pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o’qituvchi mahorati masalalari

PPTX 9 pages 60.3 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 60.3 KB

File type PPTX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

termiz davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti mi 202-guruh talabasi xamzayeva malikaning umumiy pedagogika fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o’qituvchi mahorati masalalari reja: 1.inson -tabiatning bir bo‘lagi. inson bolasi ma’lum layoqat kurtaklari, ma’lum imkoniyatlar bilan tug`iladi. 2.abu nasr forobiy ta’lim-tarbiyaga oid asarlari. 3. qomusiy olim abu rayhon beruniy o‘zining ta’lim-tarbiyaga oid qarashlarida inson kamoloti inson -tabiatning bir bo‘lagi. inson bolasi ma’lum layoqat kurtaklari, ma’lum imkoniyatlar bilan tug`iladi. ammo bular -imkoniyat. bu layoqat kurtaklarining rivojlanishi uchun qulay ijtimoiy muhit, sharoit, ta’lim-tarbiya zarur.markaziy osiyo mutafakkirlaridan forobiy, abu ali ibn sino, abu rayhon beruniy va boshqalar ham inson tarbiyasiga ta’sir etuvchi omillar ahamiyatiga katta e’tibor berib kelganlar. forobiy inson kamolotida ta’lim-tarbiyaning muhimligini ta’kidlab: “munosib inson bo‘lish uchun odamda ikki imkoniyat -ta’lim va tarbiya olish imkoniyati bor. ta’lim olish orqali nazariy kamolotga erishiladi, tarbiya esa bu kishilar bilan muloqotda axloqiy qadr-qimmatni va amaliy faoliyatni yaratishga olib boradigan …

2 / 9

risida”, “ilmlarning kelib chiqishi”, “aql ma’nolari to‘g`risida” kabi asarlari muhim ahamiyatga ega.forobiy ta’lim-tarbiyaga birinchi marta ta’rif bergan olim hisoblanadi. ta’lim degan so‘z insonga o‘qitish, tushuntirish asosida nazariy bilim berish, tarbiya esa -shaxsiy fazilatlarni, mas’ul hunarni egallash uchun zarur bo‘lgan xulq normalarini va amaliy malakalarni o‘rgatishdir, deydi olim.ta’lim faqat so‘z va o‘rgatish bilangina bo‘ladi. tarbiya esa amaliy ish, tajriba orqali o‘rganishdir. forobiy o‘zining “baxt-saodatga erishuv to‘g`risida” asarida bilimlarni o‘rganish tartibi haqida quyidagi fikrni bayon etgan. u: “avval bilish zarur bo‘lgan ilm o‘rganiladi, bu -olam asoslari haqidagi ilmdir. uni o‘rgangach, tabiiy ilmlarni o‘rganish zarur. undan so‘ng umuman, jonli tabiat -o‘simliklar va hayvonlar haqidagi ilm o‘rganiladi”,-deydi. forobiy fanlarni tasniflash bilan birga, ularni qanday o‘rganish masalasiga ham alohida to‘xtalgan. uning fikricha, har bir fanni o‘rganuvchi oldin o‘zini shu ilmni o‘zlashtirishga tayyorlashi, so‘ngra haqiqatni izlashi, o‘zining salomatligi, odob-axloqiga jiddiyroq e’tibor berishi lozim. kimki ilm hikmatini o‘rganishni istasa, bu ishni yoshligidan boshlasin.forobiy o‘zining didaktik qarashlarida ustoz, …

3 / 9

usulni qo‘llash zarur. bordi-yu tarbiyalanuvchi o‘zboshimcha va itoatsiz bo‘lsa, unga nisbatan qattiq usul qo‘llaniladi, deydi. forobiy o‘z asarlarida shaxsning rivojlanish muammolarini bayon etib, inson boshqa jonzotlardan sifat jihatidan tubdan farq qiladi, deb ko‘rsatadi qomusiy olim abu rayhon beruniy o‘zining ta’lim-tarbiyaga oid qarashlarida inson kamolotiga juda kattae’tibor bergan. uning aqliy ta’lim haqidagi fikrlarini o‘rganar ekanmiz, eng avvalo, uning ilm olish, bilimdagi ta’lim uzviyliklari, o‘qish, o‘qitish va o‘quv qurollari, yozuv belgilari haqida aytgan fikrlari g`oyat qimmatlidir. beruniy o‘zining ta’lim-tarbiyaga oid qarashlarini “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar”, “hindiston”, “mineralogiya”, “kitob as-saydana” kabi asarlarida bayon etgan. u o‘z asarlarida dunyoni ilmiy bilish yo‘llarini ko‘rsatib berdi. beruniyning fikricha, kishining aql bilan o‘ylashi, hayol surishi, fikrlashi –bu uning bilim jarayoni manbai hisoblanadi.beruniy ta’lim-tarbiyaga o‘quvchilarning diqqatini jalb qilish, mashg`ulotlar davomida o‘quvchini zeriktirib qo‘ymaslik uchun ta’lim olishning turli yo‘llari, shakl va metodlariustida to‘xtaladi. u: “bizning maqsadimiz o‘quvchini toliqtirmaslik, hadeb narsa o‘qib berish zerikarli bo‘ladi va toqatni toq qiladi. agar …

4 / 9

idek, shaxs rivojlanishida irsiyat, muhit va tarbiya muhim rol o‘ynaydi. beruniy insonning rivojlanishida ilm-ma’rifat, san’at, adabiyot, amaliy faoliyat, ayniqsa, ijtimoiy turmushning ham ahamiyati katta ekanligini ta’kidlaydi.buyuk mutafakkir abu ali ibn sino pedagogik qarashlarida insonning ham aqliy, ham axloqiy, estetik va jismoniy jihatdan rivojlanishi uning kamolga yetishining asosiy mezoni sifatida talqin etiladi. sharqda «shayx ar-rais» nomi bilan mashhur bo‘lgan alloma -abu ali ibn sino o‘qituvchi mahorati haqida fikr yuritar ekan, quyidagilarni eslatib o‘tadi:-bolalar bilan muomalada bosiq, jiddiy bo‘lish;-berilayotgan bilimning talabalar qanday o‘zlashtirib olayotganiga e’tibor berish;-ta’limda turli metod va shakllardan foydalanish;-talabaning xotirasi, bilimlarni egallash qobiliyati, shaxsiy xususiyatlarini bilish;-aqliy darajasiga mos ravishda ta’lim berish;-har bir so‘zning bolalar hissiyotini uyg`otishi darajasida bo‘lishiga erishish zarur.u o‘zining bir qator asarlarida, jumladan, “donishnoma”, “shafo kitobi”, “tib qonunlari” va boshqalarda ta’lim-tarbiya masalalariga keng to‘xtaladi. ibnsino bola tarbiyalashning qiyin va murakkab tomonlarini alohida ta’kidlaydi. u o‘zining “tib qonunlari” asarida ushbu masalaga “tarbiya to‘g`risida” degan bir bobni bag`ishlaydi. bunda u …

5 / 9

l etish shakllari haqida ma’lumot beruvchi fanga aylandi. har bir davrda yangi-yangi pedagogik fikrlar paydo bo‘ladi va shuning asosida ta’lim-tarbiya rivojlanadi. shu davrda yashab ijod etgan buyuk mutafakkir alisher navoiy o‘z davrining ilg`or ma’rifatparvar allomasi sifatida ta’lim-tarbiya aqidalarini, o‘zidan ilgari ijod etgan mutafakkirlarning pedagogik qarashlarini davom ettirdi. ayniqsa, insoniy kamolotda ilm-fanning o‘rni beqiyosligini ta’rifladi. navoiy o‘zining axloqiy asarlarida komil inson haqida fikr yuritadiva unga xos fazilatlarni sanab o‘tadi. alisher navoiy yoshlarga chuqur bilim berishda muallimu mudarrislar hamda ustozu-murabbiylarning o‘zlari ham bilimli va tarbiyali bo‘lishi zarurligini uqtiradi. u nodon, mutaassib, johil domlalarni tanqid etadi va o‘qituvchi ma’lumotli, o‘qitish yo‘llarini biladigan muallim bo‘lishi zarur, deydi. «mahbub ul-qulub» asarida maktabdorlar haqida fikr yuritar ekan, ularning o‘ta qattiqqo‘l, johil va ta’magirliklarini qoralash bilan birga, o‘qituvchi mehnatining og`irligi,murabbiylik haqqini xolisona baholaydi. abdulla avloniy fikricha, bolalarda fikrlash qobiliyatini o‘stirish va bu tarbiya bilan muntazam shug`ullanish benihoya zarur va muqaddas bir vazifa. binobarin, u muallimlarning «diqqatlariga suyangan, …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o’qituvchi mahorati masalalari"

termiz davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti mi 202-guruh talabasi xamzayeva malikaning umumiy pedagogika fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o’qituvchi mahorati masalalari reja: 1.inson -tabiatning bir bo‘lagi. inson bolasi ma’lum layoqat kurtaklari, ma’lum imkoniyatlar bilan tug`iladi. 2.abu nasr forobiy ta’lim-tarbiyaga oid asarlari. 3. qomusiy olim abu rayhon beruniy o‘zining ta’lim-tarbiyaga oid qarashlarida inson kamoloti inson -tabiatning bir bo‘lagi. inson bolasi ma’lum layoqat kurtaklari, ma’lum imkoniyatlar bilan tug`iladi. ammo bular -imkoniyat. bu layoqat kurtaklarining rivojlanishi uchun qulay ijtimoiy muhit, sharoit, ta’lim-tarbiya zarur.markaziy osiyo mutafakkirlaridan forobiy, abu ali ibn sino, abu rayhon be...

This file contains 9 pages in PPTX format (60.3 KB). To download "pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o’qituvchi mahorati masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogik fikr tarixi va maktab… PPTX 9 pages Free download Telegram