falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi

PPTX 8 pages 952.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 952.7 KB

File type PPTX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

2-mavzu falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi jalilov umidjon 2-mavzu falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi 1.qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi: qadimgi misr va bobil, hindiston, xitoy va markaziy osiyoda olam va odamning paydo bo‘lishi, borliq, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalarning shakllanishi. 2. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. (muso al-xorazmiy, ahmad al-farg‘oniy, abubakr ar-roziy, abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sinolarning tabiiy-ilmiy, ijtimoiy falsafiy qarashlari). 3. ilk o‘rta asrda tasavvuf va islom ilohiyotshunoslik maktablari ta’limotlari. 4.temur va temuriylar sulolasi davrida tabiiy-ilmiy bilimlar taraqqiyoti . 5. yangi davr - xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar. 6. o‘zbekistonda falsafiy fikrlar rivoji. o‘zbekistonda ajdodlar me’rosini tiklash va ularni jahonda keng ommalashtirish borasidagi islohotlarning mazmun-mohiyati hozirgi adabiyotlarda falsafaning vujudga kelishini marksizmning sinfiylik tamoyillariga asoslanib, quldorlik tuzumining shakllanishi bilan bog‘lab, uning tarixini uch ming yil deb hisoblanadi. …

2 / 8

2-chi yarmigacha davom etib, hech qachon ular iqtisodiyotning asosini tashkil qilmagan. hind falsafasi asoslari «upanishadalar» nomi bilan mashhur bo‘lgan manbalarda ham o‘z aksini topgan. «upanishadalar» «sirli bilim» degan ma’noni anglatib, «vedalar»ning falsafiy qismini tashkil etadi. «upanishadalar» yaxlit kitob yoki falsafiy risola bo‘lmay, balki turli vaqtda har xil mavzuda ijod etgan noma’lum mualliflarning matnlaridan iboratdir. ularning mazmuni va uslubi turlicha falsafiy qarashlar mahsulidir. «upanishadalar»dagi falsafiy mavzular, asosan, insonni o‘rab turgan borliq, uning hayotdagi o‘rni va vazifasi, tashqi olam va inson tabiati, uning hayoti va ruhiyatining mohiyati, bilish imkoniyatining chegaralari, axloq me’yorlari haqidadir. falsafiy muammolar asosan diniy-mifologik nuqtai nazardan bayon etilgan. 1.qadimgi sharq falsafasi 3 eramizgacha bo‘lgan viii-vii asrlarda hindistonda lokayati (bu dunyo)ni tan oluvchi falsafiy ta’limot shakllana boshladi. bu ta’limotning asosi brixaspati va uning izdoshlari vedalarda bayon etilgan diniy qarashlarni tanqid qilib, erdan boshqa tarzdagi hayotning bo‘lishi mumkin emas, degan fikrni ilgari surdilar. lokayataning eng rivojlangan oqimi charvaklar (mil.avv. vi-asr) ta’limotidir. …

3 / 8

degan ta’limotiga bog’liqdir. dao haqidagi ta’limot falsafadagi qonun tushunchasini hosil qilishdagi dastlabki urinishdir. «daosizm» «dao» so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, «yo‘l», «taraqqiyot», «dunyo negizi» ma’nolarini bildiradi. daosizmning asoschisi lao-szi bo‘lib, u dunyoda abadiy harakat va qarama-qarshiliklar bir-biriga bog‘liqligi amal qiladi, tabiat hodisalari o‘z-o‘ziga zid holatga aylanib rivojlanadi, degan fikr yuritiladi. ta’kidlanishicha, go‘zallik va yomonlik, borliq va yo‘qlik, uzun bilan qisqalik bir-birini to‘ldiradi, birin-ketin keladi, bir-biriga bog’liq bo‘ladi, tabiatdagi barcha mavjudot, barcha hodisalar qarama-qarshiliklarni o‘z ichiga oladi. daosizm vakillari bilishdagi hissiy va mantiqiy jihatlarning mavjudligi masalasini o‘rtaga qo‘yib, bilishda hissiyot va amaliyotning ahamiyatini kamsitib, aqlni bo‘rttirib yuborganlar. miloddan avval v-iii asrlarda xitoyda konfutsiychilik kabi falsafiy oqim bo‘lgan. bu oqimning asoschisi xitoy mutafakkiri konfutsiy bo‘lgan. (mil.avv. 551-479 yillarda yashagan). konfutsiy insonparvarlik g‘oyalarini qadimgi xitoyda birinchi bo‘lib olg‘a surdi. u o‘zining falsafiy qarashlarida tarbiya masalalariga katta e’tibor qaratgan. odamlar o‘z tabiatiga ko‘ra, bir-birlariga o‘xshaydilar, faqat tarbiyaga ko‘ra, ular bir-birlaridan farqlanadilar deydi u. konfutsiy fikricha, …

4 / 8

a, tasavvuf lafzi hijratning ikkinchi asrida paydo bo‘lgan bo‘lsa-da, lekin shu mazmunni ifoda etuvchi zohidlik kabi lafz-istilohlar orqali bu yo‘nalish islomdan oldingi davrlarda ham mavjud bo‘lganligini qayd etib o‘tadilar. ammo u islom zaminida muayyan bir tizimga kirib, tashkiliy tus olganini aytish joizdir. tasavvuf murakkab diniy-falsafiy oqim bo‘lib xilma-xil yo‘nalishga ega. unda 2 ta asosiy g‘oyaviy yo‘nalish ko‘zga yaqqol tashlanadi: bu o‘tkinchi dunyo, mol-mulk, mansabga ixlos qo‘yish allohni unutishga, imonsizlikka olib keladi, degan g‘oyaga tayanib, tarki dunyochilikni targ‘ib etganlar; azro‘zi azalda peshonaga yozilgan taqdir borligiga, odam undan qochib qutila olmasligiga ishontirishga intilganlar. ikkinchi yo‘nalish – bu dunyo alloh tomonidan odamlar, ularning insonlardek yashashi uchun yaratilgani, odam shu dunyodagi ezgu ishlari bilan u dunyoda xudo visoliga etishi uchun og‘ir, mashaqqatli poklanish yo‘lidan borishini tashviq etganlar. tasavvufda alloh rahmatiga etishishning, inson ma’naviy kamolot yo‘lining 4 bosqichi mavjudligi tasdiq etiladi. bular shariat, tariqat, ma’rifat va haqiqatdan iborat. sha’riat – diniy qonun-qoidalar va marosimlarni, qur’oni …

5 / 8

qiqat bosqichida soliq o‘zini xudoning visoliga yetgan hisoblanib, u bilan qo‘shilib ketgan, ya’ni fanoga aylanadi. markaziy osiyoda fanoga aylanish haqiqatga yetishish hisoblanib, soliq haqiqat timsoli bo‘lib maydonga chiqadi. 7 e’tibor uchun rahmat jalilov umidjon umidjalilov@gmail.com image5.png image6.jpeg image7.jpeg image4.png image83.svg

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi"

2-mavzu falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi jalilov umidjon 2-mavzu falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi 1.qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi: qadimgi misr va bobil, hindiston, xitoy va markaziy osiyoda olam va odamning paydo bo‘lishi, borliq, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalarning shakllanishi. 2. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. (muso al-xorazmiy, ahmad al-farg‘oniy, abubakr ar-roziy, abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sinolarning tabiiy-ilmiy, ijtimoiy falsafiy qarashlari). 3. ilk o‘rta asrda tasavvuf va islom ilohiyotshunoslik maktablari ta’limotlari. 4.temur va temuriylar sulolasi davrida tabiiy-ilmiy bilimlar taraqqiyoti . 5....

This file contains 8 pages in PPTX format (952.7 KB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyot bo… PPTX 8 pages Free download Telegram