ix-xii asrlarda o`zbek davlatchiligi

PPTX 19 стр. 772,5 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 772,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

bo'lajak informatika o'qituvchilarini metodik tayyorlash tizimida web-texnologiyalardan foydalanish ix-xii asrlarda o`zbek davlatchiligi toshkent shahridagi yodju texnika instituti ma`ruzachi: d.mamatov xorun ar-rashid (786-809) shahzoda amin shahzoda ma’mun xalifa xorun ar-rashid vafotidan so'ng taxtni egallash uchun o'g'illari - amin va ma’mun o'rtasida kurash boshlandi. bir necha yilga cho'zilgan bu mojaro nafaqat xalifalik markazini tang ahvolga solib qolmasdan, balki tobe bo'lgan hududlardagi voqealar rivojiga ham sezilarli ta’sir ko'rsatdi. ma’mun qo'shin tuzib, xurosonlik tohir ibn husaynni boshliq etib tayinladi. u ray yaqinidagi jangda amin qo'shinini yengadi va bag'dodga yurish boshlaydi. tohir 813- yilda bag'dodni ham qo'lga kiritadi. ma’mun halifalik taxtiga ko'tariladi. lekin 819-yilgacha bag'dodga bormay, marvdan turib hokimiyatni boshqaradi. uning buyrug'i bilan tohir ibn husayn iroq hokimiyati va bag'dod harbiy garnizoni boshlig’i bo'ladi. ray bag`dod xuroson marv 819 y ma’mun halifalik oldidagi katta xizmatlari evaziga tohir ibn husaynni 821-yilda xurosonga noib etib tayinlaydi. shu tariqa, tohiriylar davlati vujudga kelib, 873- yilga qadar davom etadi …

2 / 19

rlarni himoya qildi. 844- yilda ulardan olingan soliq miqdori 48 mln. dirhamni tashkil etgan. ix asrda xalifa ma’mun sodiqlik bilan xizmat qilgan balxlik mahalliy hukmdorlardan somonxudot avlodlari (nabiralari)ga movarounnahrni boshqarish huquqini topshiradi. nuh ahmad yahyo xurosonda toxiriylar ag'darilgach (873), tarkibiga kirgan buxoro ham somoniylarga o'tadi. nasr ukasi ismoilni buxoroga noib etib tayinlaydi (874) va somoniylar movarounnahrning barcha hududlariga yoyiladi. ismoil ix asrda ahmad va o'g'li nasr movarounnahrni birlashtirdi. nasr davrida movarounnahr mavqeyi kuchaydi. poytaxt samarqand edi. ko'p o'tmay, ismoil o'z hokimiyatini kuchaytirib olgach, o'zining vassallik mavqeyini tan olmay, nasr hokimiyati xazinasiga to'laydigan yillik daromad miqdorini keskin kamaytiradi. buning natijasida aka-ukalar o'rtasida uzoq muddatli kurash boshlanadi. oqibatda 888- yilda ular o'rtasida urush kelib chiqib, unda ismoil g'olib bo'ladi va hokimiyatni o'z qo'liga oladi. akasi nasr vafotidan so'ng (892), ismoil movarounnahrning yagona hukmdoriga aylanadi. shu tariqa, vatanimizda davlat mustaqilligi qayta tiklanadi va yuksalib boradi. buxoro – davlat poytaxti bo'lib qoladi. ismoilning 893- …

