tafakkurning mantiqiy shakllari va qonunlari

PPTX 38 pages 1.0 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

prezentatsiya powerpoint 8-mavzu. tafakkurning mantiqiy shakllari va qonunlari toshkent tibbiyot akademiyasi ijtimoiy fanlar kafedrasi ma'ruzachi: dotsent atamuratova f.s. reja: 1. mantiq fanining predmeti, maqsadi, vazifalari. 2. tafakkurning asosiy konunlari. 3. tushunchaning mohiyati, turlari va ular o'rtasidagi munosabat. «logika» atamasi, grekcha «logos» so'zidan kelib chiqqan bo'lib, «fikr», «so'z», «aql», «qonuniyat» kabi ma'nolarga ega. mantiq so'zining qo'llanilishi 1 2 3 ob'ektiv olam qonuniyatlarini (masalan, «ob'ektiv mantiq», «narsalar mantig'i» kabi iboralarda) tafakkurning mavjud bo'lish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar o'rtasidagi aloqadorlikni harakterlaydigan qonun-qoidalar yig'indisini (masalan, «sub'ektiv mantiq» iborasida) tafakkur shakllari va qonunlarini o'rganuvchi fan mantiq ilmining o'rganish ob'ektini tafakkur tashkil etadi. «tafakkur» arabcha so'z bo'lib, o'zbek tilidagi «fikrlash», «aqliy bilish» so'zlarining sinonimi sifatida qo'llaniladi. bilish shakllari hissiy bilish ratsional bilish amaliyot idrok sezgi hissiy bilish shakllari tasavvur ratsional bilish shakllari tushuncha aqliy xulosa hukm bu tajriba ma'lumotlarini umumlashtirish natijasidir, dunyoni o'rganish yakunidir. bu biron bir narsani tasdiqlash yoki inkor etish yo'li bilan …

2 / 38

yoki hodisa xaqida aytilgan ayni bir fikr ayni bir muhokama doirasida ayni bir vaqtda o'z-o'ziga tengdir. ayniyat qonuni ma'lum bir predmet yoki hodisa xaqida aytilgan ayni bir fikr ayni bir muhokama doirasida ayni bir vaqtda o'z-o'ziga tengdir. «a-a dir» qo'lingdan kelgancha chiqar yaxshi ot, yaxshilik qil bolam, yomonlikni ot, nasixatim yod qilib ol farzandim, yolgiz yursa chang chiqarmas yaxshi ot. fozil yo'ldosh o'g'li nozidlik qonuni ayni bir predmet yoki hodisa xaqida aytilgan ikki o'zaro bir-birini istisno qiluvchi (qarama-qarshi yoki zid) fikr bir vaqtda va bir xil nisbatda birdaniga chin bo'lishi mumkin emasligini, hech bo'lmaganda ulardan biri albatta xato bo'lishini ifodalaydi. «a ham v, ham v emas bo'la olmaydi» masalan: «aristotel-mantiq fanining asoschisi» va «aristotel-mantiq fanining asoschisi emas» uchinchi istisno qonuni nozidlik qonunining mantiqiy davomi bo'lib, fikrning to'liq mazmunini qamrab olib bayon qilingan ikki zid fikrdan biri chin, boshqasi xato, uchinchisiga o'rin yo'q ekanligini ifodalaydi. «a - v yoki v emasdir» …

3 / 38

dual va umumiy belgilarning ba'zilari predmetning mavjud bo'lishi uchun zarur bo'lib, uning tabiatini, mohiyatini ifodalaydi. nomuhim belgilar nomuhim belgilar predmetning mohiyatini tashkil qilmaydi. ularning yo'qolishi bilan predmetning tabiati o'zgarmaydi. individual, yakkalik belgilari taqqoslash yordamida predmetlar o'zaro solishtirilib, ularning o'xshash, umumiy tomonlari va bir-biridan farq qildiruvchi individual belgilari aniqlanadi. analiz yordamida predmet fikran uni tashkil qiluvchi kismlar, tomonlarga ajratilib, har qaysisi alohida o'rganiladi. sintez analizga teskari usul bo'lib, u analiz davomida ajratilgan kismlar, tomonlarni fikran birlashtirib, predmetni bir butun holiga keltirishdan iborat. tushuncha hosil qilish uchun predmetning yuqoridagi usullar bilan aniqlangan umumiy va individual belgilarining muhimlari ajratilishi, nomuhimlari chetlashtirilishi lozim. bu esa abstraktsiyalash yordamida amalga oshiriladi.ya. umumlashtirishda predmetlar ularning ayrim umumiy, muhim xususiyatlariga ko'ra sinflarga birlashtiriladi va shu tariqa bitta tushunchada bir jinsli predmetlarning barchasini fikr qilish imkoniyati yaratiladi. tushunchlarni hosil qiluvchi mantiqiy usullar tushuncha o'zining mazmuni va hajmiga ega tushunchaning mazmunini unda fikr qilinayotgan predmetning muhim belgilari yig'indisi tashkil etadi. …

4 / 38

kinchi chaqiriq o'zbekiston respublikasi oliy majlisi birinchi sessiya materiallarini o'rganmoqda to'plovchi tushunchalar to'plovchi tushunchalar fikrdagi har bir tushunchalar to'plamiga nisbatan qo'llash mumkin. «o'zmu talabalari ikkinchi chaqiriq o'zbekiston respublikasi oliy majlisining birinchi sessiyasi yakunlarini muhokama etishmoqda 3. abstrakt va konkret tushunchalar konkret tushunchalar konkret tushunchalarda predmet o'zining belgilari bilan birgalikda fikr qilinadi. «inson» «tabiat» abstrakt tushunchalar abstrakt tushunchalarda esa predmetning belgilari undan fikran ajratib olinib, alohida aks ettiriladi. «go'zallik», «gumanizm» 4. nisbatsiz va nisbatdosh tushunchalar nisbatsiz tushunchalar nisbatan mustaqil, alohida mavjud bo'lgan predmetlarni aks ettiradi. «davlat», «badiiy asar» nisbatdosh tushunchalar esa zaruriy ravishda bir-birining mavjud bo'lishini taqozo qiladigan predmetlarni aks ettiradi. «o'qituvchi» va «o'quvchi», «ijobiy qaxramon» va «salbiy qaxramon», «sabab» va «oqibat» 5. ijobiy va salbiy tushuchalar ijobiy tushunchalar ijobiy tushunchalarning mazmunida predmet unga xos belgilar orqali fikr qiladi. «savodli kishi», «vijdonli kishi» salbiy tushunchalar salbiy tushunchalarning mazmunida predmet unga xos bo'lmagan belgilar orqali fikr qilinadi. «savodsiz kishi», «vijdonsiz kishi» «talaba» …

5 / 38

halardir. «ijtimoiy progress» va «zuxro yulduzi», «ideal gaz» va «go'zallik» tushunchalar taqqoslanmaydigan taqqoslanadigan sig'ishmaydigan tushunchalar sig'ishadigan tushunchalar zidlik munosabatidagi bo'ysunish munosabatida qisman moslik moslik munosabati qarama-qarshilik munosabatidagi ab a a b b a b a-ibn sina a-medik a-medik a-beliy a-beliy v-avtor «kanona v-sportsmen v-xirurg v-ne beliy v-cherniy vrachebnoy s-tsvet s-tsvet nauki» e'tiboringiz uchun rahmat! image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image6.png image5.png image7.png image8.png image9.png image10.png obekthemaa peanbhocte /docprops/thumbnail.jpeg ouest akaanch ortho @ahaapkareapach 8-mab3y. ta@akkyphmht: liakaaaph ba kom

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkurning mantiqiy shakllari va qonunlari"

prezentatsiya powerpoint 8-mavzu. tafakkurning mantiqiy shakllari va qonunlari toshkent tibbiyot akademiyasi ijtimoiy fanlar kafedrasi ma'ruzachi: dotsent atamuratova f.s. reja: 1. mantiq fanining predmeti, maqsadi, vazifalari. 2. tafakkurning asosiy konunlari. 3. tushunchaning mohiyati, turlari va ular o'rtasidagi munosabat. «logika» atamasi, grekcha «logos» so'zidan kelib chiqqan bo'lib, «fikr», «so'z», «aql», «qonuniyat» kabi ma'nolarga ega. mantiq so'zining qo'llanilishi 1 2 3 ob'ektiv olam qonuniyatlarini (masalan, «ob'ektiv mantiq», «narsalar mantig'i» kabi iboralarda) tafakkurning mavjud bo'lish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar o'rtasidagi aloqadorlikni harakterlaydigan qonun-qoidalar yig'indisini (masalan, «sub'ektiv mantiq» iborasida) tafakkur shakllari va qonunla...

This file contains 38 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "tafakkurning mantiqiy shakllari va qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkurning mantiqiy shakllari… PPTX 38 pages Free download Telegram