falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi

PPT 64 стр. 6,4 МБ Бесплатная загрузка

64 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,4 МБ

Тип файла PPT

Страницы 64

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 64

tema: filosofskie vozzreniya v drevney gretsii i rime 2–mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi toshkent tibbiyot akademiyasi ijtimoiy fanlar kafedrasi f.f.n., dotsent f.s.atamuratova reja: 1. qadimgi misr va bobil falsafasi. 2. qadimgi hindiston va xitoy falsafasi. 3. o'rta asr sharq falsafasi. qadimgi misr bu davlatlarda falsafiy fikrlarning paydo bo'lishi, bir tomondan, dunyo haqidagi fanlar bo'lgan - astronomiya, kosmologiya, matematika birinchi odimlari bilan yaqindan bog'liq bo'lgan bo'lsa, ikkinchi tomondan, afsonalar bilan bog'liq edi. eng muhim ilmiy yutuqlar (hisobning oltmishtalik tizimi, yilning uzunligi, geometrik shakllar hajmining hisoblab chiqilishi va boshqalar) amaliy ahamiyatga ega bo'lib, xo'jalik yuritishda qo'llanilar edi. afsonalarni falsafiy talqin qilishga urinishlar «arfa chaluvchining qo'shig'i» (er. avv. xxii asr) «arfist qo'shig'i» o'lganlardan hech kim qaytib kelgan emas, u dunyo, oxirat to'g'risidagi gaplar yolg'on, u dunyo yo'q, kishi jismi o'lgandan keyin chirib loyga tuproqqa aylanadi, xaqiqiy hayot esa erdagi hayotdir, erdagi hayot va unda o'z baxtini topish uchun kurashish lozim, deb …

2 / 64

rliklarida, asosan vedalarda (bilimlar, diniy gimnlar, qo'shiqlar to'plamida) o'z ifodasini topgan. ma'lumki, vedalar turli toifalar, guruhlar vakillari tomonidan tuzilgan, izohlangan va rivojlantirilgan. xususan braxmanlar tuzgan vedalar asosida braxmanizm dinining nazariy asoslari yaratildi. bu oqim vakillari birdan bir reallik - dunyoviy ruh, ya'ni braxmandir, moddiy dunyo esa uning ijodiy mahsulidir, deydilar. vedalar vedalar (samxitlar) rigveda - xudolarga madhiya yadjurveda - qurbonlik qilish paytida aytiladigan ifodalar va hikmatli so'zlar samaveda - kuylar, ashulalar, hamdu sano atxarvaveda - afsunlar veda adabiyoti 4 qismga bo'linadi: samxitlar – diniy gimnlar, «ilohiy yozuvlar»; braxmanlar – asosiy rituallar bo'yicha amaliy qo'llanmadir; aranyaklar, yoki «o'rmonlar kitobi» – o'rmonlarda yashovchi tarki dunyo qilgan kishilar uchun mo'ljallangan; upanishadlar – sirli bilim vedalarning falsafiy qismi. hind falsafasining asosiy tushunchalari qadimgi hind falsafiy maktablari ikki guruhga bo'linadi: astika nastika astika sankxya vaysheshika nyaya mimansa vedanta yoga mimansa bu ta'limotga binoan sansara yo'lidan qutilishning yagona chorasi vedalar nimadan ta'lim bergan bo'lsa, o'shalarni izchil …

3 / 64

yoqimli narsalardan judo bo'lish, orzudagi narsaga erishib bo'lmasligi – bularning hammasi jafo chekishga olib keladi. 2. azob-uqubatning sababi quvonch va ehtiroslar orqali o'zgarishlarga, qayta tug'ilishga olib boruvchi ishtiyoq (trishna)dir. 3. azob-uqubat sababini bartaraf qilish ana shu ishtiyoqqa barham berishda yotadi. 4. azob-uqubatga chek qo'yishga olib boriladigan yo'l nirvana yotadi. * xayrli sakkiz o'lchovli yo'l: to'g'ri so'zlash to'g'ri qaror qabul qilish to'g'ri hayotiy yo'l tutish to'g'ri hukm yuritish to'g'ri niyat to'g'ri orzu to'g'ri diqqat-e'tibor to'g'ri razm solmoqlik qadimgi xitoy falsafasi vi asrdan boshlab qadimgi xitoyda ilk falsafiy maktablar va turli yo'nalishlar vujudga kela boshladi. xitoy falsafasining manbalari “bilim darajasining mumtoz kitoblari” “ashulalar kitobi” (er. ol. xi-vi asrlar) “tarix kitobi” (er.ol. 1-nchi mingyillikning boshlari) “tartib kitobi” (er.ol. iv-i asrlar) “o'zgarishlar kitobi” (er.ol. xii-vi asrlar) “bahor va kuz kitobi” (er.ol. vii-iv asrlar) in va yan unsurlari haqidagi ta'limotdir in va yanning harakati – 5 elementdan iborat bo'lgan yagona narsada yuz beradigan o'zgarishlarning dialektik …

