ҳфх фанининг асосий тушунча ва таърифлари

DOC 87,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1474986053_65245.doc ҳфх фанининг асосий тушунча ва таърифлари режа: 1. фаолият ва меҳнат. фаолият жараёни модели ҳақида тушунча. 2. хавфга боғлиқ асосий тушунчалар ва таърифлар. 3. сабаб ва оқибат. 4. ҳфх аксиомаси. 1. фаолият ва меҳнат. фаолият жараёни модели ҳақида тушунча. файласуфларнинг фикрича, инсонга берилиши керак бўлган энг тўғри таъриф бу “ноmо agens”дир, яъни ҳаракат қилувчи, ёки фаолият кўрсатувчи одамдир. онгли равишда маълум бир мақсадга, натижага эришиш учун қилинган ҳар қандай ҳатти-ҳаракатни фаолият деб қараш мумкин. юқоридаги тасдиқдан келиб чиқадики, фаолиятни фақат инсонгина ўз онги ва тафаккури маҳсули сифатида олиб бориши, кўрсатиши мумкин. айнан фаолият инсонларни бошқа тирик мавжудотлардан ажратиб туради, яъни фаолият ўзига хос хусусиятга эга бўлган активликнинг инсоний шаклидир. бунинг оқибати ўлароқ фаолият инсонлар жамияти мавжуд бўлишлигининг энг зарур шартлардан биттаси бўлиб юзага чиқади. фаолиятнинг олий шакли меҳнатдир, чунки фақат меҳнат туфайлигина инсониятнинг барча моддий, маънавий ва бошқа турдаги бойликлари яратилади. фаолият ва меҳнатнинг шакллари хилма - хилдир. улар …

биринчи мақсаддан ташқари иккинчи мақсад ҳам ҳар доим кўзда тутилган бўлиши керак. акс ҳолда кўнгилсиз оқибатлар юзага келади. 2. хавфга боғлиқ асосий тушунчалар ва таърифлар. инсоннинг муҳитга, муҳитнинг эса инсонга қарши таъсир кўрсатиши оқибатида кўнгилсиз оқибатлар юзага келади. кўнгилсиз окибатларга қуйидагилар кириши мумкин: инсон ҳаётига хавф солиниши, соғлигига жисмоний жиҳатдан зарар етказишлар (турли даражадаги жароҳатланишлар) соғлиқга психофизиологик жиҳатдан зарар етказишлар, ёнғинлар, портлашлар, бузилишлар (авариялар), фалокатлар (катастрофалар), муҳитдаги экологик бузилишлар ва бошқалар. бу кўнгилсиз оқибатларни келтириб чиқарувчи ҳодиса, таъсир ва бошқа жараёнлар - хавфлар деб аталади (3-расм). 3-расм. фаолият жараёни моделида “хавфсизлик”ни таъминлаш муаммосининг юзага келиш босқичлари. 2.1. хавф тушунчаси. хавф – ҳаёт-фаолият хавфсизлигининг марказий тушунчасидир. маълум бир шарт-шароитларда инсон ҳаёти ва соғлиғига тўғридан-тўғри ёки билвосита зарарли таъсир қилувчи ҳодиса, воқеа, жараёнлар, объектлар ва бошқаларга хавф деб айтилади. ҳар қандай энергияга, кимёвий ва (ёки) биологик фаол ташкил қилувчиларга эга бўлган, ҳамда параметрлари инсон ҳаёт - фаолият кечириш шароитларига тўғри келмайдиган кўрсаткичларга …

к билан хавфларнинг юзага келиши бартараф қилинган бўлади. хавфсизлик бу инсонлар ўз олдига қўйган мақсаддир. ҳфх эса мақсадга, яъни хавфсизликга эришишнинг воситаси, йўли ва усулидир. 2.3. хавфлар таксономияси. хавфлар таксономияси - хавфларни маълум бир белгиси бўйича классификациялаш, синфлаш ёки гуруҳлашдир. хавф кўп белгиларга эга бўлган мураккаб иерархик тушунчадир. модомики шундай экан, фаолият хавфсизлиги соҳасида илмий билимларни ташкил қилишда, хавфларнинг табиатини чуқур аниқлашда ва билишда хавфларни таксономиялаш муҳим роль ўйнайди. хавфлар ҳозирги вақтда қуйидача таксономия қилинган: а) келиб чикиш табиатига кўра: · табиий; · техникавий; · антропоген (инсон билан боғлиқ); · экологик; · аралаш (иккита ва ундан ортиқ). б) расмий стандарт бўйича: · физик; · кимёвий; · биологик; · психофизиологик. в) салбий оқибатларининг юзага келиш вақтига кўра: · импульсив (бирданига, тез); · кумулятив (секин, тўпланиб, кейин, йиғилувчи). г) ўрни, жойи, локализацияси (чегараланиши) бўйича: · литосферадаги; · гидросферадаги;  атмосферадаги;  космосдаги. д) келтирадиган зарарига кўра: · ижтимоий; · иқтисодий; · техник; …

ёмғир, ёнғин, зўриқиш, заҳар, зилзила, ифлосланиш, ичкилик, касаллик, камчилик, куйиш, лой, лат емоқ, лойқаланиш, лазер нурлари, магнит майдони, момақалдироқ, метеоритлар, микроорганизмлар, намланиш, пульсация, пасайиш, радиация, резонанс, соғаймоқ, сақланиш, сирпаниш, тебраниш, ток уриши, тоймоқ, узилиш, урмоқ, ультратовуш, ҳужум, хавф, чарчаш, шамол, шовқин, электр токи, электр майдони, яхмалак, ядро. аниқ, мақсадли илмий изланишлар олиб борилганда хар бир алохида объектлар учун (ишлаб чиқариш, цехлар, иш жойлари, жараёнлар, касблар ва ҳ.к.) хавфлар номенклатураси тузилади. 2.5. хавфлар квантификацияси. хавфлар квантификацияси - мураккаб тушунча бўлган хавфларни баҳолаш, сифат жиҳатдан аниқлаш учун сонли тавсифларни жорий қилишдир. амалда квантификациянинг сонли, балли ва бошка усуллари қўлланилади. хавфларни квантификация қилиш учун, яъни сонли баҳолаш учун “таваккал” (риск) тушунчаси киритилган. 2.6. хавфларни иденцификациялаш. хавфларни идентификациялаш – хавфларни идентификациялаш деганда ҳаёт фаолияти хавфсизлигини таъминлашга йўналтирилган олдини олиш ва тезкор тадбирларни амалга ошириш учун хавфларнинг зарур ва етарли бўлган миқдорий (сонли), вақтий, фазовий ва бошқа тавсифларни топиш, аниқлаш ва белгилаш жараёни тушунилади. идентификация …

ал хавфни мавжуд. яъни реал хавфга олиб келади. асосан, қоида бўйича, бу жараён бир неча сабабларни ўз ичига олади, яъни у кўп сабаблидир. хавф кўнгилсиз оқибатга (воқеага) ҳар хил сабаблар билан айланиши мумкин. шунинг учун бахтсиз ҳодисаларнинг олдини олиш асосида сабабларни қидириб топиш ётади. буни қуйидаги мисоллар орқали кўриш мумкин: заҳар (хавф) - хато (сабаб) - заҳарланиш (кўнгилсиз оқибат). электр токи (хавф) - қисқа туташув (сабаб) - куйиш (кўнгилсиз оқибат). ичимлик (хавф) - кўп ичиш (сабаб) - ўлим (кўнгилсиз оқибат). 4. ҳфх аксиомаси. ҳар қандай фаолиятнинг потенциал хавфга эга эканлиги ҳакида аксиома – инсоният тажрибаси шуни кўрсатадики фаолиятнинг ҳар қандай турида потенциал хавф мавжуддир. демак, фаолиятнинг ҳеч қандай бир турида мутлоқ (абсолют) хавфсизликга эришиб бўлмайди. бу тасдиқ аксиома характерига эга. бу аксиоманинг методологик ва эвристик аҳамияти жуда каттадир. фойдаланилган адабиётлар 1.ўзбекистон республикасининг конституцияси. тошкент. “ўзбекистон”, 1992 й. 2. баркамол авлод - ўзбекистон тараққиётининг пойдевори.- тошкент. “шарқ”, 1998й. 3. ўзбекистон республикасининг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ҳфх фанининг асосий тушунча ва таърифлари"

1474986053_65245.doc ҳфх фанининг асосий тушунча ва таърифлари режа: 1. фаолият ва меҳнат. фаолият жараёни модели ҳақида тушунча. 2. хавфга боғлиқ асосий тушунчалар ва таърифлар. 3. сабаб ва оқибат. 4. ҳфх аксиомаси. 1. фаолият ва меҳнат. фаолият жараёни модели ҳақида тушунча. файласуфларнинг фикрича, инсонга берилиши керак бўлган энг тўғри таъриф бу “ноmо agens”дир, яъни ҳаракат қилувчи, ёки фаолият кўрсатувчи одамдир. онгли равишда маълум бир мақсадга, натижага эришиш учун қилинган ҳар қандай ҳатти-ҳаракатни фаолият деб қараш мумкин. юқоридаги тасдиқдан келиб чиқадики, фаолиятни фақат инсонгина ўз онги ва тафаккури маҳсули сифатида олиб бориши, кўрсатиши мумкин. айнан фаолият инсонларни бошқа тирик мавжудотлардан ажратиб туради, яъни фаолият ўзига хос хусусиятга эга бўлган активликнинг и...

Формат DOC, 87,5 КБ. Чтобы скачать "ҳфх фанининг асосий тушунча ва таърифлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ҳфх фанининг асосий тушунча ва … DOC Бесплатная загрузка Telegram