савдо корхоналари фойдаси ва рентабеллигини моҳияти ва аҳамияти

DOC 250.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1355570394_41035.doc ( ) [ ] та мх ит сст р та 0 , 100 × - - = а уф аф р и 100 × = × а яд аф д и 100 × = × ) ( 100 . з ёки айм тсяф р м ай × = ) ( 100 . з ёки айм яд р м ай × = з х уф р х и = . х яд р д и = . х мх тсяф м р х 100 . × = ф х р ф х и уф и . . . = ф х р ф х и уф и . . . 100 × = чта ух дх бн - = 1 чта д дх бн 100 100 × × = ух чта чтахдх бн - = ; 100 : 100 у х х у х х у у кэ × d …
2
глатади. ушбу назарий асосдан келиб чиқиб, савдо фойдасини савдо фаолиятида яратилган қўшимча қийматнинг пулдаги ифодаси сифатида таърифлаш тўғри бўлади. шундай қилиб, фойда савдо фаолияти қийматининг бир элементи, ушбу қийматнинг пулдаги ифодаси бўлиб, товар баҳосининг элементидир. бу ерда ҳам юқорида келтирилган қийматнинг классик формуласидан (с+v+m) келиб чиқсак фойда - «m»да ифодаланади. иқтисодиётга тааллуқли, жумладан савдо иқтисодиётига тааллуқли адабиётларда фойдани таърифлашда унга ялпи даромад ва муомала харажатлари ўртасидаги фарқ сифатида қаралиб келинган1. юқоридаги таърифда, яъни фойдага ялпи даромад ва муомала харажатларини фарқи деб қаралганда унга тўғри ёндошаяпти деб айтиш қийин. чунки савдо фаолиятида муомала харажатларидан ташқари унга кирмайдиган, лекин даромад ва товарлар қиймати ҳисобидан қопланадиган бошқа харажатлар ҳам мавжуд. улар тўғрисида ушбу дарсликни 12.1-параграфида ёзилган. бозор иқтисодиёти фойданинг иқтисодий мазмунини ва моҳиятини, уни шаклланишини тубдан ўзгартириб юборди. охирги вақтларда расмий ҳужжатларда, йериқ хатларда, бухгалтерия, молия ва статистик ҳисоботларда, савдога тегишли илмий адабиётларда ҳам фойда савдо фаолиятининг натижавий кўрсаткичи сифатида ҳар хил номланмоқда. …
3
к субъектлари учун бухгалтерия, молиявий ва статистик ҳисоботларни юритишда, уларни фаолият турларидан қатъий назар, ўзгартирилмасдан, (айниқса унинг «а. молиявий натижаларни шакллантириш» бўлими) қабул қилинганлигида ҳамда ушбу низом солиқлаштириш нуқтаи назаридан ишлаб чиқилганлигида. назарияда, амалиётда, бухгалтерия, молиявий ва статистик ҳисоботларда таянч иборалар, тушунчалар аниқ ва равшан ҳолда ишлатилиши зарур. бундай қарашлар кўрсаткичларни моҳиятини тушунишда, уларни ҳисоб-китобида таҳлил қилишда ва режалаштиришда хатоларга йўл қейишдан асрайди. масалан, молиявий ва статистик ҳисоботларда ишлаб чиақришда «даромад» тушунчаси ишлатилмайди, у ерда «фойда» тушунчасини қўллаш назарий жиҳатдан оқланган. савдода ўзига хос тушунчалар мавжуд. булар «ялпи даромад», «асосий фаолиятдан олинган бошқа даромадлар», «молиявий фаолиятнинг даромадлари», «фавқулотда даромадлар» ҳамда уларга тегишлича харажатлар ва фойда тушунчаси кабилардир. бундай ҳисоботлар қаторига «молиявий натижалар тўғрисидаги ҳисобот», 2-сонли шакл; «корхона харажатлари тўғрисида ҳисобот», 5-с (савдо) шакли кабиларни киритиш мумкин. савдода даромадларни шаклланиши 1-режада келтирилган. савдода фойда суммада ва даражаси деб аталадиган, рентабеллик кўрсаткичларида ишлатилади. фойданинг суммаси доимо ҳам солиштириш имкониятини бермайди, шу сабабли …
