falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi

PPTX 66 pages 1.7 MB Free download

66 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 66

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 66

2-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi reja: qadimgi sharq falsafasining vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. (bobil, misr, hindiston, xitoy) falsafasi “avesto” qadimgi davrda markaziy osiyoda rivojlangan inson, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalarning ilk manbai sifatida arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. islom tamaddunida diniy va dunyoviy ilmlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi taraqqiyoti (muso al-xorazmiy, ahmad al-farg‘oniy, abubakr ar-roziy, abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sinolarning tabiiy-ilmiy, ijtimoiy falsafiy qarashlari) temuriylar davri falsafasi xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar o‘zbekistonda falsafiy fikrlar rivoji o‘zbekistonda ajdodlar merosini tiklash va ularni jahonda keng ommalashtirish borasidagi islohotlarning mazmun-mohiyati adabiyotlar ro’yxati davronov z., shermuhamedova n, qahharova m, nurmatova m, husanov b, sultonova a. falsafa. – toshkent: tmu, 2019 madaeva sh. shermuhamedova n. va boshqalar. falsafa – o‘quv qo‘llanmasi. – toshkent: 2019 saifnazarov i. muxtorov a., sultanov t., usmonov f. falsafa. darslik. – …

2 / 66

mifologik qarashlar bilan aralashgan holda namoyon bo‘lishidadir. sharq mamlakatlarida falsafiy tafakkur eramizdan avvalgi vi-iv mingyilliklarda misr, iroq, eron hind, xitoy, markaziy osiyo xalqlariga xos bo’lgan sivilizatsiyalarni qamrab oladi. sharq mamlakatlarida falsafa diniy ta’limot negizida paydo bo’lgan. qadimgi misr eramizdan oldingi to’rtinchi mingyillikni oxiri va uchinchi mingyillikni boshlarida qadimgi misrda falasafiy fikrlarning paydo bo’lishi, bir tomondan, dunyo haqidagi fanlar bo’lgan astronomiya, kosmologiya, matematika birinchi odimlari bilan yaqindan bog’liq bo’lgan bo’lsa, ikkinchi tomondan afsonalar bilan bog’liq bo’lgan bo’lgan. yozma manbalaridan “arfist qo‘shigi»da o‘lganlardan hech kim qaytib kelgan emas, u dunyo, oxirat to‘g‘risidagi gaplar yolg‘on, u dunyo yo‘q, kishi jismi o‘lgandan keyin chirib loyga tuproqqa aylanadi, xaqiqiy hayot esa yerdagi hayotdir, yerdagi hayot va unda o‘z baxtini topish uchun kurashish lozim to’g’ridagi fikrlar bayon etilgan. qadimgi bobil qadimgi bobilda, adabiy yodgorlikdan biri «xo‘jayinning o‘z quli bilan hayotining mazmuni haqida suhbati» adabiy yodgorlikda birinchi tomondan xudolarga ishonish, ilohiy kuchlarning tabiat va jamiyatga ko‘rsatadigan ta'sirini …

3 / 66

veda - xudolarga madhiya yadjurveda - qurbonlik qilish paytida aytiladigan ifodalar va hikmatli so‘zlar samaveda - kuylar, ashulalar, hamdu sano atxarvaveda - afsunlar vedalar (samxitlar) qadimgi hind falsafiy maktablari ikki guruhga bo‘linadi: astika nastika “veda” ning muqaddasligini tan oladi astika sankxiya vaysheshika nyaya mimansa vedanta yoga nastika asosiy uch maktabdan tashkil topgan charvaka buddizm djaynizm buddaviylik markazida to‘rt haqiqat yotadi 1. tug‘ilish, kasallik, qarilik, o‘lim, ko‘ngilsiz narsalar bilan to‘qnashuv va yoqimli narsalardan judo bo‘lish, orzudagi narsaga erishib bo‘lmasligi – bularning hammasi jafo chekishga olib keladi. 2. azob-uqubatning sababi quvonch va ehtiroslar orqali o‘zgarishlarga, qayta tug‘ilishga olib boruvchi ishtiyoq (trishna)dir. 3. azob-uqubat sababini bartaraf qilish ana shu ishtiyoqqa barham berishda yotadi. 4. azob-uqubatga chek qo‘yishga olib boriladigan yo‘l nirvana yotadi er.av. vi asrdan boshlab qadimgi xitoyda ilk falsafiy maktablar va turli yo‘nalishlar vujudga kelgan. xitoy falsafasining manbalari “bilim darajasining mumtoz kitoblari” “ashulalar kitobi” (er. ol. xi-vi asrlar) “tarix kitobi” (er.ol. 1-nchi …

4 / 66

yo‘nalishlar daosizm konfutsiychilik moizm legizm ismlar maktabi in-yan konfutsiy ta'limrtidagi besh muqimlik yoki besh fazilat burchga sodiqlik tavfiqlilik insonparvarlik aqlga muvofiqlik haqiqatgo‘ylik «li» - urf-odat va marosimlarga rioya etish «in» - ijobiy ibtido, «yan» -salbiy ibtido «dao» - osmon, koinot yo‘li bo‘lib, muayyan tartib va qonunga binoan mavjud «tsi» - axloqiy me'yorlarni amalga oshirish an'anaviy konfutsiychilikning asosiy tushunchalari: «i» - burch, «sin» -samimiylik «chjen» - insonparvarlik daosizm (mil.avv.vi asr) asoschisi lao – szi ( miloddan avvalgi 604 y.t) tuman yoki gazsimon holatdagi boshlangich materiya- si umumiy qonun – dao bilan birgalikda dunyoning asosini tashkil etadi dao-de-tszi “to‘g‘ri yo‘l” kitobi si tufayli 5 ta moddiy element – o‘t, suv, tuprok, yogoch va temir asosiy tushunchasi insonning maqsadi dao – abadiy va mutloqdir yan (yaxshi, yorug‘) in (yomon, qorong‘u) dao bilan muloqatda bo‘lish daochilar ta'limotidagi dialektikaning namoyon bo‘lishidir 2.“avesto” qadimgi davrda markaziy osiyoda rivojlangan inson, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalarning …

5 / 66

e'tiqod, mehnatsevarlik, adolat fikrdagi, so‘zdagi va amaldagi beg‘arazlik eng oliy ahloqning talablari xisoblangan. 3.arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. islom tamaddunida diniy va dunyoviy ilmlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi taraqqiyoti (muso al-xorazmiy, ahmad al-farg‘oniy, abubakr ar-roziy, abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sinolarning tabiiy-ilmiy, ijtimoiy falsafiy qarashlari) yo‘nalishlar (toifalar) asosiy oqimlari asoschilari yoki mashhur vakillari kalom (mutakallimlar) a) mo‘'tazila b) ash'ariya v) moturidiya vosil ibn ato (699-748) abul hasan al-ash'ariy (873-935) abu mansur muhammad al moturidiy as-samarqandiy (870-944) falsafa (faylasuflar) abu nasr forobiy (873-950) abu ali ibn sino (980-1037), tasavvuf (sufiylar) junayd bag‘dodiy (vafoti 910 yil) mansur xalloj (858-922) abdulloh ansoriy (1006-1089), abusaid abulxayr (967-1049), abdulhasan xaroqoniy (vafoti 1033 yil) islom ma'rifatchiligi bosqichida shakllangan borliq haqiqatini anglab yetishning turli yo‘nalishlari (“haqiqat izlovchi”larning toifalari): viii asrning boshlarida markaziy osiyoga islom dini kirib kelgan. islom dinining dunyoqarash sifada keng tarqala borishi bilan birga, asta sekin uning nazariy, falsafiy, huquqqiy, adabiy …

Want to read more?

Download all 66 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi"

2-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi reja: qadimgi sharq falsafasining vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. (bobil, misr, hindiston, xitoy) falsafasi “avesto” qadimgi davrda markaziy osiyoda rivojlangan inson, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalarning ilk manbai sifatida arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. islom tamaddunida diniy va dunyoviy ilmlarning o‘zaro uyg‘unlikdagi taraqqiyoti (muso al-xorazmiy, ahmad al-farg‘oniy, abubakr ar-roziy, abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sinolarning tabiiy-ilmiy, ijtimoiy falsafiy qarashlari) temuriylar davri falsafasi xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar o‘zbekistonda falsafiy...

This file contains 66 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyot bo… PPTX 66 pages Free download Telegram