahallalar, daralar; jarliklar, anhorlar, daryo irmoqlari, ariqlar va ko`llarning …

4 / 36

lan, biror yodgorlmkning nomini o`rganish uchun, albatta, uning qaysi davrda yaratilganligini va nima sababdan shu nom berilganligini tarixiy davr sharoiti muhiti nuqtai nazaridan tadqiq qilish talab etiladi. tadqiqotning yozma manbalarga ko`pincha arxeologiyaga oid ma`lumotlarga suyangan holda ish ko`rish usuli nomlarning qo`yilgan davrini aniqlashga va nomlarning paydo bo`lishini o`rganishga qo`l keladi. bir nomning o`zgarishini kuzatmoq uchun birmuncha vaqt ketadi. shuni unutmaslik kerakki, geografik nomlar ijtimoiy hodisa bo`lib, jamiyat taraqqiyoti bilan mustahkam bog`liqdir. ma`lum bo`lishicha, har bir rayon toponimikasi murakkab tarixiy jarayon bilan bog`liq bo`lib, er ostida ko`plab madaniy qatlamlar mavjudligi uni siichiklab tadqiq qilishni talab etadi. toponimika mstodologiyasiga muvofiq uni fan sifatida o`rganish uchun toponimlarning paydo bo`lishiga doir ma`lumotlardan foydalanish, nomlarning mavjud bo`lgan barcha formalarini aniqlash, nom va atamalarni o`sha joy bilan bog`liq holda tanlash va eng muhimlarini o`rganish zarur.[footnoteref:5] [5: s.qorayev o`zbekiston viloyatlari toponimlari. 202 - bet] toponimik asoslarga vaqt, manbalar va yo`nalishlar bo`yicha joylarga aholining ko`chishi, o`rnashishi kiradi. toponimlar …

5 / 36

rur. bilish murakkab dialektik jarayondir, chunki bu usul bilan madaniy qatlamlarning eng qadimiysidan boshlab, to navqironigacha momlarning manbai asta-sekinlik bilan ochiladi nomlarning «yoshi» aniqlanadi. o`z navbatida toponimik nomlar tarix uchun ham bebaho manbadir. geografik nomlar uzoq muddatli bo`lib, ma`lum hududdagi u yoki bu xalqning tili haqida guvoxlik beradi. nomlar ma`lum bir aholining hamjihatligi yoki tarqoqligiga ham bog`liqdir. ibtidoiy jamoa tuzumi davrida nomlar juda kam bo`lgan, keyinchalik aholi paydo bo`lib, qo`yilgan nomlar xam ko`p vaqtlar o`tishi bilan boshqa nomlarga o`zgartirilib yuborilgan yoki butunlay yo`q bo`lib qetgan. ezma manbalardagi toponimikaga oid ma`lumotlar tahlil qilinganda buni yaqqol ko`rish mumkin. bu noqeani hozirgi vaqtda xam aniq ko`rishimiz mumkin. ayrim shahar va qishloqlarning eski nomlari o`rniga yangi nomlar qo`yiladi, bu eski nom nima uchun yo`qotildi-yu, nima uchun yangi nom qo`yildi, buning sabablarini ham aniqlash mumkin. o`tmishda esa yangi zamindor (er egasi) paydo bo`lishi bilan ko`pincha aholi eski geografik nomlar o`rniga shu zamindorning nomini qo`yishgan. dialektologiyadan …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "surxondaryo voxasi toponimikasi bo‘yicha kurs ishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: surxondaryo voxasi toponimikasi mundarija kirish 2 i bob. toponimika haqida umumiy tushuncha 4 1.1. toponimika tushunchasi va uning mohiyati. o`zbekiston toponimikasi 4 1.2. o`lka tarixini o`rganishda toponimikaga oid ma`lumotlar to`plash va ulardan foydalanish 9 ii bob. surxondaryo voxasi toponimikasi 15 2.1. surxondaryo viloyati toponimikasini o`rganish 15 2.2. surxon voh...

This file contains 36 pages in DOCX format (68.9 KB). To download "surxondaryo voxasi toponimikasi bo‘yicha kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: surxondaryo voxasi toponimikasi… DOCX 36 pages Free download Telegram