mashinasozlikda ishlov berish aniqligi va uni boshqarish

DOCX 6 pages 264.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 264.6 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

5-mavzu. qirqib ishlov berish aniqligi.3. reja: 1.mashinasozlikda ishlov berish aniqligi va uni boshqarish. 2.ishlov berish aniqligini olish usullari. 3.ishlov berishning tizimli xatoliklari. tayanch so‘zlar va iboralar: mashinasozlik; aniqlik; xatolik; texnologiya; detalni tayyorlash; zagatovka; aniqlikni olish usullari; o‘lchash; dastgoh; tizimli xatoliklar; tasodifiy xatoliklar. 1.mashinasozlikda ishlov berish aniqligi va uni boshqarish. mahsulotning sifati ularning elementlarining ishlov berilish aniqligiga ko‘p jihatdan bog‘liqdir. aniqlik detallarning va yig‘ma birliklarning geometrik ko‘rsatkichlaridir. detalga konstruktor tomonidan belgilab berilgan aniqlik darajasi uning ish qobilyatining shakllanishi uchun zaruriy omillardan biridir. tayyorlash texnologik jarayonida kelib chiquvchi geometrik ko‘rsatkichlar xatoligini umuman bartaraf qilish mumkin emas, va shu sababdan detallarga ishlov berishda doimo ma’lum miqdorda hosil bo‘luvchi xatolik kuzatiladi. shuning uchun detalning tayyorlanish aniqligi deganda uning o‘lcham, shakli, yuzalarining o‘zaro joylashishida bo‘ladigan xatoliklarning konstruktor tomonidan bu ko‘rsatilgan parametrlar uchun belgilab bergan miqdoriga moslik darajasi tushiniladi. detalga ishlov berilganda har bir o‘lcham bo‘yicha ishlov berish unga berilgan qo‘yim asosida amalga oshirilishi kerak. ya’ni …

2 / 6

an holda, uning ish yuza g‘adir-budurligiga bo‘lgan talabni hisobga olib belgilanadi. mashinasozlikda ishlov berish aniqligiga erishish uchun texnolog bir qancha vazifalarni muvaffaqiyatli yechishi lozim: · detalni tayyorlash va mashinani yig‘ishda konstruktor tomonidan belgilangan aniqlikni, yuqori unumdorlik va iqtisodiy ko‘rsatkichlar bilan ta’minlashga erishish lozim; · ishlov berish va yig‘ish jarayonlarini zaruriy o‘lchash va nazorat asboblari bilan ta’minlash; · operasiyalar oralig‘i o‘lchamlari qo‘yimini belgilash va texnologik jarayon davomida ularga rioya qilishni ta’minlash. bundan tashqari texnolog belgilangan texnologik jarayonning amaldagi aniqligini tadqiq qilishi va kelib chiqadigan xatoliklarning sabablarini o‘rganishi kerak. 2.ishlov berish aniqligini olish usullari. detal aniqligi deb, uning chizma talablarini qondirish darajasi tushiniladi. bu talablar detalning o‘lchamlari, geometrik shakli, yuzalarining o‘zaro joylashishi parametrlari, yuza g‘adir-budurligi va shuningdek materialning fizik va mexanik xususiyatlarini baholash parametrlariga qo‘yiladi. ishlov berish aniqligini olishning ikki xil usuli mavjuddir: belgilab yurib ko‘rish va o‘lchash usuli;- sozlangan stanoklarda (dastgohlarda) o‘lchamni avtomatik olish. belgilab yurib ko‘rish usulining asosini, stanokga ishlov …

3 / 6

i. talab qilingan o‘lcham olingach, shu sozlanish bo‘yicha detalning butun yuzasiga ishlov beriladi. keyingi zagotovkaga ishlov berishda, qirqish asbobini sozlash ishlari to‘lig‘icha qayta bajariladi. bu usulning afzalligi sifatida aniqligi past dastgohda ham yuqori aniqlikda ishlov berish, qirqish asbobi yeyilishidan kelib chiqadigan xatolikni yo‘qotish, detallarga ishlov berish uchun murakkab moslamalardan foydalanish zaruriyatini yo‘qotish imkoniyatini beradi. shuning bilan bir qatorda, bu usuldan foydalanilganida detalning aniqlik darajasi ishchining saviyasiga bog‘liq bo‘lishi, ishlab chiqarish suratining pastligi, ish unumdorligi past bo‘lganligi sababli mahsulot tannarxining yuqori bo‘lishi kabi kamchiliklar mavjud bo‘ladi. bu kamchiliklarning mavjudligi sababli, bu usul donalab yoki kam seriyalab ishlab chiqarishdagina qo‘llanilishi mumkin. sozlanagan dastgohlarda o‘lchamni avtomatik olish usuli yuqorida sanalgan noqo‘layliklarning ko‘pchiligini bartaraf qilish imkoniyatini beradi. bu usuldan foydalanib detallarga ishlov berilganida, stanok oldindan shunday sozlangan bo‘ladiki, natijada ishlov berishda talab qilingan aniqlik, ishchining saviyasi va e’tiboriga deyarli bog‘liq bo‘lmagan holda olinadi. zagotovkaga 2 va o‘lchamlar bo‘yicha frezarlab ishlov berilganida (8.1. a-rasm) frezer …

