халқ истеъмоли товарларига баҳони шаклланиши

DOC 161,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1406036826_57691.doc å = × n n i i i q 1 р å å = i i i i q q p p халқ истеъмоли товарларига баҳони шаклланиши режа: 1. баҳо ва баҳолаштиришни моҳияти ва аҳамияти 2. баҳонинг функциялари 3. баҳонинг турлари 4. баҳога таъсир қилувчи омиллар 5. баҳони аниқлашни методологик масалалари (баҳолаштириш) 1. баҳо ва баҳолаштиришни моҳияти ва аҳамияти бозор иқтисодиётига ўтиш иқтисодий жараёнлардаги баҳони аҳамиятини тубдан ўзгартириб юборади. маъмурий-буйруқбозлик тизимида баҳо марказлашган ҳолда тасдиқланган. бозор иқтисодиёти шароитида баҳонинг охирги миқдори бозорда талаб ва таклиф ва бошқа омиллар таъсири остида шаклланади. лекин бу дегани баҳо абсолют эркин шаклланади деган маънони билдирмайди. унинг шаклланиши кўп босқичлардан ўтади. баҳо давлат томонидан тартибга солиш механизмлари орқали чегараланиши мумкин. баҳо иқтисодий категория бўлиб инсоният тараққиётида товар-пул муомаласини вужудга келиши билан пайдо бўлган. баҳо товар қийматининг пулдаги ифодасидир. баҳо бозорнинг элементи. бозорнинг даҳшатли рақобат шарт-шароитида корхоналарнинг самарали ишлаш учун баҳоларни белгилашни асосли усулларини, қўлланишини, …

кин, баҳо тушунчаси жуда мураккаб. оддий ҳаётда, ҳар бир киши ёшлигидан олди-сотди жараёнини кузатади ёки иштирок этади. турмуш тарзида инсон баҳо тушунчаси билан тўқнашади ва уни ўзининг ва бошқаларни моддий фаравонлигига қандай таъсир қилишини англайди, таҳлил қилади ва хулосалар чиқаради. масалан: инсон юқори баҳодаги товарни қимматли эканлигини англаса, паст баҳолиги унинг арзонлигини, қимматли товар унинг чўнтагига оғир ботиши, паст баҳолик товар кам юк бўлишини англайди. шу билан бир қаторда нега товарнинг баҳоси юқори ёки паст даражада эканлиги, унинг сабаблари тўғрисида харидор хулоса қилиб ўтирмайди. уни қизиқтирадиган масала, ўзига зарур бўлган товарни ўзининг сотиб олиш қобилияти миқдорида харид қилишдан иборат. иқтисодиётда, ҳаётда баҳо нафақат алоҳида товарларни олди-сотдисини англатади. у умуман иқтисодий муносабатларни яъни товарларни ва хизматларни ишлаб чиқариш, тақсимлаш, айрибошлаш ва ниҳоят истеъмол қилиш жараёнларини ҳам тартибга солади. бундай жараён бутун баҳолар мажмуаси, уларни шаклланиши ва ўзгариш ҳаракати натижасида баҳолаштириш механизми орқали амалга оширилади. шундай қилиб оддий харидорга баҳолаштириш механизми кам …

ақанча мураккабдир. баҳо тушунчаси оддий олди-сотди (т-т) жараёни, меҳнат тақсимотини чуқурлашиши натижасида айирбошлаш «т-п-т» ёки «т-п» жараёнларига айрибошлаш жараёнини ажралиши натижасида вужудга келган. оддий товар айрибошлашда товар-товарга тенглаштирилган, аста-секин бу жараён мураккаблашиб бориб, товарни товарга тенглаштириш учун бошқа бир эквивалентга эҳтиёж туғилган. бундай нарса универсал, барқарор, ижтимоий қийматга эга бўлиши керак бўлган. пул шундай товар – воситачи ролини ўйнайдиган категория сифатида келган. пул инсониятни ўз тараққиётида яратган энг йирик кашфиётлардан биридир. тарихдан маълумки (пул тарихи 3000 йилалрга тенг) товар айрибошлашда умумий эквивалентлик ролини дастлаб «товар-пул» яъни қимматбаҳо металлар қўйилмаси (слиткаси) (эрамиздан олдинги vii асргача) бажарган, кейинчалик «танга – пул» - «тангалар» (эрамиздан олдинги vii асрдан - xix эрамиздаги асргача) ўйнаган, ундан сўнг «қоғоз пуллари» «банкнотлардан» (ҳозирги кунгача ва ниҳоят хх асрни ўртасидан) «электрон пул», «карточкалар» қоғоз пуллари билан параллел ҳаракат қилиб келмоқда. пулнинг тарихини келтиришимиздан мақсад баҳонинг тарихини аёнлаштиришдан иборат. баҳо ва пул тушунчаси бир-бирига яқин бўлиб, умуман «баҳо» сўзи …

