қишлоқ хўжалик маҳсулотларининг баҳолари, уларнинг такомиллаштирилиши

DOC 118,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353674464_40201.doc қишлоқ хўжалик маҳсулотларининг баҳолари, уларнинг такомиллаштирилиши www.arxiv.uz режа: 1. баҳонинг иқтисодий мазмуни, аҳамияти, функциялари 2. қишлоқ хўжалигида баҳолар тизими, уларнинг даражаси ва динамикаси 3. бозор иқтисодиёти шароитида баҳоларни такомиллаштириш масалалари баҳонинг иқтисодий мазмуни, аҳамияти, функциялари бозор иқтисоди эркин пул-товар муносабатларига асосланган. бу муносабатлар эса баҳолар ёрдамида амалга оширилади. баҳо товар қийматининг пулда ифодаланганлигини исботловчи восита, яъни механизмдир. унинг абсолют миқдори бозор иқтисоди шароитида самарали, чекланган харажатларга асосланади, яъни улар баҳонинг иқтисодий асосини ташкил этади. ҳар қандай харажатлар ҳам самарали ҳисобланмайди. шунинг учун маълум бир миқдоргача бўлган, яъни мақсадга мувофиқ сарфланган харажатларгина эътиборга олинади. бозор иқтисоди шароитида юқоридаги ҳолатлар билан биргаликда талаб ва таклиф асосида иқтисодий жиҳатдан асосланган реал мувозанатли баҳо ўрнатилади. рақобатли бозорда талаб ва таклифнинг ўзгариши баҳолар даражаси ўзгаришига бевосита таъсир этади. шунинг учун корхоналар бозор талабини ҳамда таклифини чуқур ўрганган ҳолда қишлоқ хўжалик маҳсулотлари етиштиришлари лозим. бунда улар имконият доирасида ишлаб чиқариш харажатларини тежашга алоҳида эътибор беришлари …

иборга олиш керак. жумладан, халқимизнинг нонни, ун маҳсулотларини, гуручни, қўй ва мол гўштини кўпроқ истеъмол этишга мойилдир. қишлоқ хўжалик корхоналари ўз маҳсулотларини талабни эътиборга олган ҳолда таклиф этишлари мумкин. бунда улар қуйидаги омилларга асосланишлари лозим: етиштириладиган маҳсулотларнинг баҳосига, ишлатиладиган ресурслар баҳосига, қўлланилаётган технологиялар даражасига, самарасига, солиқ ставкасига, дотация миқдорига, ишлаб чиқарувчиларнинг сонига ва бошқаларга. юқоридаги ҳолатларга асосланган ҳолда қишлоқ хўжалиги тармоғида ишлаб чиқарилаётган маҳсулотларнинг, иш ва хизматларнинг баҳоларини 15-чизмадаги тартибда шакллантиришга эътибор қаратилади. шакллантириладиган баҳолар эса бир қанча вазифалар бажарилишини таъминлаши зарур. демак, талаб ва таклиф омиллари ҳамда корхоналарнинг мақсадлўрини эътиборга олган ҳолдагина мувозанатлашган баҳо шаклланади. мувозанатли баҳо эса иқтисодий жиҳатдан асосланган ҳисобланади. иқтисодий жиҳатдан асосланган мувозанатли баҳо 16-чизмада қўйд этилган функцияларни, вазифаларни бажариши лозим. 15-чизма қишлоқ хўжалик корхоналарида баҳонинг шаклланиши ҳамда вазифалари маҳсулотга бўлган бозор талабини ҳамда баҳонинг шаклланишини эътиборга олган ҳолда белгиланган мувозанатли баҳолар хўжалик нуқтаи назаридан қуйидаги вазифаларни бажариши лозим: · хўжаликларнинг мақсадга мувофиқ, самарли ишлаб чиқариш …

или сув танқислиги оқибатида шоли ҳосили кескин камайди, бу ҳол 2002 йилнинг дастлабки ойларида бозорларда гуручнинг баҳосини 2-3 мартага ошиб кетишига олиб келди. натижада ишлаб чиқарувчиларнинг даромадлари ортади, истеъмолчилар -нинг даромадлари эса аксинча камаяди. бундай ҳол уларнинг турмуш даражаси нисбатан пасайишига олиб келди. пахта хомашёсини етиштир- ишда эса харажатлар вилоятлар, туманлар доирасида бир-биридан анча фарқ қилади. сабаби – ерларнинг мелиоратив ҳолати ёмонроқ бўлган хоразм воҳасида, мирзачўлда кўпроқ харажат талаб этилади. қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган ишлаб чиқариш воситаларини сотиб олиш, уларни олиб бориш билан боғлиқ бўлган харажатлар ҳам узоқ ҳудудларда жойлашган хўжаликларда кўпроқ бўлади. сабаби – масофа сарф-харажатларнинг ортишига таъсир этади лекин давлат пахта хомашёсини сотиб олиш бўйича ўрнатган харид баҳоларининг мутлақ миқдори республика ҳудудларида бир хил. бундай ҳол юқоридаги ҳолатлар мавжуд бўлган хўжаликларнинг иқтисодиётига салбий таъсир кўрсатади. чунки сўнгги йилларда етиштирилган пахта хомашёси тўлиқ давлатга давлат буюртмалари ҳамда шартномалар асосида сотилган. шундай экан, иқтисодий жиҳатдан асосланган мувозанатли баҳоларни шакллантиришда қишлоқ хўжалик …

алар асосида давлат буюртмаларини бажариш мақсадида давлат ҳарид баҳоларида сотилмоқда. уларнинг мутлақ миқдори талаб ва таклиф эътиборга олинган ҳолда ўзгариб бормоқда (12-жадвал). 12-жадвал давлатнинг харид нархлари (цент/сўм) йиллар 2002 йилда 1995 йилдагига нисбатан, марта 1995 2000 2001 2002 пахта хомашёси 800 5200 8000 10460 13,1 бошоқли дон 250 2181 3360 5295 21,2 17-чизма қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган баҳолар тизими давлатнинг харид баҳолари 1995-2002 йилларда пахта хомашёси бўйича 13,1 марта, бошоқли дон маҳсулотлариники эса 21,2 марта ошган. пахта хомашёси харид нархлари унинг саноат навлари, синфлари ҳамда толасининг типлари бўйича ҳам белгиланади. жумладан, ўрта толали пахта нави ҳам ашёсининг 1-нави 2 синфга тааллуқли бўлиб, толасининг типи iv бўлганда харид нархи vii типдагига нисбатан 23,5 фоизга юқори. пахта толасининг iv типи i саноат навларининг харид баҳоси iv типга нисбатан 2,1 марта юқори ўрнатилган. демак, сифатни эътиборга олган ҳолда баҳоларнинг мутлақ миқдори бир-биридан анчага фарқ қилади. бошоқли донларнинг ҳам харид нархлари уларнинг сифатларига қараб ўрнатилган, …

дон маҳсулотлари баҳолари борасида олиб бораётган иқтисодий сиёсати тўғрилигидан далолат беради. корхоналар давлат буюрмасидан ташқари барча маҳсулотларини эркин ва бошқа турдаги баҳоларда сотмоқдалар. эркин баҳо бозорда маҳсулот сотувчи ва уни сотиб олувчилар ўртасида, уларнинг иқтисодий манфаатлари ҳамда бозор талаби ва таклифи асосида шаклланади, яъни белгиланади. у тармоқларнинг маҳсулот олди-сотди муносабати бўйича тузилган шартномаларида ўз аксини топади. шунинг учун эркин баҳоларни шартнома баҳолари деб ҳам аташади. унинг абсолют миқдори маҳсулот сотиш даврига, унга бўлган талабга ҳамда маҳсулот сифатига боғлиқ. тармоқдаги эркин (шартнома) баҳоларнинг мутлақ (абсолют) миқдори қишлоқ хўжалигида фойдаланилаётган ишлаб чиқариш воситалари баҳоларининг ўсиши, маҳсулотларга нисбатан талабнинг ошиши натижасида сўнгги йилларда ўзгариб бормоқда (13-жадвал) давлат харид ҳамда эркин (шартнома) баҳоларида маҳсулотлар истеъмолчиларга улгуржи ҳолда, яъни кўп миқдорда, катта партияларда ҳам сотилади. шунинг учун уларни улгуржи баҳоларга ҳам тенглаштириш мумкин. қишлоқ хўжалик маҳсулотлари жаҳон баҳоларида ҳам сотилмоқда. унинг мутлақ (абсолют) миқдори жаҳондаги ихтисослашган йирик биржаларда белгиланиб, маҳсулот экспорти ва импорти шартномаларида акс …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қишлоқ хўжалик маҳсулотларининг баҳолари, уларнинг такомиллаштирилиши"

1353674464_40201.doc қишлоқ хўжалик маҳсулотларининг баҳолари, уларнинг такомиллаштирилиши www.arxiv.uz режа: 1. баҳонинг иқтисодий мазмуни, аҳамияти, функциялари 2. қишлоқ хўжалигида баҳолар тизими, уларнинг даражаси ва динамикаси 3. бозор иқтисодиёти шароитида баҳоларни такомиллаштириш масалалари баҳонинг иқтисодий мазмуни, аҳамияти, функциялари бозор иқтисоди эркин пул-товар муносабатларига асосланган. бу муносабатлар эса баҳолар ёрдамида амалга оширилади. баҳо товар қийматининг пулда ифодаланганлигини исботловчи восита, яъни механизмдир. унинг абсолют миқдори бозор иқтисоди шароитида самарали, чекланган харажатларга асосланади, яъни улар баҳонинг иқтисодий асосини ташкил этади. ҳар қандай харажатлар ҳам самарали ҳисобланмайди. шунинг учун маълум бир миқдоргача бўлган, яъни мақсадга мув...

Формат DOC, 118,5 КБ. Чтобы скачать "қишлоқ хўжалик маҳсулотларининг баҳолари, уларнинг такомиллаштирилиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қишлоқ хўжалик маҳсулотларининг… DOC Бесплатная загрузка Telegram