bilishfalsafasi (gnoseologiya)

PPTX 19 pages 61.1 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.1 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

5 ma'ruza:gnoseologiya-bilish nazariyasi bilish falsafasi (gnoseologiya). mantiq. ma'ruza rejasi: 1. bilish va bilim tushunchalari. 2. bilimning asosiy shakllari. 3.bilishning hissiy, mantiqiy va intuitiv darajalari. 4. falsafada haqiqat muammosi. «gnoseologiya» tushunchasi gnoseologiya atamasi yunoncha gnosis – bilim, ilm va logos – ta'limot, fan so'zlaridan kelib chiqqan. ma'nosi - «bilish haqidagi ta'limot (fan)». falsafiy adabiyotlarda «bilish nazariyasi» deb ham tarjima qilingan. gnoseologiya ong, bilish, bilimni o'rganish bilan shug'ullanadi. «gnoseologiya» tushunchasi gnoseologiya yoki bilish nazariyasi falsafa fani bo'limi bo'lib, unda 1)insonning dunyoni bilish imkoniyati; 2) insonning o'zlikni anglash jarayoni; 3)bilishning bilmaslikdan bilim sari yuksalishi; 4)bilimlar tabiati va ularning mazkur bilimlarda aks etuvchi narsalar bilan o'zaro nisbati o'rganiladi. dunyoni bilish mumkinmi? gnostiklar fikricha olamni bilish mumkin va inson bilimlar vositasida olamni o'ziga mos ravishda o'zgartiradi. agnostiklar esa olamni bilish mumkin emas va inson dunyoni bilishga qodir emas, deb hisoblaydilar. skeptiklar dunyoni bilish mumkinligini inkor etmaydilar, lekin bilimlarning haqiqiyligiga shubha bilan qaraydilar. bilim shakllari bilim …

2 / 19

safiy bilimning bosh vazifasi san'at va din bilan uyg'un holda– insonning dunyoda ma'naviy mo'ljal olishiga ko'maklashishdan iborat. falsafa dunyoni insonga bog'lab o'rganadi. falsafiy bilim donishmandlik sifatida tavsiflanadi. donishmandlik – dunyoni va insonning undagi o'rnini yaxlit tushunish andozasi. ilmiy bilim ilmiy bilim. bilishning eng oliy shakli fandir. umumiy holda qaralsa, ilmiy bilish ob'ektlari 3ta: tabiat, jamiyat va inson. shunga mos ravishda fanlar ham 3ta sohaga ajralgan: tabiiy fanlar, ijtimoiy fanlar va insonni o'rganadigan fanlar. fanlarning asosiy vazifasi sohaga aloqador qonuniyatlarni kashf qilish va jamiyatga etkazishdan iborat. bilish ob'ekti va sub'ekti bilish ob'ekti bizni qurshab turgan olam, undagi narsa va hodisalar. bilish sub'ekti – bu inson, mikroguruh, ijtimoiy guruh, sinf, jamiyat. lekin shunisi e'tiborliki, inson bilishning ham sub'ekti, ham ob'ektidir.chunki tabiat, jamiyatni o'rganishda inson sub'ekt, insonni ob'ekt sifatida psixologiya, anatomiya, tibbiyot, falsafa, mantiq, etika, estetika kabi fanlar o'rganadi. bilish nima? bilish insonning tabiat, jamiyat va o'zi to'g'risida bilimlar hosil qilishga qaratilgan aqliy, …

3 / 19

diy obrazi, in'ikosi, nusxasi hisoblanadi. sezgi a'zolariga bevosita ta'sir ko'rsatuvchi predmetlar, ularning xossalari va munosabatlarini aks ettiruvchi yaxlit obrazni idrok etish deb ataladi. hissiy bilish shakllari tasavvurlar – bu bir paytlar insonning sezgi a'zolariga ta'sir ko'rsatgan va keyinchalik miyada saqlanib qolgan aloqalar bo'yicha gavdalanadigan narsalarning obrazlaridir. tasavvur xotira bilan uzviy bog'liq. xotira o'tmish va hozirgi zamonni birlashtiradi, ularning bir-biriga o'tishini ta'minlaydi. ilmiy bilish darajalari bilishning yuqori darajasi – aqliy (mantiqiy) bilishdir. mantiqiy bilishning asosiy 3ta shakli bor: tushuncha, mulohaza, xulosa chiqarish. falsafa tarixida inson dunyoni faqat aql (idrok) yordamida bilishi mumkin, deb hisoblaganlar ratsionalistlar (ratio-aql) deb ataladi. ularning fikricha, sezgilarga ishonib bo'lmaydi, ular bizga noto'g'ri ma'lumot berishadi. mantiqiy bilish shakllari tushuncha – narsalar va hodisalarning umumiy, muhim xossa va aloqalari aks etuvchi fikr. mulohaza – biror narsa-hodisa haqidagi tasdiqlab yoki rad etilib aytilgan fikr xulosa chiqarish – bir yoki undan ortiq fikrdan mantiqiy qoidalar asosida yangi fikr hosil qilishdir. ilmiy …

4 / 19

hi mumkin bo'lgan bilimdir. ob'ektiv haqiqat – bilimlarimizning inson va insoniyatga bog'liq bo'lmagan mazmuni. /docprops/thumbnail.jpeg bilish falsafasi (gnoseologiya). mantig,

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilishfalsafasi (gnoseologiya)"

5 ma'ruza:gnoseologiya-bilish nazariyasi bilish falsafasi (gnoseologiya). mantiq. ma'ruza rejasi: 1. bilish va bilim tushunchalari. 2. bilimning asosiy shakllari. 3.bilishning hissiy, mantiqiy va intuitiv darajalari. 4. falsafada haqiqat muammosi. «gnoseologiya» tushunchasi gnoseologiya atamasi yunoncha gnosis – bilim, ilm va logos – ta'limot, fan so'zlaridan kelib chiqqan. ma'nosi - «bilish haqidagi ta'limot (fan)». falsafiy adabiyotlarda «bilish nazariyasi» deb ham tarjima qilingan. gnoseologiya ong, bilish, bilimni o'rganish bilan shug'ullanadi. «gnoseologiya» tushunchasi gnoseologiya yoki bilish nazariyasi falsafa fani bo'limi bo'lib, unda 1)insonning dunyoni bilish imkoniyati; 2) insonning o'zlikni anglash jarayoni; 3)bilishning bilmaslikdan bilim sari yuksalishi; 4)bilimlar tabiati v...

This file contains 19 pages in PPTX format (61.1 KB). To download "bilishfalsafasi (gnoseologiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: bilishfalsafasi (gnoseologiya) PPTX 19 pages Free download Telegram