оланадиган гуруҳга ва ишлаб чиқариш, сотиш харажаталридан келиб чиқиб баҳоланадиган гуруҳга ажратиш зарур. биринчи гуруҳга ноёб, кам миқдорда, харидорларни юқори даромадга эга бўлган гуруҳларига мўлжалланган товарлар ва хизматлар киради. иккинчи гуруҳга жамики инсоният учун зарур бўлган, истеъмол товарлари ва хизматлари 80-90 % ташкил қиладиган қисми бўлиб, уларни баҳоси ишлаб чиқариш ва сотиш харажаталри, ушбу жараёнда иштирок этувчи субъектлар даромадлари, жамиятга зарур харажатлар йиғиндиси доирасида ва бошқа объектив ҳамда субъектив омиллар натижасида шаклланади. биринчи гуруҳга киритилагн товарлар ва хизматлар баҳоси уларни ишлаб чиқариш, сотиш ва бошқа ижтимоий зарурий харажатлар қиймати билан эмас, балки зарурлиги, фойдалилиги, уларга бўлган талаб миқдори билан белгиланиб, сотиш баҳоси асли қийматидан кескин фарқ қилади, уларни баҳоси жуда юқорилиги билан фарқланади. булар учун баҳолаштиришни асосий омиллари сифатида бозор конъюктураси, талаб ва таклиф, даромадлар бўйича истеъмолчиларни табақаланиши, аҳоли даромадларининг миқдори кабилар киради. иккинчи гуруҳ товарларига баҳо юқорида келтирилган миқдорлан кам баҳоланса ишлаб чиқарувчилар инқирозга учраши муқаррар ва жамият ҳам …

аҳо – товар ёки хизматни ижтимоий зарурлиги ҳамда унга сарф қилинган ижтимоий-зарурий меҳнат миқдоридан келиб чиққан (ёки аниқланган) қийматининг пулдаги ифодасидир. маъмурий бошқарув тизимида баҳоларнинг барча турлари, жумладан истеъмол товарларига чакана баҳолар давлат томонидан тасдиқланган ва назорат қилинган. бозор иқтисодиёти баҳолаштириш жараёнини эркинлаштиришни тақозо қилади. лекин бу деган гап, «баҳолаштириш абсолют эркинлаштирилган» деган фикрга асос бўла олмайди. (бу масалани кейинги саволларда ёритамиз). бозор иқтисодиётига ўтиш даврида ўзбекистон республикасида баҳоларни босқичма-босқич эркинлаштириш қоидаси аниқ мақсад қилиб олинади. баҳоларни эркинлаштириш шароитида биринчидан, давлат баҳо қўмитаси умуман тугутилади; · иккинчидан, молия вазирлиги таркибида баҳоларни назорат қилиш бўйича махсус бошқарма тузилади. (ўша вақтда «антимонополь ва нарх-наво сиёсатини ўтказиш бош бошқармаси)); · учинчидан, 1991-1994 йилларда амалда ҳамма турдаги ва тайёр маҳсулотладр эркин баҳоларга ўтказила бошланди. ҳукуматнинг «нархларни эркинлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ 1992 йил 10 январдан бошлаб кенг доирадаги ишлаб чиқариш – техника воситаси бўлган маҳсулотлари, айрим турдаги халқ истеъмоли моллари, бажарилган ишлар ва хизматларнинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "халқ истеъмоли товарларига баҳони шаклланиши"

1406036826_57691.doc å = × n n i i i q 1 р å å = i i i i q q p p халқ истеъмоли товарларига баҳони шаклланиши режа: 1. баҳо ва баҳолаштиришни моҳияти ва аҳамияти 2. баҳонинг функциялари 3. баҳонинг турлари 4. баҳога таъсир қилувчи омиллар 5. баҳони аниқлашни методологик масалалари (баҳолаштириш) 1. баҳо ва баҳолаштиришни моҳияти ва аҳамияти бозор иқтисодиётига ўтиш иқтисодий жараёнлардаги баҳони аҳамиятини тубдан ўзгартириб юборади. маъмурий-буйруқбозлик тизимида баҳо марказлашган ҳолда тасдиқланган. бозор иқтисодиёти шароитида баҳонинг охирги миқдори бозорда талаб ва таклиф ва бошқа омиллар таъсири остида шаклланади. лекин бу дегани баҳо абсолют эркин шаклланади деган маънони билдирмайди. унинг шаклланиши кўп босқичлардан ўтади. баҳо давлат томонидан тартибга солиш механизмлари орқали чег...

Формат DOC, 161,5 КБ. Чтобы скачать "халқ истеъмоли товарларига баҳони шаклланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: халқ истеъмоли товарларига баҳо… DOC Бесплатная загрузка Telegram