4
м харажатларни қўшиш ва улар суммасидан муомала харажатларини айриш йўли билан аниқланди. «корхона харажатлари тўғрисида»ги статистик ҳисоботда (5-с (савдо) шакли) «товарларни сотишдан келган фойда»ни «сотишнинг ялпи фойдаси»га «картошка ва сабзавотларни тайёрлаш, сақлаш, қайта ишлаш ва сотиш бейича харажатларни қоплаш, бошқа қоплашлар»ни қўшиш ва муомала харажатларини олиш натижасида аниқлаш кўрсатилган. унда «сотишнинг ялпи фойдаси» «сотишдан соф тушум»дан «сотилган товарларни харид қиймати таннархи»ни айириш орқали аниқланган. бу ерда ҳам «ялпи фойда» «ялпи даромад» деб юритилса мақсадга мувофиқ бўлар эди. ушбу ҳисоботда «товарларни сотишдан келган фойда»ни аниқлашга назарий ва амалий нуқтаи назардан тўғри ёндошилган деб ҳисоблаймиз. юқорида келтирилган ¡збекистон республикаси вазирлар маҳкамасининг 1999 йил 5 феврал 54-сонли қарори билан тасдиқланган низомга мувофиқ корхоналарнинг, жумладан савдонинг ҳам фойдаси ҳисоб-китоб қилиш усуллари тавсия қилинган. ушбу низомдаги молиявий натижаларни (фойда ва зарарни) аниқлаш усулларини ҳамда савдо, корхона (шаҳобча)ларини хусусиятидлан келиб чиққан ҳолда ушбу кўрсаткичларни, бизларни фикримиз юзасидан келиб чиққан ҳолда, ҳисоб-китоб қилиш усулларини қуйидаги 13.2.1.1-чизмада келтирамиз. …
5
ланмалар - - iii. асосий фаолиятдан кўрилган фойда (афф) афф=тсяф+бд- -бз; iii.хўжалик фаолияти-дан олинган фойда (уф) уф=афф+мд- -мх; мд,мх-тегиш-лича молиявий фаолиятдан даромадлар ва харажатлар iv.хўжалик фаолиятидан олинган фойда (уф) уф=афф+мд- -мх iv. солиқ телангунга-ча олинган фойда (стф) стф=уф+фп+ +фз; фп,фз-тегиш-лича фавқулотда фойда ва зарар v. солиқ телангунга-ча олинган фойда (стф) стф=уф+фф- -фз; v. соф фойда (сф) сф=стф-дс- -бс; дс-даромад (фойда)дан теланадиган солиқ; бс-бошқа солиқлар ва тўловлар vi. соф фойда (сф) сф=стф-яст- -ммс; яст-ялпи солиқ тўлови; ммс-мол-мулк солиғи рентабеллик кўрсаткичлари ва уларга таъсир қилувчи омиллар фойда хўжалик фаолиятининг самараси ҳисобланганлиги сабабли уни нисбий самарадорлиги кўрсаткичи сифатида рентабеллик кўрсаткичи ишлатилади. рентабеллик фойдани хўжалик фаолиятига алоқадор товар айланиши, харажатлар, даромад ҳамда ресурсларга нисбатан фоизда ёки коэффициентда аниқланадиган нисбий кўрсаткичдир. амалиётда асосан фаолиятни самарасини баҳолашда, уни таҳлил қилишда ва режалаштиришда товарларни сотиш рентабеллиги кўрсаткичи ишлатилади. ушбу кўрсаткич амалда соф фойдани 100,0 га кўпайтириб товар айланиш суммасига (та) бўлиш орқали аниқланади. бизнинг фикримизча, фойдани шаклланишини …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "савдо корхоналари фойдаси ва рентабеллигини моҳияти ва аҳамияти"

1355570394_41035.doc ( ) [ ] та мх ит сст р та 0 , 100 × - - = а уф аф р и 100 × = × а яд аф д и 100 × = × ) ( 100 . з ёки айм тсяф р м ай × = ) ( 100 . з ёки айм яд р м ай × = з х уф р х и = . х яд р д и = . х мх тсяф м р х 100 . × = ф х р ф х и уф и . . . = ф х р ф х и уф и . . . 100 × = чта ух дх бн - = 1 …

DOC format, 250.0 KB. To download "савдо корхоналари фойдаси ва рентабеллигини моҳияти ва аҳамияти", click the Telegram button on the left.