инсон тараққиёти концепцияси ва унинг мезонлари

DOC 233,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1451834535_62952.doc инсон тараққиёти концепцияси ва унинг мезонлари режа: 1. ижтимоий ривожланиш назариясининг методологик асослари 2. иқтисодий ўсиш ва унинг кўрсаткичлари 3. иқтисодий ўсиш назарияларида инсон омили ролининг эволюцияси ижтимоий ривожланиш назариясининг методологик асослари ижтимоий ривожланишнинг бутун тарихи давомида “жамият” категориясига турлича концептуал ёндашувларни кузатиш мумкин. ижтимоий, фалсафий, иқтисодий назариялар ушбу тушунчанинг турлича талқинларини таклиф этадилар. масалан, атомистик назария “жамият”га шахслар ва улар ўртасидаги муносабатларнинг жамланмаси сифатида қарайади: “охир-оқибат бутун жамиятни шахслараро ҳиссиётлар ёки кўрсатмаларнинг нозик тўри сифатида тасаввур этиш мумкин. ҳар бир муайян шахсга унинг ўзи томонидан тўқилган тўрнинг марказидан жой олиб, айрим одамлар билан бевосита, бутун жаҳон билан эса билвосита боғлиқ ҳолида эканлиги сифатида қаралиши мумкин”. м.вебер таълимотига кўра, жамият – шахслар жамланмаси бўлиб, уларнинг ҳар бири ўз мақсадларига эришишга интилади. умуман олганда, жамият – одамларнинг жамоавий фаолиятига асосланган мураккаб, кенг кўламли, кўп даражали очиқ тизимдир. жамиятнинг моҳияти – ижтимоий организм – ижтимоий институт асосидаги тизимдир. ижтимоий институт – …
2
ни шунингдек “моддий ишлаб чиқариш” ёки “иқтисодиёт” (тор маънода) деб аташ қабул қилинган. кенг манода эса иқтисодиёт – ижтимоий ҳаётнинг барча сохаларидаги иқтисодий муносабатларнинг жамланмасидир. маънавий неъматлар (қадриятлар) ишлаб чиқариш соҳаси икки сохадан: фан соҳаси ва санъат соҳасидан иборатдир. фан соҳаси объектив билимлар эгалланишини таъминлайди. бу соҳа фаннинг уч гуруҳига: фалсафа, табиий ва ижтимоий фанларга бўлинади. санъат соҳаси воқеликни бадиий асарлар шаклида субъектив тасаввур этишни таъминлайди. жамият тизим сифатида амал этиши давомида ривожланиш жараёнлари кечади. тарихий ривожланиш жараёнида хар бир муайян жамият фақат миқдор жиҳатидан эмас, балки сифат жиҳатидан ҳам ўзгариб, амал этишини, турмуш тарзини ўзгартиради. у жамиятнинг бир туридан ривожланганроқ бошқа турига ўтади. асосий ижтимоий институтларнинг амал этиши бевосита ишлаб чиқарувчиларни фаолиятга рағбатлантириш орқали белгиланади. бу пировард натижада жамият амал этиши ва унинг тузилишини белгилайди. ўз навбатида бу жамиятнинг ижтимоий турини ажратиб кўрсатиш учун асос яратади. иқтисодий тафаккурнинг тарихи кўҳна дунёнинг ёзма манбаларидан бошланади. қадимий мисрда суғориш тизими атрофида …
3
да ўз хўжалигини бойитишга ёрдам берадиган фанни тушунганлар. улар, шунингдек, меҳнат тақсимоти ғоясини илгари сурганлар, шунингдек турли товарларни бир-бирларига таққослаш асосида умумий мезонни қабул қилиш мумкинлигини тушуниб етганлар. оддий товар муомаласи билан пулнинг капитал сифатида муомаласи ўртасидаги тафовут ҳам аниқланган. кўхна давр иқтисодий тафаккурининг энг машҳур вакилларидан бири кўҳна юнонлик файласуф платоннинг “давлат” ва “қонунлар” асарларида иқтисодий масалалар кўриб чиқилган. бу асарларнинг биринчисида мукаммал давлат тузилиши баён этилган бўлса, иккинчисидаги давлат анча ҳаётироқ тасввур қилинган. платоннинг фикрича, идеал давлат – шаҳар-давлатдир. унда унча кўп бўлмаган ва имконияти борича муқим яшайдиган аҳоли бўлиши керак бўлган. ҳудди шунингдек, аҳоли каби унинг бойлиги ҳам муқим бўлиши керак бўлган. мазкур давлатда барча иқтисодий ва ноиқтисодий фаолият қатъий тартибга солинган. аскарлар, дехқонлар, ҳунармандлар ва бошқа фаолият билан шуғулланадиганларнинг ўз доимий тоифалари бўлган, эркаклар ва аёлларга бир хил қаралган. ана шундай тоифалардан бири – қўриқчилар ёки ҳукумдорлар ҳамма билан биргаликда яшаши ва уларнинг шахсий мулки ёки …