3 / 19

t boshqaruvi tizimini va shunga muvofiq keladigan mahalliy idora organlarini vujudga keltiradi. bu tizim ahmad ibn ismoil, nasr ibn ahmad, nuh ibn nasr davrida ham takomillashib boradi. amir oliy dargoh devon shayxulislom davlat xazinasi vazirlik devoni davlat ishlari nazorati davlatlararo munosabat harbiy ishlar qozilik devoni pochta aloqalari xizmati bozor, savo-sotiq ishlari davlat mulklari devoni vaqf devoni shaharlarda hunarmandchilik korxonalari, karvonsaroy, bozorlar doimiy ishlab turgan. shahar maqomiga ega bo'lish uchun kamida 32 xil kasb-hunar turlari faoliyat yuritishi kerar edi. qishloqda mahsuloilaridan ishlov berish yo'li bilan har xil matolar ishlab chiqara boshladi. zandana qishlog'ida sifatli, tilla rang «zandanachi» deb atalgan bo'z to'qish, samarqanddagi vador qishlog'ida chiroyli, yumshoq, pishiq «vodoriy» deb nomlangan matolar tayyorlangan. bu yerdagi to'qilgan matodan mamlakatning oliy amaldorlari ham kiyim tiktirishda foydalanganlar. metall ishlash, nodir metallardan, chunonchi, oltin, kumush, mis va boshqa ma’danlardan qimmatli, bezakli buyumlar, asbob-anjomlar tayyorlash shaharlarda keng rivojlangan. uch joyda (buxoro, samarqand, farg'ona) kumush pullar zarb etilgan. …

4 / 19

ini qiyinchiliksiz yengib, (992-996 va 999-yillarda) buxoroni egallaydi. somoniylar sulolasining so'nggi vakili ismoil al-muntasir (1000-1005) hukmronligi barham topdi. oqibatda butun movarounnahr hududlari qoraxoniylar tasarrufiga o‘tadi. hasan va nasr bug'roxon xoqon bosh vazir devoni eloqxonlar devonu mushrifiy devoni mustavfiy devoni barid devoni amid devoni ushrot devoni vaqf voley bek ulug` hojib munshiy bitikchi qushchi oshchi og`ichi tavochi saljuqiylarning so'nggi podshohi sulton sanjar qoraxoniylarning movarounnahrdagi hukmdori arslonxonning zaiflashib qolganligidan va mahalliy ruhoniylar fitnasidan foydalanib, samarqand va uning atroflarini bosib oladi. shundan so'ng, qoraxoniylar sulolasiga mansub mahalliy xonlar amalda sulton sanjarga tobe bo'lib qoladilar. faqatgina 1211-yilga kelib, ya’ni so'nggi xorazmshoh alouddin muhammad (1200-1220) davrida qoraxoniylarning movarounnahrdagi rasmiy boshqaruviga butunlay barham beriladi. dehqon mulkchiligini tugatib, bu mulklarni davlat tasarrufiga oldi “iqto‘” va iqtodorlik munosabatlari yanada chuqur ildiz otadi turkiy tilning iste’mol doirasi to'xtovsiz kengayib bordi. image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.png image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.png …

5 / 19

ix-xii asrlarda o`zbek davlatchiligi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ix-xii asrlarda o`zbek davlatchiligi"

bo'lajak informatika o'qituvchilarini metodik tayyorlash tizimida web-texnologiyalardan foydalanish ix-xii asrlarda o`zbek davlatchiligi toshkent shahridagi yodju texnika instituti ma`ruzachi: d.mamatov xorun ar-rashid (786-809) shahzoda amin shahzoda ma’mun xalifa xorun ar-rashid vafotidan so'ng taxtni egallash uchun o'g'illari - amin va ma’mun o'rtasida kurash boshlandi. bir necha yilga cho'zilgan bu mojaro nafaqat xalifalik markazini tang ahvolga solib qolmasdan, balki tobe bo'lgan hududlardagi voqealar rivojiga ham sezilarli ta’sir ko'rsatdi. ma’mun qo'shin tuzib, xurosonlik tohir ibn husaynni boshliq etib tayinladi. u ray yaqinidagi jangda amin qo'shinini yengadi va bag'dodga yurish boshlaydi. tohir 813- yilda bag'dodni ham qo'lga kiritadi. ma’mun halifalik taxtiga ko'tariladi. lekin ...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (772,5 КБ). Чтобы скачать "ix-xii asrlarda o`zbek davlatchiligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ix-xii asrlarda o`zbek davlatch… PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram