ayiruv fiziologiyasi

DOC 12 pages 1.1 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

ayiruv fiziologiyasi reja: 1.organizm ichki muxiti doimiyligini saklashda ayiruv jaraenlarining ishtiroki. 2. buyraklar funktsiyalari. 3. nefronning tuzilishi va buyrakning kon bilan ta'minlanishi. 4. siydik xosil bulish jaraeni ,koptokchalardagi filtratsiya. 5. kanalchalardagi reabsorbtsiya. 6. kanalchalardagi sekretsiya. 7. buyraklar faoliyatining nerv va gumoral boshkarilishi. 8. buyraklar gomeostatik funktsiyalari. 9. diurez.siydik tarkibi. 10. siydik chikarilishi. 11. teri fiziologiyasi. 12. ichki muxit doimiyligini saklashda tusiklar,jigar va talok axamiyati. tayanch suzlar ekskretor funktsiya,osmoregulyatsiya,volyumoregulyatsiya,kislota-ishkor muvozanatini boshkarish,koptokchalardagi ultrafiltratsiya, kanalchalardagi reabsorbtsiya, kanalchalar sekretsiyasi,nefron, proksimal egri kanalcha, genle kovuzlogi,distal egri kanalcha, yiguvchi naychalar, inulin klirensi, burab teskari okizuvchi tizim, antidiuretik gormon(adg), osmoretseptorlar, volyumeretseptorlar, mexanoretseptorlar, chikarilish busagasi. ayruv jaraenlari gomeostaz uchun eng muxim moxiyatga ega,ular okibatida foydalanilmaydigan almashinuv maxsulotlari,et va zaxarli moddalar xamda suv, tuzlar va organik birikmalar ortikcha mikdori organizmdan chikarib tashlanadi. odamda chikaruv jaraenlarida buyraklar,upka,ter bezlari va me'da-ichak yuli ishtirok etadi. ichki muxit suyukliklari,birinchi navbatda kon tarkibi va xajmi,doimiyligini saklash chikaruv a'zolarining asosiy vazifasidir. upkalar organizmdan so2 dan …

2 / 12

boshka moddalarni ajratib chikaradi.me'da osti va ichak bezlari ogir metallar tuzlari, dorilarni chikarishda ishtirok etadi. ter bilan organizmdan suv va tuzlar,siydikchil,siydik kislotasi,sut kislotasi kabi organik moddalar chikariladi. ayiruv a'zolari orasida sut va eg bezlari aloxida urin egallaydi.ular ajratadigan sut va teri egi muxim fiziologik axamiyatga ega, ular chikindilar emas. sut emizikli bolalar uchun ozika maxsuloti bulib xizmat kiladi,teri egi esa terini moylab turadi. buyraklar funktsiyalari buyraklar ayiruv tizimning asosiy a'zosidir. ular organizmda kupgina funktsiyalarni bajaradi, bu funktsiyalardan ba'zilari ayiruv jaraenlari bilan bevosita eki vositali alokador, boshkalari bunday alokaga ega emas. buyraklar kuyidagi funktsiyalarni bajaradi : 1.a y i r u v eki e k s k r e t o r funktsiya. buyraklar organizmda suv, organik va anorganik moddalar ortikchasini, azot almashinuvi maxsulotlari va et moddalar : siydikchil,siydik kislotasi, kreatinin, amiak,dorivor preparatlarni chikaradi. 2. suv balansi va unga mos xolda kon, xujayradan tashki va xujayra ichi suyukliklari xajmini boshkarish ( …

3 / 12

okimiga chikarish. 7. a r t e r i a l b o s i m balandligini boshkarish renin, tomirlarni kengaytiruvchi moddalar ichki sekretsiyasi, natriy va suv ekskretsiyasi, xarakatdagi kon xajmini uzgartirish orkali bajariladi. 8. e r i t r o p o e z n i b o sh k a r i sh eritronning gumoral boshkaruvchisi bulgan eritropoetinni faollashtiruvchi eritrogeninni konga chikarish orkali amalga oshiriladi. 9.g e m o s t a z n i b o sh k a r i sh kon ivishi va fibrinolizning gumoral boshkaruvchilari bulgan urokinaza, tromboplastin,tromboksan ishlab chikarish va fiziologik antikoagulyantlardan geparin almashinuvida ishtirok etishdan iborat. 10. m e t a b o l i k f u n k ts i ya - oksillar,eglar va karbonsuvlar almashinuvida ishtirok etish. 11. xi m o ya f u n k ts i ya s i - organizm ichki muxitidan et,aksariyat zaxarli moddalarni chikarish. …

4 / 12

xujayralarida sintezlanib, kanalcha bushligiga chikarilishi,bu moddalar xam siydik bilan organizmdan chikariladi. buyrak fiziologiyasining rivojlanishida tabiiy sharoitda xayvonlarda siydik xosil bulish jaraenlarini tekshirish usullari muxim rol uynaydi. i.p.pavlov siydik pufagiga fistula urnatish usulini, l.a.orbeli siydik yullarini korin devori terisiga ulab, xar bir buyrak ustida tajriba utkazish usullarini yaratdi. xozirgi vaktda mikropunktsiya va mikroperfuziya xamda mikroelektrodlar erdamida nefron turli bulimlarining siydik xosil bulishidagi rolini va kanalchalarda moddalar tashilishi mexanizmlarini urganadilar. odam buyraklari funktsional xolatini tekshirish maksadida moddalarning kondagi va siydikdagi kontsentratsiyalarini solishtirish, tsitokimeviy, biokimeviy, elektrofiziologik usullardan foydalanadilar. buyrakning funktsional birligi nefron bulib, xar bir buyrakda 1 mlnga yakin nefron bor. siydik xosil bulishi jaraenlari aynan nefronda sodir buladi. xar bir nefron bir necha uzaro muayyan tartibda ulangan bulimlardan iborat. nefron kapillyarlar koptogidan iborat buyrak (malpigiy) tanachasidan boshlanadi. koptokchalar tashkaridan ikki kavatdan iborat shumlyanskiy-boumen kapsulasi bilan koplangan. kapsulaning ichki yuzasi yassi epiteliy xujayralari bilan koplangan. kapsulaning tashki eki parietal kavati kubsimon epitelial xujayralar …

5 / 12

chi kanalchalar ulab turadi. yiguvchi naychalar uzaro kushilib,magiz moddani teshib utadigan yirik chikaruv yullarini xosil kiladilar va buyrak kosachalariga ochiladi. kapsula diametri 0,2mm,bir nefron kanalchalari umumiy uzunligi 35-50mm ga etadi. nefronning tuzilishi va kon bilan ta'minlanishi. a-nefron, b-buyrak koptokchasi. buyrakda s u p e r f i ts i a l (yuzada joylashgan),i n t r a k o r t i- k a l va yu k s t a m e d u l l ya r deb nomlangan nefron tiplari mavjud.ular uzaro lokalizatsiyasi, koptokchasi kattaligi, koptokchasi va proksimal egri kanalchasining buyrak pustlok kavatining kaysi chukurligida joylashgani va kovuzlogi uzunligi bilan fark kiladi. superfitsial nefron kovuzlogi kalta, yukstamedullyar nefron kovuzlogi uzun buladi.buyrak pustlok kavatida koptokchalar kanalchalarining proksimal va distal kismlari joylashgan. buyraklar kon bilan ta'minlanishining uziga xos xususiyati shundan iboratki, buyraklarda kondan nafakat a'zoning oziklanishi uchun,balki siydik xosil kilish uchun xam foydalaniladi.buyraklar aorta korin kismidan boshlanuvchi kalta buyrak …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ayiruv fiziologiyasi"

ayiruv fiziologiyasi reja: 1.organizm ichki muxiti doimiyligini saklashda ayiruv jaraenlarining ishtiroki. 2. buyraklar funktsiyalari. 3. nefronning tuzilishi va buyrakning kon bilan ta'minlanishi. 4. siydik xosil bulish jaraeni ,koptokchalardagi filtratsiya. 5. kanalchalardagi reabsorbtsiya. 6. kanalchalardagi sekretsiya. 7. buyraklar faoliyatining nerv va gumoral boshkarilishi. 8. buyraklar gomeostatik funktsiyalari. 9. diurez.siydik tarkibi. 10. siydik chikarilishi. 11. teri fiziologiyasi. 12. ichki muxit doimiyligini saklashda tusiklar,jigar va talok axamiyati. tayanch suzlar ekskretor funktsiya,osmoregulyatsiya,volyumoregulyatsiya,kislota-ishkor muvozanatini boshkarish,koptokchalardagi ultrafiltratsiya, kanalchalardagi reabsorbtsiya, kanalchalar sekretsiyasi,nefron, proksimal egri kan...

This file contains 12 pages in DOC format (1.1 MB). To download "ayiruv fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ayiruv fiziologiyasi DOC 12 pages Free download Telegram