4
исодий ривожлантиришнинг турли – ақш, германия, хитой, жанубий-шарқий осиё, япония, ўзбекистон ва бошқа моделлари мавжуд.уларнинг турличалиги ва миллий хусусиятларга эгалигига қарамасдан мазкур жараённи акс эттирадиган умумий қонуниятлар ва мезонлар мавжуддир. умуман олганда эса жамиятни иқтисодий ривожлантириш зиддиятли ва ўлчаш мураккаб бўлган жараён ҳисобланади. бу жараёнда иқтисодиётда ўсиш ва пасайиш, миқдор ва сифат ўзгаришлари ижобий ва салбий тенденциялар кузатилади. хх асрда ҳам кўпгина назариётчилар ривожлантириш жараёнини ҳар бир мамлакат босиб ўтиши керак бўлган иқтисодий ўсишнинг қатор босқичлари сифатида таърифлаганлар. улар ишлаб чиқариш жамланма ҳажмининг кўпайиши (масалан, аҳоли жон бошига тўғри келадиган ялпи ички махсулотнинг ўсиши) аҳоли умумий фаровонлигини оширади, деб ҳисоблаганлар. бунинг асосида ишлаб чиқариш даромад келтиради, даромаднинг ортиши эса моддий ёки иқтисодий фаровонликни яхшилайди деган фикр ётарди. бу у.у. ростоунинг “иқтисодий ўсиш босқичлари” (1961 йил) китобида ўзининг яққол ифодасини топган. мазкур муаллифнинг концепциясига кўра жамиятнинг иқтисодий ўсиш асосида бир босқичдан иккинчисига тарихий ўтишида қуйидаги принципиал фарқлар мавжуд: ● иқтисодиётнинг тармоқ …
5
й маҳсулотни такрор хосил қилишни кенгайтириш учун амалда шарт- шароит бўлмаган. 2. ўтиш жамияти ёки “парвозга тайёргарлик”. мазкур босқич иқтисодий ўсиш суръатларини кескин оширишга замин яратган. бу пайтда ишлаб чиқаришда янги технологиялар қўлланла бошланган, капитал қуйилмалар кўпайган, “тадбиркорларнинг янги тоифаси” пайдо бўлган, марказлашган давлат таркиб топган. ушбу босқичда ишлаб чиқаришга фан ютуқлари жорий этилиши натижасида иқтисодий юксалиш тезлашган, коммуникациялар ва халқаро савдо ривожланган, қишлоқ хўжалиги ва кон саноатига инвестициялар киритиш кўпайган. жадвал у.у.ростоунинг иқтисодий ривожланиши босқичлари кўрсаткичлар иқтисодий ривожланишнинг асосий турлари анъанавий жамият ўтиш жамияти “парвоз” “етуклик” “юқори даражадаги оммавий истеъмол даври“ амал этиш даври (йил) 1770-1830 1830-1880 1880-1930 1930-1980 1980 йилдан ишлаб чиқаришнинг ҳал қилувчи омиллари тўқимачи-лик машиналари буғ двига-тели электр двигатели, пўлат ички ёниш двига- тели, нефть микро- электро- ника етакчи тармоқлар тўқимачи-лик саноати машина- созлик, кўмир саноати электро- техника, пўлат ишлаб чиқариш автомо- билсозлик, нефтни қазиб олиш ва қайта ишлаш электрон саноати, дастурий таъминот етакчи давлатлар буюк …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"инсон тараққиёти концепцияси ва унинг мезонлари" haqida

1451834535_62952.doc инсон тараққиёти концепцияси ва унинг мезонлари режа: 1. ижтимоий ривожланиш назариясининг методологик асослари 2. иқтисодий ўсиш ва унинг кўрсаткичлари 3. иқтисодий ўсиш назарияларида инсон омили ролининг эволюцияси ижтимоий ривожланиш назариясининг методологик асослари ижтимоий ривожланишнинг бутун тарихи давомида “жамият” категориясига турлича концептуал ёндашувларни кузатиш мумкин. ижтимоий, фалсафий, иқтисодий назариялар ушбу тушунчанинг турлича талқинларини таклиф этадилар. масалан, атомистик назария “жамият”га шахслар ва улар ўртасидаги муносабатларнинг жамланмаси сифатида қарайади: “охир-оқибат бутун жамиятни шахслараро ҳиссиётлар ёки кўрсатмаларнинг нозик тўри сифатида тасаввур этиш мумкин. ҳар бир муайян шахсга унинг ўзи томонидан тўқилган тўрнинг марказидан ...

DOC format, 233,5 KB. "инсон тараққиёти концепцияси ва унинг мезонлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.