transformator

DOC 4 pages 115.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 115.0 KB

File type DOC

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

9-mavzu transformatorning tuzilishi va ishlash printsipi. transforma torlarni ish rejimlari (holatlari) o‘zgaruvchan tok kuchlanishini o‘zgartiruvchi static elektromagnit qurilma transformator deyiladi. transformatorlardan juda ko’p maqsadlarda foydalaniladi. xususan elektr energiyasini uzoq masofalarga uzatishda va iste’molchilarga taqsimlashda respublika, hatto bir necha mustaqil davlat miqyosida umumiy energetik sistemalar yaratishda transformatorlar beqiyos katta ahamiyatga ega. 4.1- rasmda bir fazali transformatorning tuzilishi va ishlash 4.1-rasm prinsipiga doir sxema berilgan. bunday oddiy transformator berk po’lat o’zakka o‘ralgan birlamchi w1 va ikkilamchi w2 chulg‘amlardan iborat bo’ladi. bunday transformatorning elektr tarmog‘iga ulanadigan chulg‘ami va unga tegishli parametrlar birlamchi, iste’molchilarga ulanadigan chulg‘ami va unga tegishli parametrlar esa ikkilamchi deb yuritiladi. birlamchi chulg‘am berilgan o’zgaruvchi kuchlanishdan i1 tok va po’lat o‘zak orqali yopiluvchi f magnit oqimi hosil bo’ladi. elektromagnit induksiya qonuniga muvofiq o‘zgaruvchan f magnit oqimi bilan kesiluvchi birlamchi chulg‘amda o‘zinduksiya eyuk. ikkilamchi chulg‘amda esa o‘zaro induksiya eyuk yuzaga keladi. bu eyuklarning effektiv qiymatlari quyidagicha bo‘ladi: e1=4,44 w1f fm va e2 …

2 / 4

eyiladi. elektr energiyasini uzoq masofalarga uzatishda kuchaytiruvchi transformatorlar qo’llaniladi. bunda yuqori energetik ko’rsatkichlarga erishish uchun uzatish liniyasining hap bir km masofasiga 1 kv kuchlanish to’g‘ri kelishi kerak. darhaqiqat, joul-lens qonuniga muvofiq elektr energiyasini uzatishda liniyaning qizitishga sarflanadigan quvvat isrofi i2 ra bo’ladi. demak, transformator yordamida ikkilamchi kuchlanish u2ni ko’paytirib, liniyadagi tokni proporsional ravishda kamaytirish kerak. natijada liniyani qizitishga ketadigan quvvat isrofi keskin kamayadi. shu bilan birga liniyaga ketadigan rangli metall ancha tejaladi hamda kichikroq toklarga mo’ljallangan kichikroq (yengil) sim ishlatish imkoni tug’iladi. bunda liniyani qurish ishlari ham birmuncha osonlashadi. elektr stansiyalaridagi uch fazalisinxron generatorlarnnng nominal kuchlanishi (0,4÷21 kv) etarli darajada yuqori emas. shu sababli bunday kuchlanishli energiyani uzoq masofalarga uzatishda kuchaytiruvchi,iste’molchilarga taqsimlashda esa pasaytiruvchi transformatorlardan foydalaniladi. hozir kuchlanishni 1000 kv dan ham yuqori tuta oladigan transformatorlar yaratilgan. transformatorning foydali ish koeffitsienti (fik). transformator ikkilamchi chulg‘amidan olingan aktiv p2 quvvatning birlamchi chulg‘amdagi aktiv p1 quvvatga nisbati -transformatorning foydali ish koeffitsienti deyiladi …

3 / 4

÷99 % ga etadi. transformatornnng salt ishlash rejimi. transformatorning birlamchi chulg‘amiga nominal kuchlanish berilib, ikkilamchisi yuklamasiz bo’lgan rejimi uning salt ishlash rejimi deyiladi. bu rejimning vektorlar diagrammasini yasash uchun kirxgofning ikkinchi qonuniga muvofiq transformatorning birlamchi va ikkilamchi chulg‘amlaridagi eyuk lar tenglamasi tuziladi: i1+e1+es1=io r1 bundan i1 = - e1+es1=ior1yoki va e2 = u2 bo‘ladi. bunda es1=jiox1- sochilma magnit oqimi fs dan birlamchi chulg‘amda hosil bo’lgan eyuk x1— induktiv sochilma qarshilik. 4.2-rasmda salt ish rejimidagi toklar asosida yasalgan vektor diagrammasi ko‘rsatilgan. salt ish rejimidagi tokning qiymati birlamchi chulg‘am nominal tokining 2÷10 foizini tashkil qiladi. shu sababli ior1 va es1 ni hisobga olmaslik ham mumkin. bunda bo‘ladi, holos. s. i. r. dagi io 4.2-rasm tok induktiv xarakterga ega bo‘lganligi sababli, elektr tarmog‘ining quvvat koeffitsientini pasaytiradi (transformatorlar bilan generator energiyasi 7÷8 marta transformatsiyalanishi sababli ularning elektr tarmog‘idagi kuvvati generatorlarnnkidan6÷7 marta katta). shu sababli transformatorlar asinxron motorlar singarireaktiv energiyaning asosiy (20 ÷25) iste’molchilaridan hisoblanadi. …

4 / 4

lg‘amga beriladigan kuchlanishni noldan to chulg‘amdagi toklar o‘z nominal qiymatlariga yetguncha oshirib boriladigan tajriba qisqa tutashuv tajribasi deyiladi. 4.3-rasm 4.3-rasmda transformatorning qisqa tutashuv tajribasiga doir ulanish sxemasi, ekvivalent sxemasi va vektor diagrammasi berilgan. bunda birlamchi chulg‘amga beriladigan va birlamchi hamda ikkilamchi chulg‘amda nominal toklar hosil qiladigan kuchlanish qisqa tutashuv kuchlanishi uk deyiladi. uning qiymati uk = (5,5 ÷11) %u1n, bo‘ladi (u1n birlamchi chul-g‘amning nominal kuchlanishi). (uk qiymati kichik bo‘lgani sababli po‘lat o‘zakning qizishiga sarflangan quvvat isrofi hisobga olinmaydi. shunga ko‘ra ekvivalent sxemada ham magnitlovchi zanjir ko‘rsatilmasligi mumkin. bunda ikkala chulg‘amdagi toklar nominal bo‘lgani uchun vattmetr bilan o’lchab olinadigan pk quvvat chulg‘amlarini qizitishga sarflanuvchi quvvat isrofi pm deb qabul qilinadi, yani pm = pk bu quvvat umumiy quvvatning 1—3 foizini tashkil qiladi, ya’ni pk = (1 ÷z) %sn qisqa tutashuv tokidan o‘lchab topilgan pk, uk va ik dan foydalanib, vektor diagrammasini yasash uchun kerakbo‘lgan quyidagi parametrlar aniqlanadi: 4 _1659378121.unknown _1659378122.unknown _1659378123.unknown …

5 / 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transformator"

9-mavzu transformatorning tuzilishi va ishlash printsipi. transforma torlarni ish rejimlari (holatlari) o‘zgaruvchan tok kuchlanishini o‘zgartiruvchi static elektromagnit qurilma transformator deyiladi. transformatorlardan juda ko’p maqsadlarda foydalaniladi. xususan elektr energiyasini uzoq masofalarga uzatishda va iste’molchilarga taqsimlashda respublika, hatto bir necha mustaqil davlat miqyosida umumiy energetik sistemalar yaratishda transformatorlar beqiyos katta ahamiyatga ega. 4.1- rasmda bir fazali transformatorning tuzilishi va ishlash 4.1-rasm prinsipiga doir sxema berilgan. bunday oddiy transformator berk po’lat o’zakka o‘ralgan birlamchi w1 va ikkilamchi w2 chulg‘amlardan iborat bo’ladi. bunday transformatorning elektr tarmog‘iga ulanadigan chulg‘ami va unga tegishli parametrlar...

This file contains 4 pages in DOC format (115.0 KB). To download "transformator", click the Telegram button on the left.

Tags: transformator DOC 4 pages Free download Telegram