4 / 64

li” tushunchasi - tartib, ilohiy mazmunga ega. tartib – insoniyat jamoasining eng oliy, hayotiy qadriyatlardan biridir xan dinastiyasi (206 g. n. e- 220 g. n.e.) davrida konfutsiychilik xitoyning davlat dini maqomiga ega bo'ldi olamni osmon boshqaradi. osmon irodasi-taqdirdir. «li» - urf-odat va marosimlarga rioya etish «in» - ijobiy ibtido, «yan» -salbiy ibtido «dao» - osmon, koinot yo'li bo'lib, muayyan tartib va qonunga binoan mavjud «tsi» - axloqiy me'yorlarni amalga oshirish an'anaviy konfutsiychilikning asosiy tushunchalari: «i» - burch, «sin» -samimiylik «chjen» - insonparvarlik konfutsiy ta'limotidagi besh muqimlik yoki besh fazilat burchga sodiqlik tavfiqlilik insonparvarlik aqlga muvofiqlik haqiqatgo'ylik konfutsiyning besh aloqa qoidasi jamiyatdagi munosabatlar tizimi davlat bilan fuqarolar ota-onalar bilan bolalar do'stlar kattalar bilan kichiklar er va xotin «xalqni shafqat bilan boshqarish va xalq ichiga xulq-atvor qoidalari yordamida tartibni joriy qilish»; «osmon irodasidan qo'rqish» va «o'lganlar ruhini hurmat bilan yodga olish»; «tug'ma bilimlarga ega bo'lganlar» (mukammal donishmandlar) va «o'qish-o'rganish natijasida bilimga ega …

5 / 64

f (sufiylar) junayd bag'dodiy (vafoti 910 yil) mansur xalloj (858-922) abdulloh ansoriy (1006-1089), abusaid abulxayr (967-1049), abdulhasan xaroqoniy (vafoti 1033 yil) islom falsafasining asosiy yo'nalishlari (vii-xi a.) mutazilitlar maktabi (ajrab chiqqanlar) sufizm (tasavvuf) mutakallimlar maktabi xasan al-basri (624-728), vasil ibn ata (699-748), bisher ibn al-mutamir (ix), rashid an-nasaburi (xi) zu-n nun al-misri (ix v.), abu yazid (um. 874 g.), abu xalid ibn muxammad gazali (1059-1111 gg.), axmad gazali (xii v.) abu xasan al-ashari (874-933 gg.), shaxristani (xi v.), nasriddin at-tusi (xiii v.), abu bakr ar-razi (865-925 gg.) ilk islom faylasuflari bo'lib, ollohning va dunyoning mohiyati haqidagi ta'limotlarni ishlab chiqqanlar dunyoni tark etish va o'zini ollohga bag'ishlash kalom ilmiga asos soldilar va islomning diniy aqidalarini ishlab chiqdilar (“sharq sxolastikasi”) abu bakr roziy (865-925) buyuk mutafakkir va alloma (entsiklopedik) olim edi. ar-roziyning qayd etishicha, abadiy besh ibtido mavjud: xoliq mutlaq makon mutlaq zamon ruh modda dunyo ana shular yig'indisidan tashkil topgan. ar-roziy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 64 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi"

tema: filosofskie vozzreniya v drevney gretsii i rime 2–mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi toshkent tibbiyot akademiyasi ijtimoiy fanlar kafedrasi f.f.n., dotsent f.s.atamuratova reja: 1. qadimgi misr va bobil falsafasi. 2. qadimgi hindiston va xitoy falsafasi. 3. o'rta asr sharq falsafasi. qadimgi misr bu davlatlarda falsafiy fikrlarning paydo bo'lishi, bir tomondan, dunyo haqidagi fanlar bo'lgan - astronomiya, kosmologiya, matematika birinchi odimlari bilan yaqindan bog'liq bo'lgan bo'lsa, ikkinchi tomondan, afsonalar bilan bog'liq edi. eng muhim ilmiy yutuqlar (hisobning oltmishtalik tizimi, yilning uzunligi, geometrik shakllar hajmining hisoblab chiqilishi va boshqalar) amaliy ahamiyatga ega bo'lib, xo'jalik yuritishda qo'llanilar edi. afsonalarni falsafiy...

Этот файл содержит 64 стр. в формате PPT (6,4 МБ). Чтобы скачать "falsafiy tafakkur taraqqiyot bosqichlari: sharq falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: falsafiy tafakkur taraqqiyot bo… PPT 64 стр. Бесплатная загрузка Telegram