tafakkurning mantiqiy shakillari va qonunlari

PPTX 11 pages 385.8 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 385.8 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

tafakkurning mantiqiy shakillari va qonunlari tafakkurning mantiqiy shakillari va qonunlari by: mra-1 guruh talabasi keldibekov.o tafakkur haqida umumiy tushunciia tafakkur — inson aqliy faoliyatining yuksak shaklidir. tafakkur atrofdagi olamni bilish qurolidir va inson oqilona amaliy faoliyatining vujudga kelishi uchun shartdir. tafakkur jarayonida fikr paydo bo'ladi, bu fikrlar insonning ongida muhim tushunchalar shaklini oladi. tafakkur nutq — til bilan chambarchas bog’langan. insonda tafakkur va nutq bo’lganligi tufayli u hayvonlardan farq qiladi va shu sababli u ongli mavjudotdir. inson o'z atrofidagi olamda bo’lgan buyumlar va hodisalarni ongli ravishda idrok qiladi, ongli ravishda eslab qoladi hamda esga tushiradi va ongli ravishda harakat qiladi. sezgi va idroklarga, xotira va tasavvurlarga nisbatan tafakkur odamlarning bilish va amaliy faoliyatida alohida ahamiyatga ega. masalan, biz quyoshning har kun sharqdan chiqib, g'arbga botayotganligini hammamiz ko'ramiz (idrok qllamiz). biz yerning qimirlamay turganligini, quyosh esa yer atrofida aylanayotganligini ko'ramiz. ko'p asdar davomida juda ko'p kishilarning qilgan fikriy faoliyati natijasidagina, uzoq …

2 / 11

tafakkur vositasi bilan bilib olamiz. bizga ma’lumki, agar yorug’lik nuri shisha prizma orqali o'tkazilsa, bu nur spel, ruing yetti mngiga ajralib ketadi, bu ranglami biz idrok qilamiz (ko'zimiz bila ko'ramiz), lekin fizikadan bizga, shu narsa ma’lumki, bu nurlardan bo’lak, yangi boshqa nurlar ham bor. bu nurlar, infraqizil va ultrabinafsha nurlar deb ataladi. bu nurlarni biz ko`rmaymiz, idrok qilmaymiz. bunday nurlarning borligi tafakkur yordami bilan kashf qilingan. tafakkur — voqelikning umumlashtirib aks ettirilishidir. biz ayrimayrim narsalarni va hodisalarni, masalan, alohida stolni yoki stulni idrok qilaimiz va tasavvur qilamiz, ammo umuman stol va stul to'g'risida, umuman mebel va umuman narsa to'g'risida esa fikrtashimiz mumkin. umumilash natijasida bir hukmning o'zida ayni vaqtda yakka bir narsa to'g’risidagina fikr qilib qolmasdan, balki, shu bilan birga narsalarning butun bir turkumi to'g'risida ham fikr yuritish mumkin.masalan, «o'zekistonning fuqarolari teng huquqlidirlar» degan hukmda ayrim bir kishi haqida fikr yuritmasdan, balki o'zbekistonning hamma fuqarolari haqida fikr yuritiladi. narsa yoki …

3 / 11

) oldingi hodisa ro'y berganligi uchun (qalam stolga urilganligi uchun) sodir bo’ldi, deb aniq aytamiz va oldingi hodisa ro'y berganligi keyin shu hodisani muqarrar keltirib chiqarganligini anglaymiz. bu hodisalarda ularning malum bir vaqt ichida birinketin, sodir bo'lganligini idrok qi1ganimizdan tashqari, ular o’rtasida sabab-natija bog’lanishi, ya'ni qonuniy bog’lanish bor, deb aniq qilib aytamiz. bu sabab-natija tariqasidagi bog’lanishning o'zini bevosita idrok qila olgamaymiz, uni sezgi organlarimiz vositasi bilan his qilolmaymiz (ko’rmaymiz, ushlab ko`rmaymiz, eshita olmaymiz), balki shu bog'lanish bo'lgani idrokimizga asoslanib turib fikr qilish yo'li bilan topamiz. tafakkur turlari odamlarning ehtiyojlari, hayotiy qiziqishlari va faoliyatlari juda xilma-xildir. shu sababli, odamning tafakkuri ham turli hollarda har xil turda namoyon bo'ladi. bilish uchun kerak bo'lgan vazifalarni va har xil amaliy vazifalarni hal etishga to'g'ri kelib qolganida, shuningdek, boshqa odamlarning fikrlarini nutq orqali va amaliy muomalada bilib olishga, tushunib olishga to'gri kelinganida odam o'z fikrini ishlatadi. mana shunday ijodiy tafakkur va tushunish deb ataladigan tafakkur …

4 / 11

ir xilma-xil mashinalar bilan tanishayotganimizda va shu kabi hollarda bizda turli savollar tug'iladi. tafakkur jarayonining o'zi ham, bilish jarayonining o'zi ham muttasil har xil savollar tug'ilishiga sabab bo'ladi. odam qanchalik ko'p bilaversa, uning oldida noma'lum narsalar shu qadar ko'p paydo bo'laveradi, unda shu qadar ko'p savollar tug'ilaveradi va uning o'zi shu qadar ko'p savol beraveradi. bilishga qiziqish savollar qo'yishda katta rol o'ynaydi. kundalik hayotda shunday ham bo'ladiki, savol berilishi bilan darrov uni g javobi ham topiladi. masalan, “bugun nima kun?” “bugun shanba”, “ikk i marta uch qancha bo'ladi?” “ikki marta uch — olti”. shunday qilib, bunday tafakkur jarayonida savolga javobni idrok qilinayotgan yaqin vaziyatning o'zi beradi yoki hammaga ma'lum ochiq-oydin haqiqatlar javob bo’lib xizmat qiladi. kundalik hayotimizdagi nutqni bevosita tushunishning o'zi ham oddiy tafakkurga taalluqlidir. bu — tafakkurning oddiy, elementar jarayonlaridir. bu ayrim hukmlar bizning idrokimizda ifodalanadi hamda tasavvurlar va tushunchalar tariqasida xotiramizda mustahkam o'rin oladi. the end e’tiboringiz uchun …

5 / 11

tafakkurning mantiqiy shakillari va qonunlari - Page 5

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkurning mantiqiy shakillari va qonunlari"

tafakkurning mantiqiy shakillari va qonunlari tafakkurning mantiqiy shakillari va qonunlari by: mra-1 guruh talabasi keldibekov.o tafakkur haqida umumiy tushunciia tafakkur — inson aqliy faoliyatining yuksak shaklidir. tafakkur atrofdagi olamni bilish qurolidir va inson oqilona amaliy faoliyatining vujudga kelishi uchun shartdir. tafakkur jarayonida fikr paydo bo'ladi, bu fikrlar insonning ongida muhim tushunchalar shaklini oladi. tafakkur nutq — til bilan chambarchas bog’langan. insonda tafakkur va nutq bo’lganligi tufayli u hayvonlardan farq qiladi va shu sababli u ongli mavjudotdir. inson o'z atrofidagi olamda bo’lgan buyumlar va hodisalarni ongli ravishda idrok qiladi, ongli ravishda eslab qoladi hamda esga tushiradi va ongli ravishda harakat qiladi. sezgi va idroklarga, xotira va tas...

This file contains 11 pages in PPTX format (385.8 KB). To download "tafakkurning mantiqiy shakillari va qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkurning mantiqiy shakillar… PPTX 11 pages Free download Telegram