adabiyotshunoslik tarixi

DOCX 5 pages 19.7 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.7 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu: adabiyotshunoslik tarixi reja: 1. qadimgi davr adabiyotshunosligi. arastu – adabiyotshunos. 2. sharq adabiyotshunosligi: ilmi aruz, ilmi qofiya, ilmi bade‟. 3. tazkiralar – sharq adabiyotshunosligi muhim manbasi. 4. g’arb adabiyotshunosligi. bualo, belinskiy tadqiqotlari. gegel “estetika”si. tayanch tushunchalar: qadimgi davr adabiyotshunosligi, sharq adabiyotshunosligi, ilmi aruz, ilmi qofiya, ilmi bade‟, tazkira, g’arb adabiyotshunosligi asosiy adabiyotlar: 1. arastu. poetika. ahloqi kabir. – t.: yangi asr avlodi, 2004. 2. valixo'jaev b. o'zbek adabiѐtshunosligi tarixi. –t.: o‟zbekiston, 1993. 16 3. sultonov i. adabiyot nazariyasi. –t.: o‟qituvchi, 2002. 4. fitrat. adabiѐt qoidalari. – toshkent: o'qituvchi, 1995. 5. boboev t. adabiѐtshunoslik asoslari. –toshkent: o'zbekiston, 2002. 6. hotamov n., sarimsoqov b. adabiѐtshunoslik terminlarining ruscha-o'zbekcha izohli lug'ati. – t.: o'qituvchi, 1979. 7. quronov d. va boshqalar. adabiѐtshunoslik lug'ati. –t.: akademnashr, 2010. 8. quronov d. adabiyot nazariyasi asoslari. – t.: akademnashr, 2018. qo'shimcha adabiyotlar: 1. sharq mumtoz poetikasi hamidulla boltaboev talqinida. toshkent: o'zbekiston entsiklopediyasi, 2006. xorijiy manbalar: 1.vvedenie literaturovedenie( pod.red. …

2 / 5

ular o`zaro uch jihatdan farqlanadi deydi: jumladan, tasvirning turli vositalari bilan; nima tasvirlanayotgani bilan; rang-barang o`xshatish usullari bilan. arastu san`atkorlar haqida shunday deydi: san‟atkorlar muayyan kishilarni tasvirlaydilar: ular esa yaxshi va yomon bo`lishi mumkin. homer eng yaxshilarni, kleofont oddiy odamlarni ko`rsatadi. tragediya va komediya o`rtasida ham ana shunday tafovut mavjud: komediya hozirgi vaqtda yashayotganlardan ko`ra yomonroq; tragediya esa yaxshiroq kishilarni tasvir etishga intiladi. dramaning harakat, chunki u harakat qiluvchi shaxslarni aks ettiradi. o`zi arastu tragediya haqidaarastu tragediyani qadimgi qo`shiqlaridan kelib chiqqan deb hisoblaydi. tragediya kichik afsonalar va kulguli ifoda usulidan boshlanib, satirik tomoshalar yo`lini bosib o`tdi. u vaqt doirasida joylashishga intiladi, epopeya esa vaqt jihatdan cheklanmaydi bu ularning asosiy farqidir. har qanday tragediyada 6 unsur mavjud bo`ladi. arastu tragediyani qadimgi qo`shiqlaridan kelib chiqqan deb hisoblaydi. tragediya kichik afsonalar va kulguli ifoda usulidan boshlanib, satirik tomoshalar yo`lini bosib o`tdi. u vaqt doirasida joylashishga intiladi, epopeya esa vaqt jihatdan cheklanmaydi bu ularning …

3 / 5

“adabiyot- hayotning o`xshashini” –deydi ijodkorni taqlidchi deb ataydi, “mimesis” nazariyasini yaratgan. mimesis hozirgi obrazga mos keladi. sharq mumtoz adabiyotshunosligi yo’nalishlari: 1. badiiy so„z tabiati haqidagi qarashlar 2. adabiy turlar va she‟r navlari haqidagi qarashlar 3. she‟r tuzilishi, aruz ilmi haqidagi qarashlar 4. badiiy san‟atlar haqidagi qarashlar 5. qofiya ilmi haqidagi qarashlar 1. badiiy so’z tabiati haqida forobiyning “shoirlarning she‟r yozish san‟ati”, y.x.hojibning “qutadg’u-bilig”, s.saroyining “guliston bit-turkiy”, navoyining “hayrat ul-abror”, “nazm ul- javohir” kabi asarlarida fikrlar mavjud. yusuf xos hojib so„z haqida: “so’z yerga yashil ko’kdan tushdi, so’zi tufayli inson o’zini ulug’ qildi. o’lganlardan tiriklarga meros so’zdir. meros so’zki, na’fi yuzdir. so’zi yaxshi bo’lsa, kishining yuzi suvli (oq) bo’ladi”. a.jomiy so’z haqida: “dunyoda qanchadan qancha tilsim bo’lsa, so’z uning kalitidir. so’z sayqaligina dil zangini yuvadi”. a.navoiy so’z haqida: “so’z kelib avvalu jahon so’ngra ne jahonki, kavn ila makon so’ngra. so’z ayladiki, insonni judo hayvondin, bilki, guhari sharifroq yo’q ondin”. 2. adabiy …

4 / 5

ning ham ma’lum vazni bo’ladi, unda yomon fe’l-atvorlar zikr qilinadi, odamlar, ularning axloqlari qoralanadigan va xush ko’rilmagan tabiatlar hajv qilinadi”. forobiy fiyumuto haqida yozadi: “ammo fiyumutoga kelsak, bu she’riyatning bir na’vi bo’lib, bunda (boshqalarga o’xshamagan holda) yaxshi-yu yomon, to’g’ri-yu egri har xil sifatlar kuylanadi, tasvirlanadi. bu xildagi har bir she’r na’vlarida go’zal va xunuk, yaxshi va razil ishlardan iborat bo’lgan voqealar ifodalanadi. shayx ahmad taroziy janrlar haqida shunday yozadi: “bilgilkim, majmui shuaro istilohinda she’rning aqsomi. ul mo„tabardur, o’n na’v kelibdur: qasida, g’azal, qit’a, ruboiy, masnaviy, tarji‟, musammat, mustazod, mutatavval, fard” alisher navoiy “mezon ul-avzon” asari boshlanishida bir qator she’riy janrlar haqida fikr yuritadi. jumladan, u ruboiy va tuyuq haqida yozadi: “ruboiy vaznikim, ani “du baytiy” va “tarona” ham derlar, hazaj bahrining “axram” va “axrab”idin istixroj qilibdurlar va ul vazne asru xush oyanda va nazmedur bag’oyat raboyanda. birisi tuyug’durkim, iki baytqa muqarrardur va sa’y qilurlarkim tajnis aytilg’ay va ul vazni ramali …

5 / 5

iladi. 5. qofiya ilmi haqidagi qarashlar. abu abdulloh xorazmiyning “mafotih ul-ulum”, shamsiddin roziyning “al-mo’jam”, shayx ahmad taroziyning “funun al-balog’a”, a.jomiyning “risolayi qofiya”, a.sa’diyning “amaliy hamda nazariy adabiyot darslari”, fitratning “adabiyot qoidalari” asarlarida qarashlar mavjud. g’arb adabiyotshunosligi. a.m.zakirzyanovning “osnovnie napravleniya razvitiya literaturovedeniya sovremennogo (kon.xx-nach.xxiv.) tatarskogo asarida gar`b adabiyotshunosligining yetuk asarlari sanab o`tiladi: bualoning “poetik san’at”, gegelning “estetika”, belinskiyning “poeziyaning tur va xillarga bo’linishi”, “adabiy xayollar”, chernishevskiyning “san’atning voqelikka estetik munosabati” singari asarlar mavjud. bualo qarashlari. xvii asrning ikkinchi yarmida bualo “poetik san’at” asarini yaratib, unda fransuz klassitsizmini nazariy dalillaydi. bunda u goratsiyning “poeziya ilmi” asariga tayanadi. olmon mumtoz estetikasidagi eng e’tiborli faylasuf,nafosat falsafasi borasida gegelning “estetika” deb nomlangan ko’p jildlik ma’ruzalari mashhur. gegel o’z falsafiy tizimini mutlaq g’oya asosiga quradi; uning uchun barcha mavjudlikning asosida qandaydir qiyofasiz, nosubyektiv ruhiy ibtido yotadi - ana o’sha mutlaq g‟oya. mutlaq g’oya esa tabiat, ijtimoiy hayot va uning barcha ko’rinishlari mohiyatini tashkil etadi. nafosat ham …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyotshunoslik tarixi"

mavzu: adabiyotshunoslik tarixi reja: 1. qadimgi davr adabiyotshunosligi. arastu – adabiyotshunos. 2. sharq adabiyotshunosligi: ilmi aruz, ilmi qofiya, ilmi bade‟. 3. tazkiralar – sharq adabiyotshunosligi muhim manbasi. 4. g’arb adabiyotshunosligi. bualo, belinskiy tadqiqotlari. gegel “estetika”si. tayanch tushunchalar: qadimgi davr adabiyotshunosligi, sharq adabiyotshunosligi, ilmi aruz, ilmi qofiya, ilmi bade‟, tazkira, g’arb adabiyotshunosligi asosiy adabiyotlar: 1. arastu. poetika. ahloqi kabir. – t.: yangi asr avlodi, 2004. 2. valixo'jaev b. o'zbek adabiѐtshunosligi tarixi. –t.: o‟zbekiston, 1993. 16 3. sultonov i. adabiyot nazariyasi. –t.: o‟qituvchi, 2002. 4. fitrat. adabiѐt qoidalari. – toshkent: o'qituvchi, 1995. 5. boboev t. adabiѐtshunoslik asoslari. –toshkent: o'zbekiston, 2002...

This file contains 5 pages in DOCX format (19.7 KB). To download "adabiyotshunoslik tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyotshunoslik tarixi DOCX 5 pages Free download Telegram