tibbiy biologiya vagenetika

PPT 41 pages 4.7 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPT

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

prezentatsiya powerpoint «tibbiy biologiya va genetika» fanidan ma'ruza № 8 irsiyatning molekulyar asoslari ma'ruzachi: maksumova munira abduganievna toshkent “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent ma'ruzaning maqsadi irsiyatning molekulyar asoslari tushintirish. prokariot va eukariot organizmlarning genining tuzilishini, dnkning irsiy axborotni o'tkazishdagi roli, transformatsiya vatransduktsiyani, plazmidlar, episomalar, dnkning oqsil biosintezidagi rolini, ”bitta gen – bitta ferment” gipotezasi va oqsil biosintezining boshqarilishini (jakob, mano) tushuntirish. ma'ruzaning tarbiyaviy ahamiyati va vazifalari: ota-onadan kelgusi naslga beriladigan irsiy materialni qanday shaklda o'tishini tushuntirish. irsiy materialning o'zgarishi bilan yuzaga keladigan molekulyar kasalliklarni va ularni yuzaga keltiruvchi omillarni aniqlash. ma'ruzada o'rganiladigan savollar: 1. molekulyar genetika 2.transformatsiya. 3.transduktsiya, kon'yugatsiya, f –omil. 4.dnkning kimyoviy tuzilishi, ikki hissa oshishi. 5.genetik kod. rnk va uning sintezi. 6.oqsil biosintezi va uning boshqarilishi. irsiyatning moddiy asosi organizmlar irsiyati, irsiylanishi va o'zgaruvchanlikning moddiy asosi – nuklein kislotalarning tuzilishi va funktsiyasini hamda oqsil biosintezining molekulyar asosini o'rganadi. molekulyar genetika genetika, biokimyo, biofizika, matematika …

2 / 41

a uning shogirdlari irsiyat birligi – gen xromosomada joylashganligi ta'limotini yaratdilar. 1924 yilda nemis biologi r. felgen nuklein kisotalar xromosomada joylashganligini aniqladi. keyinchalik hujayra yadrosi dnk va oqsildan iborat ekanligi aniqlandi. f. misher 1869 yilda kashf qilgan. r. altman 1889 yil nuklein kislota tarkibiga purin, pirimidin, uglevod va fasfat kislota kirishini ko'rsatdi. hujayra yadrosi dnk va oqsillardan tashkil topgan. demak yadro – xromasomalari dnk va oqsildan iborat, unda “xromosomaning dnk qismi yoki oqsil qismi irsiy axborot saqlaydimi?”, degan savol tug'iladi n. k. koltsov 1935 yilda irsiyat moddasi oqsil molekulalarida saqlanadi degan fikrni taklif etdi ammo, keyinchalik irsiyatning kimyoviy asosi dnk molekulalari ekanligi haqida gipoteza shakllana boshladi dnk molekulasining irsiyatning molekulyar asosi sifatidagi roli bakteriyalar va viruslarda olib borilgan ... transformatsiya, transduktsiya, konyugatsiya va g' – omil tajribalar asosida tushuntirildi transformatsiya ... bu hujayra ichiga kiritilgan – begona dnk molekulasi ta'sirida organizmlar belgi va xususiyatlarining irsiy o'zgarishidir hodisasi 1928 yilda grifits …

3 / 41

modda... dnk – dezoksiribonuklein kislota ekanligini 1944 yilda o. everi, mak-leod, mak-karti degan olimlar aniqladilar transduktsiya... deb genetik materialning bir bakteriya hujayrasidan ikkinchisiga bakteriofaglar orqali o'tishiga aytiladi transduktsiya hodisasi 1952 yilda a. xershi, m. cheyz hamda j. lederberg va n. tsinderlar tajribalarida tushuntirilgan 1952-yili a.xershi va m.cheyz faglarning bakteriya xujayrasi ichida ko'payishini undagi oksil molekulasiga yoki dnk molekulasiga bog'liqligini tajribada aniqlab berdilar. hosil bo'lgan yangi fag avlodlarida faqat dnk ni tamg'alovchi fosforning radioaktiv izotopi r32 saqlanib, s35 esa uchramaydi. fag r32 12 dnkning irsiyatdagi rolini aniqlashda ichak bakteriyasi (e.coli) hujayrasida yashovchi t-2 fagidan foydalaniladi. t-2 fagi 6 burchakli boshi va ipsimon dum qismga ega. bakteriya hujayrasiga dum qismi bilan birlashadi. hujayra ichiga kirgan fagning dnksi bakteriya hujayrasining dnksini mayda bo'laklarga ajratib tashlaydi va bakteriyaning normal ish jarayonini buzadi. kolba o'rtasiga bakteriyalar o'ta olmaydigan filtr o'rnatilgan. filtr orqali faqat bakteriofaglar o'ta oladi, bakteriyalar o'ta olmaydi. umumiy transduktsiya paytida fag bakteriyadan har …

4 / 41

onyugatsiya... bu – ikkita bakteriya hujayrasining juftlashib, biridan ikkinchisiga irsiy omilning o'tishidir. bakteriyalarda konyugatsiyani 1946 yilda djoshua lederberg va edvard tatumlar aniqlagan. antibiotikka rezistent bakteriya antibiotikka sezgir bakteriya rezistentlik geniga ega plazmida xromosoma konyugatsiya bakteriyalararo konyugatsiya episomalar — bakteriyaning genetik elementlaridir. episomalar ikki xolatda uchrashi mumkin: xromosomaga birikkan xolda va avtonom plazmidalar holida. episoma: f omil - bakteriyalar fertilligi omili - bakteriyalar kongatsiyasida ishtirok etadi. r plazmida – antibiotikka rezistentlik omili. kolitsinogenlik omili f omil (f plazmida) ko'payishni nazorat qiladi r plazmida antibiotikka chidamlilikni shakllantiradi ent plazmida toksinlar sintezini nazorat qiladi b plazmida boshqa bakteriyalar uchun letallik xususiyatiga ega moddalar sintezini nazorat qiladi yangi donor donor xromosoma dnk si f plazmida xromosoma dnk si avvalgi donor dnk polimeraza jinsiy pil retsipient transferosoma relaksosoma f plazmida f plazmida plazmida bilan dnk ni bitta zanjirini aniq nuqtada (orit) kesadigan endonukleaza kodlanadi. bu endonukleaza relaksaza deb ataladi. relaksaza yakka yoki boshqa relaksosoma oqsillari …

5 / 41

arining moddiy asosi hisoblanadi. episomalar – tsitoplazmada erkin bo'luvchi plazmogenlardir. ular faoliyatining ma'lum davrida xromasomalar bilan ham irsiylanadi. episomalar – ko'chib yuruvchi genlar ham deyiladi. ba'zi bir organizmlarda hujayraga begona viruslar kirib o'zining dnk sini uning plazmidiga ulab irsiylanadi. ularni simbiotik plazmogenlar deyiladi. dnk replikatsiyasi xillari konservativ qo'sh zanjir buzilmasdan yangi dnk molekulasi hosil bo'ladi. yarim konservativ dastlab azotli asoslar o'rtasidagi vodorod bog'lar uziladi, qo'sh zanjir ajraladi, har bir zanjirga o'ziga o'xshagan komplementari sintezlanadi. dispersion qo'sh zanjir to'liq buzilib ajraladi, yangi dnk eski dnk fragmentlardan hosil bo'ladi g.sten 1957 yili dnk molekulasi replikatsiyasi xillarini ko'rsatib bergan gen va genetik axborot gen irsiyat va irsiylanishning molekulyar genetik birligi – moddiy asosi gen dnk ning bir bo'lagi bo'lib, u ketma-ket joylashgan nukleotidlardan iborat dnk da gen tarkibidagi nukleotidlar tripletlar tarzida bo'lib, ularni kodogenlar deyiladi dnk dan transkriptsiya hisobiga irnk ga ko'chirilgan tripletlar kodonlar deyiladi prokariot va eukariot organizmlar genlarining strukturaviy farqlari... prokariotlarda …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy biologiya vagenetika"

prezentatsiya powerpoint «tibbiy biologiya va genetika» fanidan ma'ruza № 8 irsiyatning molekulyar asoslari ma'ruzachi: maksumova munira abduganievna toshkent “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent ma'ruzaning maqsadi irsiyatning molekulyar asoslari tushintirish. prokariot va eukariot organizmlarning genining tuzilishini, dnkning irsiy axborotni o'tkazishdagi roli, transformatsiya vatransduktsiyani, plazmidlar, episomalar, dnkning oqsil biosintezidagi rolini, ”bitta gen – bitta ferment” gipotezasi va oqsil biosintezining boshqarilishini (jakob, mano) tushuntirish. ma'ruzaning tarbiyaviy ahamiyati va vazifalari: ota-onadan kelgusi naslga beriladigan irsiy materialni qanday shaklda o'tishini tushuntirish. irsiy materialning o'zgarishi bilan yuzaga ke...

This file contains 41 pages in PPT format (4.7 MB). To download "tibbiy biologiya vagenetika", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy biologiya vagenetika PPT 41 pages Free download Telegram