оммавий овқатланиш ва уни ташкилий иқтисодий тавсифи

DOC 102,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1355572095_41044.doc www.arxiv.uz режа: 1. оммавий овқатланишни моҳияти, функциялари ва вазифалари. 2. оммавий овқатланишни иқтисодиётда тутган ўрни ва аҳамияти. 3. оммавий овқатланишни ташкилий шакллари ва корхоналарининг турлари. 4. оммавий овқатланиш корхоналарини кўрсаткичлари. оммавий овқатланишни моҳияти, функциялари ва вазифалари жамиятда бутун жонзотни тириклиги, улар организми талаб қилган озуқаларни истеъмол қилиш билан таъминланади. инсон яралгандан тортиб унинг биринчи эҳтиёжи озиқ-овқат бўлиб, у бор имкониятини табиатда мавжуд озиқаларни топишга ва уларни истеъмол қилишга йўналтирган. озиқани топиш, уни истеъмолга тайёрлаш инсоният тараққиётидаги бирламчи ишлаб чиқариш жараёни бўлиб, уни асосида иқтисодий муносабатлар шакллана бошлаган. ушбу жараённи бошланғич даври ибтидо жамиятида даври озуқаларни жамоа бўлиб топиш, тайёрлаш ва истеъмол қилишдан бошланган. аста -секин тараққиёт озиқ -овқат махсулотларини тайёрлаш ва истеъмол қилишни индивидуаллашишига олиб келган ва оилавий, уй (хужра) шароитда озиқ-овқатларни тайёрлаш ва истеъмол қилишга олиб келган. уларни топиш ва тақсимлаш эса жамоатчилик асосида бажарилган. тараққиётни кейинги босқичларида жамоавий овқатланишга эҳтиёж туғилган, оммавий овқатланиш махсус тармоқга айланиш жараёни …

тлари шаклланишини бошланғич даврларига тўғри келади. ушбу даврдан бошланиб оммавий (жамоавий) овқатланиш иқтисодиётнинг тармоғи сифатида шакллана бошлаган. оммавий овқатланиш тарихан товар айрибошлаш жараёнини бир тури сифатида қаралиб келинган, хозир ҳам у савдо соҳаси каби товар айрибошлаш жараёнининг таркибий қисми ҳисобланади. лекин, оммавий овқатланиш соҳасидаги жараён савдодан тубдан фарқ қилади. ушбу фарқлар улар бажарадиган ижтимоий-иқтисодий ва техник-технологик функциялардан келиб чиқади. оммавий овқатланишнинг яна бир хусусияти у нафақат савдодан, балки у ишлаб чиқаришдан хам фарқланади. савдодан ва ишлаб чиқаришдан (озиқ-овқат саноати) фарқли оммавий овқатланиш соҳаси қуйидаги ижтимоий-иқтисодий ташкилий – иқтисодий ва техник-технологик функцияларни бажаради. унинг айрим функциялари савдога, айримлари эса ишлаб чиқаришга мос келади ва улардан фарқланадиган функцияларни ҳам бажаради. оммавий овқатланиш сохаси такрор ишлаб чиқариш жараёнини барча фазаларида иштирок этади. яъни: - ишлаб чиқариш; - тақсимот; - айрибошлаш; - истеъмол: оммавий овқатланиш корхона (шаҳобча) лари ишлаб чиқариш фазасида озиқ-овқат махсулотларини тайёрлаш (ишлаб чиқариш) функциясини бажаради. уларни тақсимот функцияси ахолини пулсиз ёки …

барча элементларини функцияланиш жараёнида қатнашиб, қуйидаги ташкилий-иқтисодий функцияларни ҳам бажаради; - таклифни ўрганиш; - талаб ва эҳтиёжни ўрганиш; - баҳони шакллантириш; - товарлар рекламасини ташкил қилиш; - шартномалар тузиш ва буюртмалар бериш. оммавий овқатланиш соҳасини техник-технологик функцияларига қуйидагиларни киритиш мумкин; - хом ашёни пиширишга тайёрлаш; - ишлаб чиқариш технологияси, маҳсулотни пишириш; - тайёр маҳсулотни порцияларга ажратиш; - тайёр маҳсулотни истеъмол қилиш жойига етказиш; - товарларни хом ашё сифатида ишлаб чиқаришдан ва бошқа таъминотчилардан махсулот тайёрлаш жойларига (оммавий овқатланиш корхона(шаҳобча)ларига ташиб келишни ташкиллаштириш; - хом ашё ва товарларни сақлаш. юқоридаги келтирилган функцияларни бажариш орқали оммавий овқатланиш иқтисодиётни бошқа тармоқларидан фарқланади ва у махсус иқтисослашган ва универсал функциялар бажарадиган ягона соҳа (тармоқ) ҳисобланади. ушбу соҳани такрор ишлаб чиқариш жараёнини барча функцияларида иштироки, уни жамиятни ижтимоий – иқтисодий ҳаётида фаол таъсир қилишни намоён қилади. оммавий овқатланиш соҳасини ривожлантириш қуйидаги вазифаларни бажаришни тақозо қилади. биринчидан, оммавий овқатланиш корхона (шаҳобча) ларини типларини (аҳолини минталитетига мослаб) …

аниш соҳасини жамиятда ва иқтисодий ҳаётда тутган ўрни, аҳамияти жуда юқори. аввалам бор уни аҳолини озиқ-овқат маҳсулотига бўлган эҳтиёжини қондиришдаги аҳамиятини юқорилигини таъкидлаш лозим. бозор иқтисодиёти шароитида ушбу фаолият янада ривож топди. бу у билан ижтимоий-иқтисодий муаммоларни ҳал қилишга таъсир қилади. ўзбекистонда оммавий овқатланиш товар айланмаси 1995 йили 4,0 млард сўм, 2000 йилда -52,9 ва 2006 йилда 97,2 млрд. сўмни ташкил қилган. 2006 йил 2000 йилга нисбатан 183,7% га, 1995 йилга нисбатан 24,3 баробар ортган. бу албатта ҳақиқий баҳолардаги кўрсаткич бўлишига қарамай, аҳолини турмуш даражасини тез суръатларда ривожланаётганидан дарак беради. оммавий овқатланишни жамиятдаги роли тўғрисида гапирганда, унинг ишчи кучини такрор ишлаб чиқариш жараёни, оддий уй, оилавий ёки индивидуал овқат тайёрлашга нисбатан самаралироқ кечишини таъминлашни эътироф этиш зарур. буларга қуйдагиларни киритиш мумкин; - озиқ-овқатларга бўлган эҳтиёжни ишлаб чиқаришдан ажралмаган холда, тез ва сифатли қондириш; - оқилона ва рационал овқатланиш психологиясини шакллантириш; - илмий асосланган килоколорияни истеъмол қилишни таъминлаш; - истеъмол ҳаражатларини …

ишлатиш оммавий овқатланишдай ташкил қилинмайди. уй шароитида ҳар бир оила овқат тайёрлаш учун камида 2-3 соат вақт сарфлаб, 4-5 кишини таъминлайди. бу республика миқёсида (оилани ўртача 5 киши дан деб ҳисобласак) 2678900:5=535780 оилани (аҳолини сони 2007 йил бошида) ташкил қилган. ҳар бир оила икки маҳал овқат пиширса, ўртача ҳар бир овқат тайёрлашга 2,5 соатдан ҳисобласак, бир йилда 535780.2,5.2.365=977798500 соат сарфлаши зарур бўлади. ушбу иш оммавий шаклда ташкил қилинса, ҳар бир оммавий овқатланиш корхонасини ўртача хўрандаларни қабул қилиш имконияти (икки маҳал овқатланиш учун) 100 киши деб ҳисобланса, овқат тайёрлашга 2,5х2=5 соатдан сарфланганда умуман (5х2678900/100х365)=48889925 соат сарфланади. шундай қилиб, таҳминан республика миқёсида бир йилда (977798500-4888925)=928908575 соат иш вақти тежалади. оммавий овқатланишни ташкиллаштириш натижасида инсон меҳнати тежалади, уларга шароит яхшиланади, қанчалаб аёллар уй меҳнатидан озод бўлади, озиқ-овқат маҳсулотлари ва моддий ресурслардан, газ, электроэнергия, ёқилғи кабилар тежалади. оммавий овқатланишни ташкилий шакллари ва корхоналарининг турлари оммавий овқатланиш соҳасини ташкиллаштириш, уни ташкилий шакллари ва турлари, унинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "оммавий овқатланиш ва уни ташкилий иқтисодий тавсифи"

1355572095_41044.doc www.arxiv.uz режа: 1. оммавий овқатланишни моҳияти, функциялари ва вазифалари. 2. оммавий овқатланишни иқтисодиётда тутган ўрни ва аҳамияти. 3. оммавий овқатланишни ташкилий шакллари ва корхоналарининг турлари. 4. оммавий овқатланиш корхоналарини кўрсаткичлари. оммавий овқатланишни моҳияти, функциялари ва вазифалари жамиятда бутун жонзотни тириклиги, улар организми талаб қилган озуқаларни истеъмол қилиш билан таъминланади. инсон яралгандан тортиб унинг биринчи эҳтиёжи озиқ-овқат бўлиб, у бор имкониятини табиатда мавжуд озиқаларни топишга ва уларни истеъмол қилишга йўналтирган. озиқани топиш, уни истеъмолга тайёрлаш инсоният тараққиётидаги бирламчи ишлаб чиқариш жараёни бўлиб, уни асосида иқтисодий муносабатлар шакллана бошлаган. ушбу жараённи бошланғич даври ибтидо жам...

Формат DOC, 102,5 КБ. Чтобы скачать "оммавий овқатланиш ва уни ташкилий иқтисодий тавсифи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: оммавий овқатланиш ва уни ташки… DOC Бесплатная загрузка Telegram