xristian dini tarixi va falsafasi

DOCX 32 pages 6.7 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.7 MB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

5-mavzu. xristian dini tarixi va falsafasi 1. xristianlikning paydo bo’lishi, asosiy yo’nalishlari, ta’limotlari va manbalari 2. o’zbekistonda xristianlik tarixi xristianlik dini – jahon dini hozirgi kunda xristianlik jahon dinlaridan biri bo’lib unga e’tiqod qiluvchilarining soniga ko’ra boshqa jahon dinlari (buddaviylik va islom) orasida eng yirigi hisoblanadi. xristianlikka e’tiqod qiluvchilarning soni 2 mlrd. 400 mln.dan ortiqroq bo’lib, bu son dunyo aholisining uchdan biridan ko’prog’iga to’g’ri keladi. xristianlik hozirgi kunda asosan evropa, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya qit’alarida hamda qisman afrika va osiyo qit’alarida tarqalgan. xristianlikning vujudga kelishi. xristianlik vujudga kelishini bibliyaning xabar berishicha, iisus xristos faoliyati bilan bog’lab tushuntiriladi. xristianlikning vujudga kelishida sharq dinlarining ham ta’siri bo’lgan. jumladan, misrliklarning osiris va isida, eronliklarning mitra, yahudiylikning muso haqidagi rivoyatlari, oxirat to’g’risida hikoya qiluvchi har xil rivoyatlar ham xristianlik ta’limotiga kiritilgan. xristianlnkdagi odam-xudo to’g’risidagi tushunchani ishlab chiqishda yagona imperiyaga birlashgan rim imperatorlarining yakka xudolik to’g’risidagi ichki siyosati ham katta ta’sir ko’rsatgan. shakllanayotgan xristian …

2 / 32

shning g’oyaviy quroliga aylangan. manbalarning xabar berishicha, xristianlik yahudiy muhitida yuzaga kelgan. bu esa xristianlikning yahudiylikdan ko’p jihatdan ta’sirlanishiga sabab bo’ldi. xristianlikning asosiy g’oyasi – iso odamzodning xaloskori "messiya" ekani yahudiylikda mavjud bo’lib, oxirzamonga yaqin qolganda qaytib kelishi kutilayotgan xaloskor haqidagi ta’limotdan kelib chiqqan. xuddi shu davrda yahudiylar o’rtasida kutilayotgan xaloskorning kelishi yaqinlashib qolganligi haqida xabar tarqatuvchilar paydo bo’ldi. ular xalqni kutilayotgan xaloskor kelishiga tayyorlash uchun chiqqan edilar. shunda iso masih yahudiylikni isloh qilish va uni turli xurofotlardan tozalash g’oyasi bilan chiqib, xristian diniga asos soldi. yahudiylar uni va uning izdoshlarini falastindan quvg’in qildilar. iso masihni 33 yoshida fitnachilikda ayblab qatl etishga hukm qildilar. xristianlikning tarqalishi xristianlik eramizning 1-asri 2-yarmida rim imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko’p xudolik dinlari o’rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) tarzda shakllangan. xristianlik falastin va o’rta er dengizi yahudiylari dinlari doirasida vujudga kelgan va o’nlab yillardan keyin esa boshqa, asosan geografik jihatdan qaralganda …

3 / 32

tilida bu so’z «xristos» shakliga ega. bu dinning «xristianlik» yoki «masihiylik» deb atalishi ham shu so’zlar bilan bog’liq. bundan tashqari xristianlikni iso masihning tug’ilgan qishlog’i – «nazaret» bilan bog’lab, nazroniya deb ham ataganlar. keyinchalik bu nom nasroniya shaklini olgan. iso masih o’z ta’limotini o’zining 12 o’quvchisi apostollar – havoriylarga o’rgatdi. ular esa isoning vafotidan keyin ustozlarining ta’limotlarini har birlari alohida-alohida tarzda kitob shakliga keltirdilar. bu kitoblar bibliyaning «yangi ahd» qismini tashkil etadi. xristianlikning muqaddas kitobi bibliya yahudiylik va xristianlik dinlari talimotiga ko’ra, xudo tomonidan nozil qilingan, asosiy diniy aqida va axloq qonunlarini o’zida jamlagan muqaddas kitoblar majmuasidir. u ikki qismdan iborat: «qadimiy ahd» va «yangi ahd». yahudiy va xristian bibliyalari bir-biriga mos kelmaydi. yahudiylarning muqaddas kitobi qadimiy isroil va qadimiy yahudiylarning diniy ta’limot va urf-odatlari asosida mil. av. xiii asrda yozilgan bo’lsa, xristianlarning kitobi milodning boshlarida vujudga keldi. yahudiylar xristianlarning kitobini muqaddas kitob sifatida tan olmaydilar. xristianlar esa yahudiylarning kitobini …

4 / 32

» 12 kitobga ajratib yuborilgan. xristianlar qadimiy ahdni «rivoyatlar kitoblari», «ta’limotlar kitoblari», «payg’ambar kitoblari»ga bo’ladilar. ular yangi ahdning 27 kitobini shunday tasnif qiladilar: «rivoyatlar kitoblari»ga «injil» va «havoriylar faoliyati» kiradi. «ta’limotlar»ga «havoriylar maktublari» kiradi, «payg’ambarlar kitoblari»ga «vahiy» kitobi kiradi. bibliyaning kitoblari boblarga, boblar esa suralarga bo’linadi. uning hozirgi qabul qilingan bo’linishi nenterberiya episkopi stefan langton (vaf. 1228 y.) tomonidan kiritilgan. u 1214 yili lotin tilidagi matnni boblarga bo’lib chiqdi va bu narsa keyinchalik yahudiy va yunon tillaridagi matnlarga ham joriy qilindi. suralar avval santes panino (vaf. 1541 y.), keyinchalik 1555 yillarda robert etenlar tomonidan raqamlandi. injil so’zi yunoncha «evangelion» so’zidan kelib chiqqan bo’lib, “xushxabar” ma’nosini anglatadi. unda odamzodni qutqaruvchi yagona najotkor hisoblanmish iso masihning er yuziga yuborilganligi haqida hikoya qilinadi. injil milodning birinchi asrida yozilgan, 27 bo’limdan iborat. injil iso masihni ko’rib, uni yaqindan bilgan, uning ta’limotini sinchiklab o’rgangan mualliflar tomonidan yozilgan. xristianlikda bu mualliflar xudoning ruhidan ilhomlanib, aynan xudoning …

5 / 32

asihning alohida tanlagan shogirdlari – havoriylarning nasroniylik dinini tarqatish yo’lida qilgan ishlari, nutqlari, quvilishlari, xristian jamoalarining vujudga kelishi haqida hikoya qilinadi. 3.pavel, iakov, petr, ioann, iuda nomli havoriylarning turli mamlakat va podshohlarga xristianlik dinining aqidalarini bayon qilib yo’llagan maktublari ham injilda jamlangan. 4.vahiy (otkrovenie) deb nomlangan kitob xudo tomonidan avliyo ioannga yuborilgan bashorat hisoblanadi. unda oxirzamonda yuz beradigan musibatlar, iso masihning dunyoga qaytishi, ya’juj-ma’juj, dajjol, qiyomat, jannat va jahannam tasvirlanadi. keyinchalik bu ta’limot xudoning mujassamlanishi yoki isoning ikki xil – odam va xudo mohiyati haqida "gunohni yuvish", ya’ni isoning o’zini ixtiyoriy tarzda qurbon qilishi haqidagi ta’limot bilan mustahkamlanadi. xristianlik ota-xudo, o’g’il-xudo va muqaddas ruh – uch qiyofali xudo (troitsa – trinity) to’g’risidagi ta’limotni, jannat va do’zax, oxirat, isoning qaytishi haqidagi va boshqa aqidalarni o’z ichiga oladi. bibliya yahudiylik va xristianlik dinlari ta’limotiga ko’ra, u xudo tomonidan nozil qilingan, asosiy diniy aqida va axloq qonunlarini o’zida jamlagan muqaddas kitoblar majmuasidir. xristianlik …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xristian dini tarixi va falsafasi"

5-mavzu. xristian dini tarixi va falsafasi 1. xristianlikning paydo bo’lishi, asosiy yo’nalishlari, ta’limotlari va manbalari 2. o’zbekistonda xristianlik tarixi xristianlik dini – jahon dini hozirgi kunda xristianlik jahon dinlaridan biri bo’lib unga e’tiqod qiluvchilarining soniga ko’ra boshqa jahon dinlari (buddaviylik va islom) orasida eng yirigi hisoblanadi. xristianlikka e’tiqod qiluvchilarning soni 2 mlrd. 400 mln.dan ortiqroq bo’lib, bu son dunyo aholisining uchdan biridan ko’prog’iga to’g’ri keladi. xristianlik hozirgi kunda asosan evropa, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya qit’alarida hamda qisman afrika va osiyo qit’alarida tarqalgan. xristianlikning vujudga kelishi. xristianlik vujudga kelishini bibliyaning xabar berishicha, iisus xristos faoliyati bilan bog’lab tushuntiri...

This file contains 32 pages in DOCX format (6.7 MB). To download "xristian dini tarixi va falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xristian dini tarixi va falsafa… DOCX 32 pages Free download Telegram