tafakkurning mantiqiy shakllari va qonunlari

PPTX 38 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

38 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 38

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 38

презентация powerpoint 8-мавзу. тафаккурнинг мантиқий шакллари ва қонунлари тошкент тиббиёт академияси ижтимоий фанлар кафедраси маърузачи: доцент атамуратова ф.с. режа: 1. мантиқ фанининг предмети, мақсади, вазифалари. 2. тафаккурнинг асосий конунлари. 3. тушунчанинг моҳияти, турлари ва улар ўртасидаги муносабат. «логика» атамаси, грекча «логос» сўзидан келиб чиққан бўлиб, «фикр», «сўз», «ақл», «қонуният» каби маъноларга эга. мантиқ сўзининг қўлланилиши 1 2 3 объектив олам қонуниятларини (масалан, «объектив мантиқ», «нарсалар мантиғи» каби ибораларда) тафаккурнинг мавжуд бўлиш шакллари ва тараққиётини, шу жумладан, фикрлар ўртасидаги алоқадорликни ҳарактерлайдиган қонун-қоидалар йиғиндисини (масалан, «субъектив мантиқ» иборасида) тафаккур шакллари ва қонунларини ўрганувчи фан мантиқ илмининг ўрганиш объектини тафаккур ташкил этади. «тафаккур» арабча сўз бўлиб, ўзбек тилидаги «фикрлаш», «ақлий билиш» сўзларининг синоними сифатида қўлланилади. билиш шакллари ҳиссий билиш рационал билиш амалиёт идрок сезги ҳиссий билиш шакллари тасаввур рационал билиш шакллари тушунча ақлий хулоса ҳукм бу тажриба маълумотларини умумлаштириш натижасидир, дунёни ўрганиш якунидир. бу бирон бир нарсани тасдиқлаш ёки инкор этиш йўли билан …

2 / 38

гдир. айният қонуни маълум бир предмет ёки ҳодиса хақида айтилган айни бир фикр айни бир муҳокама доирасида айни бир вақтда ўз-ўзига тенгдир. «а-а дир» қўлингдан келганча чиқар яхши от, яхшилик қил болам, ёмонликни от, насихатим ёд қилиб ол фарзандим, ёлгиз юрса чанг чиқармас яхши от. фозил йўлдош ўғли нозидлик қонуни айни бир предмет ёки ҳодиса хақида айтилган икки ўзаро бир-бирини истисно қилувчи (қарама-қарши ёки зид) фикр бир вақтда ва бир хил нисбатда бирданига чин бўлиши мумкин эмаслигини, ҳеч бўлмаганда улардан бири албатта хато бўлишини ифодалайди. «а ҳам в, ҳам в эмас бўла олмайди» масалан: «аристотел-мантиқ фанининг асосчиси» ва «аристотел-мантиқ фанининг асосчиси эмас» учинчи истисно қонуни нозидлик қонунининг мантиқий давоми бўлиб, фикрнинг тўлиқ мазмунини қамраб олиб баён қилинган икки зид фикрдан бири чин, бошқаси хато, учинчисига ўрин йўқ эканлигини ифодалайди. «а - в ёки в эмасдир» масалан: талаба имтиҳонда» аъло» баҳо олди. талаба имтиҳонда «икки» баҳо олди. етарли асос қонуни инъикоси …

3 / 38

ашкил қилмайди. уларнинг йўқолиши билан предметнинг табиати ўзгармайди. индивидуал, яккалик белгилари таққослаш ёрдамида предметлар ўзаро солиштирилиб, уларнинг ўхшаш, умумий томонлари ва бир-биридан фарқ қилдирувчи индивидуал белгилари аниқланади. анализ ёрдамида предмет фикран уни ташкил қилувчи кисмлар, томонларга ажратилиб, ҳар қайсиси алоҳида ўрганилади. синтез анализга тескари усул бўлиб, у анализ давомида ажратилган кисмлар, томонларни фикран бирлаштириб, предметни бир бутун ҳолига келтиришдан иборат. тушунча ҳосил қилиш учун предметнинг юқоридаги усуллар билан аниқланган умумий ва индивидуал белгиларининг муҳимлари ажратилиши, номуҳимлари четлаштирилиши лозим. бу эса абстрактсиялаш ёрдамида амалга оширилади.я. умумлаштиришда предметлар уларнинг айрим умумий, муҳим хусусиятларига кўра синфларга бирлаштирилади ва шу тариқа битта тушунчада бир жинсли предметларнинг барчасини фикр қилиш имконияти яратилади. тушунчларни ҳосил қилувчи мантиқий усуллар тушунча ўзининг мазмуни ва ҳажмига эга тушунчанинг мазмунини унда фикр қилинаётган предметнинг муҳим белгилари йиғиндиси ташкил этади. тушунчанинг ҳажми эса унда фикр қилинаётган предметлар йиғиндисидан иборат тушунчанинг турлари 1. якка ва умумий тушунчалар. 3. ижобий ва салбий. 4. …

4 / 38

си якунларини муҳокама этишмоқда 3. абстракт ва конкрет тушунчалар конкрет тушунчалар конкрет тушунчаларда предмет ўзининг белгилари билан биргаликда фикр қилинади. «инсон» «табиат» абстракт тушунчалар абстракт тушунчаларда эса предметнинг белгилари ундан фикран ажратиб олиниб, алоҳида акс эттирилади. «гўзаллик», «гуманизм» 4. нисбатсиз ва нисбатдош тушунчалар нисбатсиз тушунчалар нисбатан мустақил, алоҳида мавжуд бўлган предметларни акс эттиради. «давлат», «бадиий асар» нисбатдош тушунчалар эса зарурий равишда бир-бирининг мавжуд бўлишини тақозо қиладиган предметларни акс эттиради. «ўқитувчи» ва «ўқувчи», «ижобий қахрамон» ва «салбий қахрамон», «сабаб» ва «оқибат» 5. ижобий ва салбий тушучалар ижобий тушунчалар ижобий тушунчаларнинг мазмунида предмет унга хос белгилар орқали фикр қилади. «саводли киши», «виждонли киши» салбий тушунчалар салбий тушунчаларнинг мазмунида предмет унга хос бўлмаган белгилар орқали фикр қилинади. «саводсиз киши», «виждонсиз киши» «талаба» – умумий, айирувчи, чегараланган, конкрет, нисбатсиз, ижобий тушунча; «а. навоий номли ўзбекистон давлат кутубхонаси» - якка, тўпловчи, чегараланган, конкрет, нисбатсиз, ижобий тушунчадир. умумлаштирилган ҳолда мисол тушунчалар ўзаро маълум бир алоқаларда, муносабатларда …

5 / 38

врачебной с-цвет с-цвет науки» эътиборингиз учун раҳмат! image1.png image2.jpeg image3.png image4.png image5.png image8.png image9.png image10.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tafakkurning mantiqiy shakllari va qonunlari"

презентация powerpoint 8-мавзу. тафаккурнинг мантиқий шакллари ва қонунлари тошкент тиббиёт академияси ижтимоий фанлар кафедраси маърузачи: доцент атамуратова ф.с. режа: 1. мантиқ фанининг предмети, мақсади, вазифалари. 2. тафаккурнинг асосий конунлари. 3. тушунчанинг моҳияти, турлари ва улар ўртасидаги муносабат. «логика» атамаси, грекча «логос» сўзидан келиб чиққан бўлиб, «фикр», «сўз», «ақл», «қонуният» каби маъноларга эга. мантиқ сўзининг қўлланилиши 1 2 3 объектив олам қонуниятларини (масалан, «объектив мантиқ», «нарсалар мантиғи» каби ибораларда) тафаккурнинг мавжуд бўлиш шакллари ва тараққиётини, шу жумладан, фикрлар ўртасидаги алоқадорликни ҳарактерлайдиган қонун-қоидалар йиғиндисини (масалан, «субъектив мантиқ» иборасида) тафаккур шакллари ва қонунларини ўрганувчи фан мантиқ илмин...

Этот файл содержит 38 стр. в формате PPTX (1,3 МБ). Чтобы скачать "tafakkurning mantiqiy shakllari va qonunlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tafakkurning mantiqiy shakllari… PPTX 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram