bilish falsafasi (gnoseologiya)

PPTX 35 pages 25.5 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.5 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

powerpoint presentation 1 falsafa falb204 bilish falsafasi (gnoseologiya) 05 mavzu iqtisodiyot va pedagogika universiteti samarqand kampusi usmonov farrux nasirdinovich pedagogika va ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi dotsenti ma”lumotlar bazasi 1 reja 1. bilish tushunchasi, mazmun va mohiyati. 2. ratsional bilishning xususiyatlari. 3. hissiy, empirik, nazariy va intuitiv bilish darajalari. 4. falsafada haqiqat muammosi 2 «gnoseologiya» - sof falsafiy kategoriya. uning nomi yunoncha gnosis – bilim, ilm va logos – ta'limot, fan so‘zlaridan kelib chiqqan. so‘zma-so‘z ma'nosi - «bilish haqidagi ta'limot (fan)», «ong haqidagi ta'limot (fan)» gnoseologiya fanida o‘rganiladi: insonning dunyoni bilish imkoniyati insonning o‘zlikni anglash jarayoni bilishning bilmaslikdan bilim sari yuksalishi bilimlar tabiati va ularda aks etuvchi narsalarning o‘zaro nisbati 5 gnoseologiyaning asosiy muammosi bizning barcha bilimlarimiz tajribada sinalganmi? degan «oddiy» masalani yechishdan iborat. gnoseologiya: ratsionalizm - insonda tug‘ma g‘oyalar, adolat, insoniylik, uyg‘unlik g‘oyalari va tajribadan olinishi mumkin bo‘lmagan boshqa g‘oyalar mavjudligidan kelib chiqadi empirizm - inson, insoniyat shaxsiy yoki ijtimoiy tajribaga …

2 / 35

eptiklar bilimning haqiqiyligiga shubha qiladilar 9 gnoseologik relyativizm: borliq hodisalari va voqealarini bilish o‘zgaruvchanligi,o‘tkinchiligini mutlaqlashtiruvchi agnostitsizmning yo‘nalishlaridan biri 10 gnoseologiyada bilim talqini(s - sub'ekt - p – predmet): haqiqiylik (muvofiqlik) sharti – «agar p haqiqiy bo‘lsa, u holda s p ni biladi» ishonchlilik (e'tiqod, maqbullik) sharti – «agar s p ni bilsa, u holda s p ga ishonadi (uning mavjudligiga e'tiqodi komil bo‘ladi) asoslilik sharti «s p ni biladi, basharti u o‘zining p ga bo‘lgan ishonchini asoslab bera olsa» bilim – bu haqiqatga mos va asoslangan ishonchdir olamni anglash, o‘zlashtirish usullari: moddiy-texnikaviy – tirikchilik vositalarini ishlab chiqarish, mehnat amaliyot ma'naviy (ideal) – sub'ekt va ob'ektning bilishga doir munosabatlari ular o‘rtasidagi ko‘p sonli munosabatlarning biridir 12 12 bilim shakllari: diniy bilim kundalik bilim badiiy bilim shaxsiy bilim ijtimoiy bilim mifologik bilim falsafiy bilim ilmiy bilim kundalik bilim: bu har xil faoliyat shakllari – jumladan ishlab chiqarish faoliyati, estetik faoliyat, siyosiy faoliyat …

3 / 35

ul qilinishigacha – o‘ziga xos tarzda ro‘yobga chiqadi. diniy bilim: dinning asosiy vazifasi – inson hayoti, tabiat va jamiyat borlig‘ining mazmunini aniqlashdan iborat. din universumning pirovard mazmunlari haqidagi o‘z tasavvurini asoslab, dunyo va insoniyatning birligini tushunishga ko‘maklashadi. falsafiy bilim: falsafa san'at va din kabi, bilish vazifalarini yechish bilangina kifoyalanmaydi. uning bosh vazifasi san'at va din bilan uyg‘un holda – insonning dunyoda ma'naviy mo‘ljal olishiga ko‘maklashishdan iborat. falsafiy bilish ayni shu maqsadga bo‘ysundirilgan. 19 ilmiy bilim: bilishning eng oliy shakli fandir fanning asosiy vazifasi ob'ektlarning o‘zgarish va rivojlanish qonunlarini aniqlashdan iborat tabiiy fanlar texnika fanlari ijtimoiy fanlar ilmiy bilish strukturasi: empirik dalil ilmiy dalil kuzatish real eksperiment modelli eksperiment obraz empirik tadqiqot natijalarini hisobga olish empirik umumlashti-rish mavjud nazariy bilimdan foydalanish fikriy ekspriment gipoteza-larning shakllanishi gipotezalarni tajribada tekshirish yangi tushuncha-larning shakllanishi atama va belgilarning kiritilishi ular ahamiyatini aniqlash qonunularni aniqlash nazariyalar-ni yaratish shaxsiy bilim: m.polani shaxsiy bilim kontseptsiyasi – anglash mumkin …

