gnoseologiya

PPT 45 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

45 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPT

Страницы 45

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 45

gnoseologiya – bilish falsafasi * bilishning mazmun va mohiyati * «gnoseologiya» - sof falsafiy kategoriya. uning nomi yunoncha gnosis – bilim, ilm va logos – ta'limot, fan so'zlaridan kelib chiqqan. so'zma-so'z ma'nosi - «bilish haqidagi ta'limot (fan)», «ong haqidagi ta'limot (fan)» * gnoseologiya fanida o'rganiladi insonning dunyoni bilish imkoniyati insonning o'zlikni anglash jarayoni bilishning bilmaslikdan bilim sari yuksalishi bilimlar tabiati va ularda aks etuvchi narsalarning o'zaro nisbati * gnoseologiyaning asosiy muammosi bizning barcha bilimlarimiz tajribada sinalganmi? degan «oddiy» masalani echishdan iborat ratsionalizm empirizm gnoseologiya insonda tug'ma g'oyalar, adolat, insoniylik, uyg'unlik g'oyalari va tajribadan olinishi mumkin bo'lmagan boshqa g'oyalar mavjudligidan kelib chiqadi inson, insoniyat shaxsiy yoki i jtimoiy tajribaga ega bo'lgunga qadar biron-bir g'oya mavjud bo'linishni inkor etadilar * falsafada idrok etish pertseptsiya (lot.«perception» - idrok etish) o'zini qurshagan dunyodagi narsalar va hodisalarni sezgilar orqali idrok etish appertseptsiya borliqni aql bilan anglash, bilish, ularni g'oyalarda ifodalash * demokritda – obrazlar (eydoslar) …

2 / 45

maqbullik) sharti – «agar s p ni bilsa, u holda s p ga ishonadi (uning mavjudligiga e'tiqodi komil bo'ladi) asoslilik sharti «s p ni biladi, basharti u o'zining p ga bo'lgan ishonchini asoslab bera olsa» gnoseologiyada bilim talqini s - sub'ekt - p - predmet * olamni anglash, o'zlashtirish usullari moddiy-texnikaviy – tirikchilik vositalarini ishlab chiqarish, mehnat, amaliyot ma'naviy (ideal) – sub'ekt va ob'ektning bilishga doir munosabatlari ular o'rtasidagi ko'p sonli munosabatlarning biridir * bilim shakllari ijtimoiy bilim o'yin vositasidagi bilim diniy bilim falsafiy bilim mifologik bilim ilmiy bilim kundalik bilim badiiy bilim shaxsiy bilim * kundalik bilim – bu har xil faoliyat shakllari – jumladan ishlab chiqarish faoliyati, estetik faoliyat, siyosiy faoliyat va hokazolarning ta'sirida shakllanadigan turmush bilan bog'liq tushunchalar majmui avlodlar to'plagan jamoa kollektiv tajribasi mahsuli hisoblanadi. * o'yin vositasidagi bilim nafaqat bolalar, balki kattalar faoliyatining ham muhim unsuri hisoblanadi. o'yin jarayonida shaxs qizg'in bilish faoliyatini amalga oshiradi, …

3 / 45

i, bilish vazifalarini echish bilangina kifoyalanmaydi. uning bosh vazifasi san'at va din bilan uyg'un holda– insonning dunyoda ma'naviy mo'ljal olishiga ko'maklashishdan iborat. falsafiy bilish ayni shu maqsadga bo'ysundirilgan. * ilmiy bilim. bilishning eng oliy shakli fandir fanning asosiy vazifasi ob'ektlarning o'zgarish va rivojlanish qonunlarini aniqlashdan iborat ijtimoiy fanlar tabiiy fanlar texnika fanlari * empirik dalil real eksperiment kuzatish ilmiy dalil mavjud nazariy bilimdan foydalanish gipotezalarni tajribada tekshirish gipotezalarning shakllanishi obraz modelli ekspriment empirik umumlashtirish empirik tadqiqot natijalarini hisobga olish fikriy ekspriment yangi tushunchalarning shakllanishi qonunularni aniqlash ular ahamiyatini aniqlash atama va belgilarning kiritilishi nazariyalarni yaratish zarurat bo'lsa qo'shimcha gipotezalarni qo'llash nazariyani tajribada tekshirish ilmiy bilish strukturasi * shaxsiy bilim. m.polani. shaxsiy bilim kontseptsiyasi – anglash mumkin bo'lgan narsalarni faol o'zlashtirish, alohida mahorat va alohida vositalarni talab qiluvchi harakat. * ijtimoiy bilim asosan o'zi o'rganayotgan borliqning sifat tomonini tavsiflashga qarab mo'ljal oladi. hodisalar sifat va xususiylik nuqtai nazaridan o'rganiladi * bilish …

4 / 45

ashqi olam ko'rinishlari, shuningdek, bilish faoliyati sub'ekti odam odamni, ya'ni o'zini-o'zi tadqiq qiladi. zamonaviy gnoseologiya gnostitsizm tamoyillariga asoslanadi. odamning bilish turlari odam tashqi olamni bevosita o'zi yoki olam uchun yangi narsani kashf etadi. odam tashqi olamni bilishni ajdodlar bilish natijalari orqali o'rganadi (kitob o'qiydi, o'rganadi, moddiy va ma'naviy madaniyat yangiliklariga yaqinlashadi) bilish masalasiga qarashlar: gnostitsizm tarafdorlari bilishning hozirgi holati va kelajagiga optimistik ruhda qaraydilar. ularning fikricha, olam – o'rganiladi, odam esa, bilish uchun cheksiz imkoniyatlarga ega. ular bilishni jarayon deb biladilar, buning natijasida ongda olamni aks ettirish bilan o'z-o'zini o'rganadi. agnostitsizm tarafdorlari insonning olamni bilish imkoniyatlariga yoki umuman bilish mumkinligiga ishonmaydi yoki olamni qisman bilish mumkin deb biladi. agnostiklar orasida eng mashhuri i.kantdir. u agnosti- tsizmning izchil nazariyasini ilgari surdi. ular bilish ideal ongning mustaqil faoliyati deb hisoblaganlar. * obraz va ob'ekt munosabatlari muammosi (xvii-xviii) mexanik dunyoqarash mexanikasi «birlamchi va ikkilamchi sifatlar haqidagi ta'limot» j.lokk (1632-1704), r.dekart (1596-1650), t.gobbs (1588-1679) …

5 / 45

-nazariy qayta ishlash. fan – sof – matematik tahlil. bilishning tabiati (birlamchi va ikkilamchi sifatlar haqidagi ta'limot) * bilish tamoyillari dialektik tamoyil – bilish jarayoniga qarash (ya'ni rivojlanish nuqtai nazaridan), dialektikaning qonun, kategoriya va tamoyillaridan foydalanish. tarixiylik tamoyili – tarixiy yuzaga kelish va rivojlanish kontekstida jarayonlar va predmetlar ham ko'rib chiqiladi. amaliyot tamoyili – bilishning bosh tamoyili amaliyotda deb hisoblaydi, tashqi olamni va o'z-o'zini bilishning asosi odam faoliyatida deb biladi. bilish tamoyili – bilish imkoniyatlariga to'la ishonch bilan yondashiladi. ob'ektivlik tamoyili – ong va irodadan tashqari predmetlarni mustaqil mavjud deb hisoblaydi. hayotni faol ijodiy jarayonda ifodalash tamoyili haqiqatning aniq tamoyili – aniq sharoitda individual va shubhasiz haqiqatdir. * biluvchi sub'ekt - odam-mavjudot u odamzod tajribasidagi bilishning usullarini jamiyatning butunligicha, bilishning natijalarini ko'tarib yuruvchi moddiy va ma'naviy madaniyat boyliklarini o'rgangan bilish ob'ekti – tashqi olam (butun turli-tumanligi bilan), tashqi olamning bilish jarayoniga, sub'ektning bilish jarayoniga ta'siri haqiqat - ob'ektni sub'ekt tomonidan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 45 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gnoseologiya"

gnoseologiya – bilish falsafasi * bilishning mazmun va mohiyati * «gnoseologiya» - sof falsafiy kategoriya. uning nomi yunoncha gnosis – bilim, ilm va logos – ta'limot, fan so'zlaridan kelib chiqqan. so'zma-so'z ma'nosi - «bilish haqidagi ta'limot (fan)», «ong haqidagi ta'limot (fan)» * gnoseologiya fanida o'rganiladi insonning dunyoni bilish imkoniyati insonning o'zlikni anglash jarayoni bilishning bilmaslikdan bilim sari yuksalishi bilimlar tabiati va ularda aks etuvchi narsalarning o'zaro nisbati * gnoseologiyaning asosiy muammosi bizning barcha bilimlarimiz tajribada sinalganmi? degan «oddiy» masalani echishdan iborat ratsionalizm empirizm gnoseologiya insonda tug'ma g'oyalar, adolat, insoniylik, uyg'unlik g'oyalari va tajribadan olinishi mumkin bo'lmagan boshqa g'oyalar mavjudligidan ...

Этот файл содержит 45 стр. в формате PPT (1,1 МБ). Чтобы скачать "gnoseologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gnoseologiya PPT 45 стр. Бесплатная загрузка Telegram