айрим спорт турларининг физиологик характеристикаси

DOC 111.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1526564081_71588.doc айрим спорт турларининг физиологик характеристикаси режа: 1. енгил ателетика 2. велоспорт. биз юқорида жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланишнинг организмдаги кўпгина физиологик ва биокимёвий жараёнларга таъсири қандай функионал ўзгаришларга олиб келишини ва бу ҳолатларнинг чуқурлиги, давомийлиги асосан таъсир этувчи омилнинг кучига, муддатига яқиндан боғлиқ эканлигини кўриб чиқдик. бундан ташқари, машқ қилиш туфайли кузатиладиган ўзгаришлар асаб тизимининг хусусиятларига, машқ қилганлик даражасига ҳам бевосита алоқадорлиги ҳақида гапириб ўтилди. масалан, бир хил жисмоний юклама эндигина шуғулланишни бошлаганлар билан тажрибали спортчиларда ҳар хил физиологик ва биокимёвий силжишларга олиб келади ёки ўрганувчи учун максимал юрак уриши ва юқори қон босимига сабаб бўлувчи машқ тури юқори малакали спортчида айтарлик ўзгаришларга олиб келмайди ва ҳокоза. яна шу нарса диққатга сазаворки, кўриб ўтгнимиздек жисмоний машқларни классификациялашда уларнинг организмга таъсир этиш хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда иш тутилади (тегишли бобга қаранг), уларни циклик (спортчасига юриш, чопиш, сузиш, велосипед ҳайдаш, ва ҳокоза), ёки ациклик (оғирлик кўтариш, спорт гимнастикаси, кураш, спорт …

жуда узоқ масофаларга югуриш билан характерланади. буларнинг ҳаммаси айтиб ўтилганидек циклик иш ҳисобланади. шулардан қисқа масофага югуришнинг техникаси энг мураккабдир. спринтерлар (кисқа масофаларга югурувчилар) тезлик ва куч ишлатиб иш бажаради, шунинг учун уларнинг мускуллари юқори қўзғалишга эга бўлади. шу билан бирга уларда бевосита иш бажарувчи мускуллар кучли гипертрофияланган бўлади. бундай гипертрофия миофибрилли гипертрофия дейилади. узоқ масофаларга югурувчиларда эса мускуллар қўзғалувчанлиги ва гипертрофияси бир мунча кам ривожланган бўлиб, гипертрофия саркаплазматик характерга эга бўлади. югурувчиларда мускул кучли қисқариш билан максимал ҳолда бўлиши ҳам керак. шунинг учун спринтерларда мускуллар “портловчи” кучга эга бўлади. турли масофаларга югуриш ҳар хил йўл билан энергия сарфланишига олиб келади. қисқа масофаларга югурувчиларда асосан анаэроб йўл билан, ўрта ва узоқ масофаларга югуришда анаэроб-аэроб йўл билан энергия ажралиши талаб қилинади. масофа қанча узун бўлса, аэроб жараён шунчалик кўпроқ намоён бўлади. қанча масофа узоқ бўлса энергия сарфлаш ҳам шунча кўпроқ бўлади, буни ушбу жадвалда кўриш мумкин. турли масофаларга югуришда сарфланадиган энергия …

натижада қон реакцияси кислоталик томонга оғади. спинтер тинч турганда юрак уриш частотаси 60 га тенг бўлса, стайерларда - 40 атрофида. яхши машқ қилган спортчиларда юракнинг ҳам систолик ҳам минутлик ҳажми бироз камроқ бўлади (тинчлик пайтида), бу ҳолат тинчлик пайтида юрак фаолиятининг тежамкорлик билан ишлашини кўрсатади. қисқа масофаларга югуришда юрак уриш частотаси 190-200 та бўлади. тахминан шундай ҳолат ўрта масофаларга югуришда ҳам кузатилади лекин бундай чопишнинг охирига келиб ушбу кўрсатгич 210-220 га чиқиши мумкин. узоқ ва жуда узоқ масофаларга югуришда эса юрак уриши частотаси 160-180 дан ошмайди. урта масофаларга югуришда юракнинг систолик ва минутлик ҳажми энг максимал даражага чиқади (тегишли ҳолда 200-220 мл ва 40-42 литр). артерия қон босими югурувчиларда (тинчлик ҳолатда) физиологик норма атрофида бўлиб, систолик босим юклама бажарилганида 180-200 мм симоб устунига тенглашади. диастолик босимда эса ўзгариш айтарли бўлмайди. ¡рта масофаларга югуриш қонда кучли ўзгариш чақиради, қон шаклли элементлари кескин кўпайиб кетади, плазма таркибида сут кислотаси миқдори ошиб кетади …

