lavuazening antiflogiston nazariyasi

PPTX 31 стр. 1,7 МБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

a. lavuazening antiflogiston nazariyasiga qarshi kurashi. a. lavuazening antiflogiston nazariyasi. reja: 1. lavuazening flogiston nazariyasiga qarshi kurashi. 2. yonishning kislorod nazariyasi. 3. lavuazening kimyo tarixidagi o‘rni. antuan loran lavuazye (1743 – 1794 y) huquqshunoslik fani boʻyicha bilim olgan. tabiiy fanlarga qiziqishi katta boʻlgan. 1772-yilda fransiya fa aʼzosi boʻlgan. 1778-y. akademik-pensioner, 1785-y. fa direktori boʻlib tayinlangan u kislorodni –oksigen (oksios - nordon, gennao-yarataman), yaʼni kislorod deb atadi. 1789-y. “kimyoning elementar kursi“ kitobini nashr qildi. 33 ta elementni oʻz kitobida keltirdi. antuan loran lavuazyening dastlabki ilmiy ishi 1769-yilda “suv tabiati haqida” maqolasi boʻlgan. 1774-1777-yillarda kislorodning yonish va oksidlanish jarayonidagi hamda nafas olishdagi bevosita ahpmiyatini koʻrsatdi. 1775-yilda “metallar qizdirilganda ular bilan birikib, massasinini oshiradigan modda haqida” maqolasi eʼlon qilinadi. yonishning kislorodli nazariyas 1. jismlar faqat “toza havoda” yona oladi. 2. yonish jarayonida jismlarning massasi havo qancha sarf boʻlsa shuncha oshadi. 3. metallarni qizdirish natijasida “tuproqqa” aylanadi, yaʼni metallar oksidiga, fosfor bilan oltingugurt yonganda …

2 / 31

boʻlsa, uni tegishli tarkibiy kismlardan hosil qilinganda aynan oʻshancha issiqlik ajralib chiqadi” lavuazye ilmiy ishlarinipg natijalari uning 1789-yilda nashr qilingan “kimyoning elementar kursi” degan va yangi nuqtai nazar asosida yozilgan genial asarida oʻz aksini topdi. lavuazyening ilmiy yutuqlari flogiston nazariyasiga qarshi kurash (yonish, kuydirish, nafas olish jarayonlarini toʻgʻri tushuntirilishi bu nazariyani puchga chiqardi). kimyoviy elementga va murakkab moddalarga toʻgʻri taʼrif berish, kimyo reformasi – moddalar saqlanish qonunini tajriba yuli bilan isbotlash. lavuazyening hayoti davomida egallagan mansablari 1763-yilda yuridik universitet bakalavr diplomini oladi 1764-yilda huquq litsensiat darajasini oladi 1768-yilda parij fanlar akademiyasiga kimyodan adyukant 1772-yilda fanlar akademiyasining aʼzosi 1775-yilda “porox va selitra ishi boshqaruvchisi” 1778-yilda akademik pensioner 1785-yilda fanlar akademiyasining direktori 1785-yilda ziroatchilik komitetining sekratari 1788-yilda londondagi qirollik jamiyatining aʼzosi shtal tasavvurlariga muvofiq, yonuvchi moddalar flogistonga boydir. yonish jarayonida moddaning tarkibidagi flogiston ajralib chiqadi va yonish jarayoni tugagandan keyin qolgan narsaning tarkibida flogiston bo‘lmaydi va shuning uchun ham yonishda davom eta …

3 / 31

g fikricha, havo o'zaro yonishga faqat bevosita yordam beradi. flogiston yog‘ochdan yoki metalldan chiqqanida havo uni tashish uchun xizmat qiladi, ya’ni flogistonni boshqa moddaga uzatadi. metallarning oksidlanish-qaytarilish xossalarini tushuntirish shtal uchun kislorod nazariyasining oyog 'ini osmonga qo'yish bilan barobar bo'lib chiqdi. metall - flogiston - metall ohagi (oksidi) kislorod nazariyasiga ko 'ra; metall + kislorod = metall oksidi. shunday qilib bu nazariyaga ko'ra flogistonni manfiy kislorod deb hisoblash mumkin. ko'rinib turibdiki flogiston nazariyasi ayrim xato va kamchiliklardan iborat fikrlarga asoslangan. shtalning o'zi ham flogistonni konkret real jism emas, mavhum tushuncha sifatida qabul qilgan. xviii asrning oxiriga kelib, yagona nazariya doirasiga sistemalashtirish zarur bo‘lgan katta tajribaviy ma'lumotlar to'plangan edi. bunday nazariyaning yaratuvchisi fransuz kimyogari anluan-loran lavuaze (1743-1794) edi. kimyo sohasidagi o’zining ilk faoliyati boshlanishidayoq u aniq o'lchashning qanchalik muhim ekanligini tushundi.1772-yilda lavuaze boshqa kimyogarlar bilan birgalashib, olmosga ega bo’ldi. bu olmosni yopiq idishga joylashtirib, uni olmos yo’q bo'lib ketgunicha qizdirdi. bunda …

4 / 31

n keyin (metallar, fosfor, oltingugurt) yonishga va nafas olishga yordam bera olmasligini, tajribadan oldingi og’irligi 1/5 qismga kamayganini ko‘rsatib berdi. tajribalarning bu seriyasini a.lavuaze "kimyo va fizikadan katta bo’lmagan ishlar” nomli kitobida (1774) yoritib o’tgan. bu kitob tarixiy sharhdan va shaxsiy tajribalari natijalarini bayonidan iborat edi. olim “yig‘ilgan havo” (uglerod oksidi) tabiati haqida ko‘pgina adabiyotlardagi materialni o‘rganib chiqdi. a. lavuaze dublinlik xirurg makbridj ishlariga katta ahamiyat berdi, u turli jarayonlardan ajralib chiqayotgan “yig’ilgan havo” tarkibi bir xil ekanligini ko'rsatib bergan edi. 1774-1775- yillarda olib borgan tajribalarida a. lavuaze “yig‘ilgan havo”ni tarkibini metall oksidlarini ko'mir yordamida qaytarish yo'li bilan aniqlashga xarakat qildi. bu bilan d. pristlining tajribasini takrorladi, flogiston nazariyasidan voz kechib, simob qizdirilishi natijasida atmosfera havosida yonish va nafas olish uchun yaroqsiz bo‘lgan “bo’g‘uvchi gaz” (azot) qolishini ko’rsatib berdi. demak, atmosfera havosi kislorod va azot aralashmasidan iborat. kimyo tarixida birinchi marta a. lavuaze yonish jarayonini “yonuvchan moddalar”ni kislorod bilan birikmasi …

5 / 31

ekin bu tajribalar natijasida a. lavuaze, qadimgi faylasuflar fikriga ko'ra suv yerga aylana oladimi yoki yo'qmi, degan fizik masalani yechishga o'zini tayyor deb hisobladi. suvning yerga aylana olishi xviii asrning ikkinchi uchligi davri kimyosi va fizikasi uchun juda muhum edi. germetik shisha idishda suvni 90 c da 100 kun davomida qizdirib, a.lavuaze idish va "yer“ning - suvdan ajralib chiqqan cho'kmaning og'irligi kamayganini aniqladi. ikki martta tortib ko'rish natijalari bir xil bo'ldi. bundan shu narsa malum bo’ldiki, haydash vaqtida suvdan ajralib chiqqan yer, shishaning o'zini moddasidan ajralib chiqqan, ya’ni shishaning oddiy erishi sodir bo'lgan". shu yo'l bilan eksperimental ravishda suvning “yer”ga o'tishi ishotlangan. suv tarkibini areometrik analizi bo'yicha bajargan ishlarida a.lavuaze, suv qizdirilgan vaqtda ajraladigan “havo’' tabiati haqidagi masalani hal qilishga harakat qildi. faqatgina 20-fevral 1772-yilda u quyidagi yozuvlami o’z kundaligiga yozib qo‘ydi: “uzun tajribalar seriyasini bajarishdan oldin, ularni men pishiq flyuid ustida bajarishni taklif qilar edim. hayvon yoki o'simlik organizmining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "lavuazening antiflogiston nazariyasi"

a. lavuazening antiflogiston nazariyasiga qarshi kurashi. a. lavuazening antiflogiston nazariyasi. reja: 1. lavuazening flogiston nazariyasiga qarshi kurashi. 2. yonishning kislorod nazariyasi. 3. lavuazening kimyo tarixidagi o‘rni. antuan loran lavuazye (1743 – 1794 y) huquqshunoslik fani boʻyicha bilim olgan. tabiiy fanlarga qiziqishi katta boʻlgan. 1772-yilda fransiya fa aʼzosi boʻlgan. 1778-y. akademik-pensioner, 1785-y. fa direktori boʻlib tayinlangan u kislorodni –oksigen (oksios - nordon, gennao-yarataman), yaʼni kislorod deb atadi. 1789-y. “kimyoning elementar kursi“ kitobini nashr qildi. 33 ta elementni oʻz kitobida keltirdi. antuan loran lavuazyening dastlabki ilmiy ishi 1769-yilda “suv tabiati haqida” maqolasi boʻlgan. 1774-1777-yillarda kislorodning yonish va oksidlanish jarayo...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPTX (1,7 МБ). Чтобы скачать "lavuazening antiflogiston nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: lavuazening antiflogiston nazar… PPTX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram