xristian dini tarixi va asosiy g'oyalari

DOC 10 стр. 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 10
seminar mashg’ulotlari uchun ma’lumotlar 4-mavzu: xristian dini tarixi va asosiy g’oyalari reja: 1. xristianlikning jahon dini sifatidagi maqomi. xristianlikning paydo bo’lish va tarqalishi. 2. xristianlikning muqaddas kitobi. xristianlikning ta’limoti, marosimlari va bayramlari. 3. xristianlikning asosiy yo’nalishlari: katolizm g’oyalarining o’ziga xos xususiyatlari. pravoslavlik dinining mohiyati. protestantlik dinining shakllanishi va rivojlanishi. 4. o’zbekistonda xristian dinining tarixi va hozirgi zamon. xristian dinida inson tarbiyasiga oid g’oyalarning ijtimoiy ahamiyati. tayanch tushunchalar: xristianlik - dunyoda eng keng tarqalgan diniy eʼtiqod. yevropa, amerika mamlakatlarida, avstraliyada, faol missionerlik harakati natijasida afrika, yaqin sharqda va uzoq sharqning bir necha mintaqalarda keng yoyilgan. jahonda bu dinga taxminan 2.5 milliard kishi eʼtiqod qiladi.[1] xristianlikning asosiy gʻoyasi xudo odam — iisus xristos (iso masih; iso) haqidagi rivoyatlar bilan bogʻliq. xristianlik taʼlimotiga koʻra, xudo yagona, lekin u muqaddas uchlikda namoyon boʻladi, deb oʻylashadi. iso kelajakda tiriklar va oʻliklar ustidan hukm chiqarish uchun oxirat kuni yerga qaytib keladi, deb uqtiriladi. uning oʻgitlariga, vasiyatlariga …
2 / 10
ristianlarni taʼqib etgan rim imperatorlari keyinchalik xristian tarafdorlari boʻlishdi. iv asrda xristianlik rim imperiyasida mavjud ijtimoiy tuzum va uning tartiblarini himoya qiluvchi davlat diniga aylandi. rim imperiyasining gʻarbiy va sharqiy qismidagi oʻziga xos tarixiy taraqqiyot xristian cherkovini ikkiga: katolik (imperiyaning gʻarbiy qismi) va pravoslav (sharqiy qismi) boʻlinishiga olib keldi. xristianlikning bu boʻlinishi 1054-yilda rasman eʼtirof etilgan boʻlsada, biroq bu jarayon xiii asrning boshlarida tugallangan. xvi asrda reformatsiya natijasida yevropadagi qator cherkovlar katolikdan ajralib chiqib, xristianlikning uchinchi asosiy oqimi — protestav yuzaga keldi. 19-asrning oxirida xristian cherkovlarining missionerlik faoliyati kuchaydi! mil.ning boshlaridayoq xristianlik markaziy osiyo, ayniqsa, marv va baqtriyada keng tarqalgan edi. ana shu davrda xristianlarning markaziy osiyoda mavjud boʻlganini cherkov, monastir, xristianlikka oid buyum, qabrtosh hamda tanga kabi tarixiy ashyoviy dalillar isbotlaydi. arablar bu hududni egallaganidan soʻng xristian jamoalarining faoliyati toʻxtagan. xristianlikning turkiston oʻlkasida keyingi paydo boʻlishi 19-asrning 40-yillariga toʻgʻri keladi. oʻrta osiyoda muqim pravoslav cherkovlarining birinchisi 1847-yilda sirdaryo viloyatidagi …
3 / 10
ming yaxudochilar, 17,1 mingga yaqin boshqa dinga mansub kishilar istiqomat qilar edi. 1916-yilning oxiriga kelib yeparxiya markazi toshkentga koʻchirildi. bu vaqt toshkentda 16 ta cherkov faoliyat koʻrsatar edi. 1936-yilda rus pravoslav cherkovi patriarxining qaroriga asosan, yeparxiya toshkent va oʻrta osiyo hamda olmaota va qozogʻiston yeparxiyasi nomi bilan 2 ga ajratildi. toshkent va oʻrta osiyo yeparxiyasi tasarrufiga oʻzbekistondan tashqari qirgʻiziston, tojikiston va turkmanistondagi rus pravoslav cherkovlari ham kiradi. hozirgi kunda oʻzbekistonda xristianlikning turli oqimlariga mansub dindorlar yashaydi. islom dini kirib kelishidan avval oʻrta osiyoga iso masih taʼlimoti baʼzi bir yevropa mamlakatlaridan oldin yetib kelgan. bibliya (yun. biblia – kitoblar) – yahudiylik va xristianlikda muqaddas hisoblangan diniy kitoblar va risolalar majmuasi. bibliya ikki asosiy qismga – qadimgi ahd va yangi ahdga boʻlinadi. „ahd“ soʻzi xudoning insonlar bilan maxsus aloqasini ifodalaydi. qadimgi ahd yahudiylikda ham, xristianlikda ham muqaddas sanaladigan va eng qadimgi davrlarda yaratilgan diniy adabiyotlardan, yangi ahd esa faqat xristianlar muqaddas deb …
4 / 10
monidan rad etilishi, abadiy halokatga mahkum qilinishi toʻgʻrisida ran ketsa, ikkinchi yoqdan, xudo insonni qutqarish uchun qanday rejalar tuzgani haqida hikoya qilinadi. ayniqsa, odamlarga najot yoʻlini ochgan iso masih toʻgʻrisida toʻlaqonli xabar beriladi. jami 70 kitob (boʻlim)ni oʻz ichiga olgan bibliya xiii asrda kardinal stefan lengton tomonidan hozirgi koʻrinishga keltirilgan, kitoblarni sheʼrlarga boʻlish va raqamlashtirishni parijlik matbaachi rober stefan (xvi asr) amalga oshirgan. bibliya jahon boʻyicha keng tarqalgan, asrlar mobaynida koʻpgina xalqlarning axloqi, maʼnaviyati, madaniyati, adabiyoti, musiqa va rang-tasvir sanʼatiga barakali taʼsir koʻrsatgan. u xix asrgacha 400 dan ziyod, xx asr mobaynida esa yana 1400 (jami 1978) tilga toʻliq yoki qisman oʻgirilgan. oʻzbek tilida ayrim qismlari 1891, 1913-yillarda leypsig shahrida arab imlosida, 1981, 1983, 1986, 1990-yillarda bibliyani tarjima qilish instituti (stokgolm) tomonidan kirill yozuvida chop etilgan. 1992-yilda mazkur institut injil va zaburni toʻliq holda va tavrotdan „ibtido“ qismini bir kitobga jamlab, soʻzboshi, lugʻat, jadvallar, fixrist, haritalar hamda rangli fotosuratlar bilan …
5 / 10
uka va ioanning iisus hayoti va taʼlimoti yoritilgan injil lardan iborat. injil larda iisus siy-mosida insonlar uzok, kutgan va ularga najot yoʻlini koʻrsatib bergan messiya (masiho) ning dunyoga kelishi, oʻz liniy qarashlarini targʻib etishi, koʻrsatgan moʻʼjizalari, odam zotining gunohlarini yuvish uchun chekkan uqubatlari, xiyonat tufayli ayblanib, chor-mix qilinishi va soʻng qayta tirilishi haqidagi rivoyat hamda xotiralar keltirilgan. ayrim rivoyatlarda iisus inson va masih sifatida talqin qilinsa, boshqalarida inson qiyofasidagi xudo, tirilgandan soʻng esa ota-xudo huzuriga qaytib borgan oʻgʻil-xudo deb taʼkidlanadi. injil da uning tarji-mai holiga oid voqealar bilan yonma-yon paygʻambarona hikmatli soʻzlari, ibratomuz masallari badiiy uslubda bayon etiladi. shuningdek, ikki ulugʻ apostol – petr va pavelning yahudiylar va majusiylar orasida dinni yoyish maqsadida amalga oshirgan ishlari, koʻrgan mashaqqatlari toʻgʻrisidagi hikoyalar, qadimgi rimdagi ayrim yirik shaharlarning fuqarolariga, diniy jamoalarning peshvolariga yoʻllangan maktublari va b. oʻrin olgan. falastin va ellinlar diyorida injil ning tarqala borishi, rim imperatori neron zamonida xristianlarning quvgʻunga uchrashi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xristian dini tarixi va asosiy g'oyalari"

seminar mashg’ulotlari uchun ma’lumotlar 4-mavzu: xristian dini tarixi va asosiy g’oyalari reja: 1. xristianlikning jahon dini sifatidagi maqomi. xristianlikning paydo bo’lish va tarqalishi. 2. xristianlikning muqaddas kitobi. xristianlikning ta’limoti, marosimlari va bayramlari. 3. xristianlikning asosiy yo’nalishlari: katolizm g’oyalarining o’ziga xos xususiyatlari. pravoslavlik dinining mohiyati. protestantlik dinining shakllanishi va rivojlanishi. 4. o’zbekistonda xristian dinining tarixi va hozirgi zamon. xristian dinida inson tarbiyasiga oid g’oyalarning ijtimoiy ahamiyati. tayanch tushunchalar: xristianlik - dunyoda eng keng tarqalgan diniy eʼtiqod. yevropa, amerika mamlakatlarida, avstraliyada, faol missionerlik harakati natijasida afrika, yaqin sharqda va uzoq sharqning bir necha ...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOC (2,1 МБ). Чтобы скачать "xristian dini tarixi va asosiy g'oyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xristian dini tarixi va asosiy … DOC 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram