elektrodinamika

PPTX 43 pages 1.2 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

mm_44 elektrodinamika dots. a.x. xaydarov, assitent m. madraximov 44 - ma'ruza fizika kafedrasi 2011 qattiq jismlar fizikasi 1 ma'ruza rejasi chiqish ishi. «metall-metall», «metall-yarim o'tkazgich», «yarim o'tkazgich-yarim o'tkazgich» chegaralaridagi kontakt xodisalar. qattiq jismlarning magnit xususiyatlari. atomlarning magnit xususiyatlari. dia-, para- va ferromagnetizmlar tabiati. ferromagnetizm paydo bo'lishida almashish o'zaro ta'sirining ahamiyati. magnetiklarni amaliyotda qo'llash. 2 metallning davriy potentsial maydonga kiritilgan erkin elektron manfiy potentsial energiyaga ega bo'ladi: u0 = - qv0 metallning davriy potentsiali elektronlar uchun potentsial chuqurlik vazifasini o'taydi va bu chuqurlikdan elektronlarni vakuumga chiqishi uchun qandaydir chiqish ishini bajarish kerak bo'ladi. metalldan elektronlarni vakuumga chiqarish uchun eng kam bajariladigan ish fermi sathidan 00 sathgacha bo'lgan  – ga tengdir. buni termodinamik chiqish ishi deb ataladi. chiqish ishi 3 vakuumdan metallga elektronni o'tshidagi potentsial energiyaning o'zgarishi quyidagiga teng bo'ladi: vakuumda u=0, metallda esa u =u0=-ev0. metallning kristall panjarasini tashkil etuvchi musbat ionlar kristall ichida panjara tugunlaridan o'tuvchi, davriy o'zgaradigan, musbat …

2 / 43

ntsiallar bir xil balandliklarda bo'lganida elektronlarning bir metalldan ikkinchisiga oqishi to'xtaydi va doimiy potentsiallar farqiga ega bo'lgan dinamik muvozanat o'rnatiladi. bu potentsiallar farqi tashqi kontakt potentsiallar farqi deb ataladi. χ 1 , χ 2 1- va 2- metallning termodinamik chiqish ishlaridir. 5 tashqi kontakt potentsiallar farqi kontaktda bo'lgan metallar chiqish ishlarining farqi xisobiga paydo bo'ladi: elektronlar chiqish ishi kam bo'lgan metalldan chiqish ishi katta bo'lgan metallga o'tadilar. ximiyaviy potentsiallar sathi tenglashgandan so'ng, fermi sathidagi elektronlar kinetik energiyalari har xil bo'ladi: 1 -metallda ef1 ga teng bo'ladi, 2 – metallda esa ef2 ga teng bo'ladi: (ef2 >ef1). kontakt o'rnatilgandan so'ng, ichki kontakt potentsiallar farqi xisobiga ikkinchi metalldan birinchi metallga elektronlarning diffuziyasi kuzatiladi. 6 volt qonunlari elektr maydoni kontakt potentsiallar farqi mavjud bo'lgan metallarning yupqa sirt qatlamlaridagina bo'ladi. 1 - qonun ximiyaviy xususiyatlari har xil bo'lgan o'tkazgichlar tutashtirilganda, ular orasida, faqat o'tkazgichlarning ximiyaviy xususiyatlari va temperaturaga bog'liq bo'lgan kontakt potentsiallar farqi xosil …

3 / 43

anib, uning fermi sathi ko'tariladi, yarim o'tkazgich musbat zaryadlanib uning fermi sathi pasayadi. 8 fermi sathlari bir xil balandliklarga erishganlarida muvozanat o'rnatiladi va metalldan yarim o'tkazgichga o'tayotgan elektronlar uchun potentsial to'siq paydo bo'ladi. φo = evk = χm—χp sezilarli dn qalinlikdagi yarim o'tkazgich qatlamida elektronlar kambag'allashadi. bu qatlamda ionlashgan donorlarning qo'zg'almas musbat zaryadlari xosil bo'ladi va u yarim o'tkazgich va metallning ximiyaviy potentsiallarini tenglashtiradi. ana shu qatlam to'siqli qatlam deb ataladi va unda kontakt potentsiallar farqi hisobiga xosil bo'lgan kontakt elektr maydoni joylashadi.. 9 har xil turdagi yarim o'tkazgichlarning kontakti. chapda - na aktseptorlar kontsentratsiyasiga ega bo'lgan r – tipli yarim o'tkazgich. o'ngda - nd donorlar kontsentratsiyasiga ega bo'lgan p-tipli yarim o'tkazgich. sodda hol uchun: na=nd 10 asosiy tok tashuvchilar kontsentratsiyasi: asosiy bo'lmagan tok tashuvchilar kontsentratsiyasi: n - va r – tipdagi yarim o'tkazgichlardagi bir xil tudagi tok tashuvchilar kontsentratsiyalari farqi hisobiga teshiklarning r – sohadan n – sohaga, elektronlarni …

4 / 43

tronning aylanish chastotasi s – orbita yuzasi v – orbita bo'ylab elektron harakatining chiziqli tezligi µ0 – vakuumning dielektrik singdiruvchanligi 15 + 16 yadro atrofida elektron harakatidan xosil bo'lgan magnit momenti – µl orbital magnit momenti deb ataladi. elektron harakati miqdorining mexanik momenti orbital magnit momentiga teskari yo'nalgan va quyidagiga tengdir 17 orbital magnit momenti va impuls momenti quyidagicha o'zaro bog'langan elektronning orbital momentlari uchun giromagnit nisbati kvant mexanikasi qonunlariga asosan harakat miqdorining momenti pl va uning plh maydon yo'nalishiga proektsiyalari faqat diskret qiymatlarga ega bo'lishi mumkin. 18 µl magnit momenti va uning µl n maydon yo'nalishiga proektsiyasi quyidagi diskret qiymatlarni qabul qiladi - bor magnetoni. bor magnetoni magnit momenti «kvant»ini belgilaydi va atom tizimlarining magnit momentlarini o'lchov birligi sifatida qabul qilinadi. 19 atomning spin magnit momenti elektron harakat miqdorining orbital momentidan tashqari spin deb ataladigan xususiy mexanik momentiga ega. ps spin va uning psn magnit maydoni yo'nalishiga proektsiyasi quyidagi …

5 / 43

ir. a) atom elektron qobig'ining natijaviy magnit momenti 23 b) atomni ng natijaviy spin momenti s – alohida elektronlarning spin kvant sonlarining 1 ga farq qiladigan minimal qiymatidan algebraik yig'indisigacha bo'lgan qiymatlarni qabul qiladi. v) atom harakat miqdorining to'la momenti – quyidagi vektor yig'indi bilan aniqlanadi 24 pj ning maydon yo'nalishiga proektsiyasi mj – magnit kvant soni mj=j,-( j-1)…0,1,2…(j-1),j atomning magnit momenti atom magnit momentining maydon yo'nalishiga proektsiyasi ġ – atomning to'la magnit momentiga kiruvchi orbital va spin momentlarining giromagnit nisbatlari farqini inobatga oluvchi lande koeffitsienti yoki magnit parchalanish faktori. 25 magnit moddalarning klassifikatsiyasi orbital va spin momentlarini yig'indisini olishda momentlarni to'la kompensatsiyasi kuzatilishi mumkin, u holda atomning natijaviy momenti 0 ga teng bo'ladi. agarda bunday kompensatsiya sodir bo'lmasa, u holda bunday atom doimiy magnit momentiga ega bo'ladi. yuqoridagilarga binoan moddalarning magnit xususiyatlari har xil bo'lishi kuzatiladi. atomlari doimiy magnit momentiga ega bo'lmagan jismlar diamagnitlar deb ataladi. atomlari doimiy magnit …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrodinamika"

mm_44 elektrodinamika dots. a.x. xaydarov, assitent m. madraximov 44 - ma'ruza fizika kafedrasi 2011 qattiq jismlar fizikasi 1 ma'ruza rejasi chiqish ishi. «metall-metall», «metall-yarim o'tkazgich», «yarim o'tkazgich-yarim o'tkazgich» chegaralaridagi kontakt xodisalar. qattiq jismlarning magnit xususiyatlari. atomlarning magnit xususiyatlari. dia-, para- va ferromagnetizmlar tabiati. ferromagnetizm paydo bo'lishida almashish o'zaro ta'sirining ahamiyati. magnetiklarni amaliyotda qo'llash. 2 metallning davriy potentsial maydonga kiritilgan erkin elektron manfiy potentsial energiyaga ega bo'ladi: u0 = - qv0 metallning davriy potentsiali elektronlar uchun potentsial chuqurlik vazifasini o'taydi va bu chuqurlikdan elektronlarni vakuumga chiqishi uchun qandaydir chiqish ishini bajarish kerak b...

This file contains 43 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "elektrodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrodinamika PPTX 43 pages Free download Telegram