4 / 35

liyatining ijtimoiy jarayoni inson qo‘lga kiritadigan axborotning eng oliy darajasi bilish masalasiga qarashlar: gnostitsizm tarafdorlari bilishning hozirgi holati va kelajagiga optimistik ruhda qaraydilar. ularning fikricha, olam – o‘rganiladi, odam esa,bilish uchun cheksiz imkoniyatlarga ega. ular bilishni jarayon deb biladilar, buning natijasida ongda olamni aks ettirish bilan o‘z-o‘zini o‘rganadi. agnostitsizm tarafdorlari insonning olamni bilish imkoniyatlariga yoki umuman bilish mumkinligiga ishonmaydi yoki olamni qisman bilish mumkin deb biladi. agnostiklar orasida eng mashhuri i.kantdir. u agnostitsizmning izchil nazariyasini ilgari surdi. ular bilish ideal ongning mustaqil faoliyati deb hisoblaganlar. bilish – odam ongida hayot haqiqatining faol maqsadli aks etish jarayoni.bilish jarayonida maishiy hayotning har xil qirralari ko‘rinadi narsalarning ichki va tashqi mohiyati ochiladi. tashqi olam ko‘rinishlari, shuningdek, bilish faoliyati sub'ekti odam odamni, ya'ni o‘zini-o‘zi tadqiq qiladi. zamonaviy gnoseologiya gnostitsizm tamoyillariga asoslanadi. odamning bilish turlari: odam tashqi olamni bevosita o‘zi yoki olam uchun yangi narsani kashf etadi. odam tashqi olamni bilishni ajdodlar bilish natijalari orqali …

5 / 35

as, zotan materiya zarralari ta'sirida paydo bo‘lsa ham. sifatning – sof matematik ta'rifi-fanning yagona hal qiluvchi vazifasi, hissiyot bergan dalillarni mantiqiy-nazariy qayta ishlash. fan – sof matematik tahlil. bilish tamoyillari: dialektik tamoyil – bilish jarayoniga qarash (ya'ni rivojlanish nuqtai nazaridan), dialektikaning qonun, kategoriya va tamoyillaridan foydalanish. tarixiylik tamoyili – tarixiy yuzaga kelish va rivojlanish kontekstida jarayonlar va predmetlar ham ko‘rib chiqiladi. amaliyot tamoyili – bilishning bosh tamoyili amaliyotda deb hisoblaydi, tashqi olamni va o‘z-o‘zini bilishning asosi odam faoliyatida deb biladi. bilish tamoyili – bilish imkoniyatlariga to‘la ishonch bilan yondashiladi. ob'ektivlik tamoyili – ong va irodadan tashqari predmetlarni mustaqil mavjud deb hisoblaydi. hayotni faol ijodiy jarayonda ifodalash tamoyili bilishning tuzilishi: biluvchi sub'ekt - odam-mavjudot u odamzod tajribasidagi bilishning usullarini jamiyatning butunligicha, bilishning natijalarini ko‘tarib yuruvchi moddiy va ma'naviy madaniyat boyliklarini o‘rgangan yanglishishi – tashqi olamni sub'ekt tomonidan yanglish, buzilgan, haqiqatga zid bo‘lgan holda yolg‘on, adekvat bo‘lmagan holda aks etish bilish ob'ekti …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilish falsafasi (gnoseologiya)"

powerpoint presentation 1 falsafa falb204 bilish falsafasi (gnoseologiya) 05 mavzu iqtisodiyot va pedagogika universiteti samarqand kampusi usmonov farrux nasirdinovich pedagogika va ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi dotsenti ma”lumotlar bazasi 1 reja 1. bilish tushunchasi, mazmun va mohiyati. 2. ratsional bilishning xususiyatlari. 3. hissiy, empirik, nazariy va intuitiv bilish darajalari. 4. falsafada haqiqat muammosi 2 «gnoseologiya» - sof falsafiy kategoriya. uning nomi yunoncha gnosis – bilim, ilm va logos – ta'limot, fan so‘zlaridan kelib chiqqan. so‘zma-so‘z ma'nosi - «bilish haqidagi ta'limot (fan)», «ong haqidagi ta'limot (fan)» gnoseologiya fanida o‘rganiladi: insonning dunyoni bilish imkoniyati insonning o‘zlikni anglash jarayoni bilishning bilmaslikdan bilim sari yuksalishi bi...

This file contains 35 pages in PPTX format (25.5 MB). To download "bilish falsafasi (gnoseologiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: bilish falsafasi (gnoseologiya) PPTX 35 pages Free download Telegram