4 / 6

adi. ishlov berish jarayoni davomida va o‘lchamlar o‘zgarmas bo‘lib qolishligi sababli, dastgohning shu sozlanishi bilan ishlov berilgan barcha detallarning va o‘lchamlari aniqligi ham bir xil saqlanib qoladi. xuddi shu singari zagotovkaning (6.1.b-rasm) tekis ko‘ndalang yuzasiga ishlov berishda zagtovkaning o‘lchami qisuvchi moslama yuzasidan 1, qirquvchi rezeg‘ 3 siljishini chegaralovchi tirgak 4 yuzasigacha bo‘lgan masofa va shuningdek tayanchdan 4, rezeg‘ning qirqish yuzasi uchigacha bo‘lgan masofa bilan aniqlanadi. 6.1-rasm. o‘lchamlarni avtomatik olish usulida zagotovkalarga ishlov berish. avtomatik o‘lcham olish usulidan foydalanilganda talab qilingan ishlov berish aniqligini olish vazifasi stanokchi ishchidan, dastgohni sozlovchiga, asbobsozga, moslama yasovchilar va texnologlarga o‘tadi. bu usulning afzalligi sifatida olinadigan aniqlikning ishchi saviyasiga deyarli bog‘liq bo‘lmasligini, ish unumdorligining yuqori bo‘lishini, jarayon iqtisodiy samaradorligi oshishini ko‘rsatish mumkin. bu yutuqlar usulning zamonaviy seriyalab va ommaviy ishlab chiqarish korxonalarida keng qo‘llanilishiga imkon beradi. yuqorida ko‘rib chiqilgan ishlov berish usullarining qaysi biri qo‘llanilmasin, jarayon amalga oshirilishida doimo ma’lum miqdordagi kamchiliklar kelib chiqadi. bu xatoliklar …

5 / 6

va deformasiyalanish natijasida kelib chiqadigan nuqsonlarga shpindelning radial urulishi, ko‘ndalang yuza urulishi (o‘q bo‘yicha) va boshqa shu singari tashkil etuvchilardan iborat bo‘ladigan xatoliklar kiradi. qirqish asbobining noaniqligiga va yeyilishiga bog‘liq bo‘lgan xatoliklar (ayniqsa freza, razvyortka, zenker kabi me’yorlangan asboblarning) ko‘pchilik hollarda bevosita ishlov berilayotgan detalga o‘tadi. odatda qirqish asbobining noaniqligi juda kichik bo‘ladi va ishlov berishga asosan uning yeyilishidan kelib chiqadigan xatoligi katta ta’sir ko‘rsatadi. ishlov berishning tasodifiy xatoliklari – ko‘rilayotgan to‘plam detallarining har biri uchun alohida qiymatga ega bo‘lib, ularning paydo bo‘lishi hech qanday ma’lum qonuniyatlarga bo‘ysinmaydi. bu singari xatoliklar ko‘p sonli boshqarilmaydigan faktorlarning ishlov berish aniqligiga ko‘rsatadigan umumlashgan ta’siri natijasida shakllanadi va ularni o‘rganish uchun matematik statistikaning ma’lum uslublaridan foydalaniladi. bu xatoliklarni keltirib chiqaruvchi faktorlarni umumlashtirib, ishlov berish turiga, detalni o‘rnatishga, uni tayanchlashga, berkitishga, dastgohni sozlashga, moslamaga bog‘liq bo‘lgan tashkil etuvchilarga bo‘lish mumkin. ishlov berish aniqligiga ta’sir qiluvchi faktorlar. tabiatiga qarab tizimli va tasodifiy xatoliklarni keltirib chiqarish mumkin. …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mashinasozlikda ishlov berish aniqligi va uni boshqarish"

5-mavzu. qirqib ishlov berish aniqligi.3. reja: 1.mashinasozlikda ishlov berish aniqligi va uni boshqarish. 2.ishlov berish aniqligini olish usullari. 3.ishlov berishning tizimli xatoliklari. tayanch so‘zlar va iboralar: mashinasozlik; aniqlik; xatolik; texnologiya; detalni tayyorlash; zagatovka; aniqlikni olish usullari; o‘lchash; dastgoh; tizimli xatoliklar; tasodifiy xatoliklar. 1.mashinasozlikda ishlov berish aniqligi va uni boshqarish. mahsulotning sifati ularning elementlarining ishlov berilish aniqligiga ko‘p jihatdan bog‘liqdir. aniqlik detallarning va yig‘ma birliklarning geometrik ko‘rsatkichlaridir. detalga konstruktor tomonidan belgilab berilgan aniqlik darajasi uning ish qobilyatining shakllanishi uchun zaruriy omillardan biridir. tayyorlash texnologik jarayonida kelib chiquvc...

This file contains 6 pages in DOCX format (264.6 KB). To download "mashinasozlikda ishlov berish aniqligi va uni boshqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: mashinasozlikda ishlov berish a… DOCX 6 pages Free download Telegram