ган одам шу ҳароратда очиқ ҳавода 1 соат турганидагича энергия йўқотади). сузувчиларда юрак қон-томирлари тизимининг ишлаши ўзига хос хусусиятга эга. чунки сузиш доим горизонтал ҳолатда ўтади, бу ҳолат эса қон босимининг вертикал тургандагига нисбатан бироз кўтарилади. одатда сузишда мусабақа шароитида) юрак уриш частотаси 180-200 га чиқади. юракнинг систолик ва минутлик ҳажми ҳам сувда сузиш шароитида одатда юриш ҳолатига нисбатан бироз кўпайган бўлади. сузиш пайтида тер ажралиш кузатилмайди, шунинг учун ҳам сузувчиларда буйраклар анча интенсив ишлар экан, кўпинча уларнинг сийдигига эркин оқсил учрайди. сузишнинг яна бир хусусияти шундаки, узоқ масофага югуришда организм қизиб кетишга қарши курашса, сузишда совиб кетишга қарши курашади. чанғи спорти ўзининг асосий хусусиятлари билан катта ва ўртача қувватдаги циклик иш ҳисобланади. унинг яна бир характерли томони шундан иборатки, чағничининг тезлиги, ҳаракат таркиби доим бир хилда бормайди. масалан, баландликка кўтарилишда тезлик камайиб ишнинг қуввати ошади, пастликка тушишда эса бунинг тескарисича иш қуввати камайиб, тезлик ошади. буларнинг барчаси спортчидан юксак …

ўлади). чанғичида машқ бажариш танадаги гликоген заҳирасини камайтириб, қон таркибидаги глюкоза миқдорини баъзан 40-38% гача тушириши мумкин. шунинг учун бевосита машқ бажариш давомида (дистанцияда) уларга қўшимча озиқланиш тавсия қилинади. чанғичиларда нафас олиш частотаси минутига 50-60 мартгача кўпайиб, унинг минутлик ҳажми 100-140 л. атрофида бўлади. чанғичилар спортнинг бошқа тури билан шуғулланувчилар қараганда энг катта ўпка тириклик сиғимига эга бўладилар. чанғичилар юраги катта ҳажмга эга (900-1400см3), юрак уриш частатаси тинчлик даврида 40 дан ошмайди, юракнинг систолик ва минутлик ҳажми тегишли ҳолда 60-70 мл ва 3,5 литрга тенг бўлади. юрак уриш частотаси машқ пайтида ўртача 170-180 га тенг, баъзан трассада бу кўрсаткич 200 гача ҳам чиқиши мумкин. уларнинг артериал қон босими тинчлик даврида 125-70 мм. сим. устунига тенг бўлади. жуда қийин масофаларини босиб ўтишда баъзан диастолик босим пасайиб кетади. чанғичилар ҳаракатининг қийинлиги ва узоқ масофаларига мусобақа уюштирилганида уларда тана массасининг 0,5-5,0 кг гача камайиб кетишига сув бўғими кўплаб йўқотиш кузатилади). велоспорт. велосипедчиларнинг ҳаракат …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "айрим спорт турларининг физиологик характеристикаси"

1526564081_71588.doc айрим спорт турларининг физиологик характеристикаси режа: 1. енгил ателетика 2. велоспорт. биз юқорида жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланишнинг организмдаги кўпгина физиологик ва биокимёвий жараёнларга таъсири қандай функионал ўзгаришларга олиб келишини ва бу ҳолатларнинг чуқурлиги, давомийлиги асосан таъсир этувчи омилнинг кучига, муддатига яқиндан боғлиқ эканлигини кўриб чиқдик. бундан ташқари, машқ қилиш туфайли кузатиладиган ўзгаришлар асаб тизимининг хусусиятларига, машқ қилганлик даражасига ҳам бевосита алоқадорлиги ҳақида гапириб ўтилди. масалан, бир хил жисмоний юклама эндигина шуғулланишни бошлаганлар билан тажрибали спортчиларда ҳар хил физиологик ва биокимёвий силжишларга олиб келади ёки ўрганувчи учун максимал юрак уриши ва юқори қон босимига сабаб...

DOC format, 111.5 KB. To download "айрим спорт турларининг физиологик характеристикаси", click the Telegram button on the left.

Tags: айрим спорт турларининг физиоло… DOC Free download Telegram