хфх нинг назарий асослари

DOC 772.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403946542_48917.doc ´ ´ ´ ´ ´ ´ ´ ´ хфх нинг назарий асослари режа: 1. хфх назариясининг асосий тушунча ва таърифлари. 2. хфх ни таминлаш асослари. 3. хафсизликни таминлаш усуллари, таърифлари. 4. хфх ни бошқаришни услубий асослари. 5. фаолиятни туркумларга ажратиш. 1. хфх назариясининг асосий тушунча ва таърифлари хавф-хатар деганда, одам соглигига бевосита ёки билвосита зарар етказадиган кунгилсиз ходисалар тушунилади. хавфнинг бундай тушунчаси олдинги стандарт тушунчалар (ишлаб чиқаришнинг хавфли ва зарарли омиллари)ни уз ичига олади, чунки хаёт фаолият хавфсизлиги фаолиятнинг хамма шакллари ва омилларини назарда тутади. хаёт фаолиятга тугри келмайдиган элементлар тизими, химиявий хамда биологик фаол моддалар яширин хавфга эгадир. хавфлар таксономияси - бу мураккаб ходисаларни, тушунчаларни, киши фаолиятига қаратилган нарсаларни таснифлаш ва тизимлаш тугрисидаги фандир. у фаолият хавфсизлиги борасида билимларни уюштиришда, хавфларнинг тартибини янада чуқурроқ урганишда катта ахамиятга эга. таксономия янги фан булиб, хали тула ишлаб чиқилмаган. бироқ унинг айрим қисмлари қуйидагиларни ташкил этади: - келиб чиқиши буйича хавфлар: …
2
ниқ бир тартиблар буйича қуйилган номлар, атамалардир (узгарувчан харорат, хаво харакатининг тезлиги, хаво босими, ёруглик, хавони ионлаш, портлаш, гербицид, шовқин, тебраниш, ёнгин, захарли моддалар, лазер нури, электр ёйи ва бошқалар). хар бир текшириладиган объектда утказиладиган аниқ текширишлар учун шу объект (цех, иш жойи, технологик жараён, касб) да учрайдиган хавфлар руйхати тузилади. хавфлар квантификацияси хаёт фаолият хавфсизлигини таминлашга қаратилган тадбирлар учун етарли даражада керак булган миқдорий, вақтинча, фазовий ва бошқа хусусиятларни аниқлаб амалга ошириш жараёнидир. тенглаштириш жараёнида аниқ бир масалани хал қилишда хавфлар руйхати, зарар ва бошқа омиллар аниқланади. сабаб ва оқибатлар. яширин хавфларни амалга ошишига олиб келадиган шароит-сабаб деб аталади. сабаблар, жарохатлар, юқумли касалликларни кенг тарқалиши (эпидемия), атроф-мухитга зарар ва бошқа хил оқибатларни келтириб чиқаради. хавф, сабаб, оқибат учлиги-бу яширин хавфларни ва зарарларни амалга оширувчи мантиқий жараёндир. масалан: захар (хавф)- дори тайёрлашнинг хатоси (сабаб)- захарланиш ( кунги лсиз оқибатлар). мутлоқа хавфсиз булган иш (фаолият) булиши мумкин эмас. демак, фаолият қандай …
3
ланган инсонлар орасидаги боглиқлик. бизда хозирча ижтимой «таваккал» буйича хеч қандай маълумот йуқ. хорижда эса алохида ишлаб чиқариш корхоналари, саноат тармоқлари, хавф турлари буйича тулиқ маълумотлар мавжуд. жамоат «таваккали» хавфни субъектив (бошқача) равишда қабул этади. одатда купчилик кам учрайдиган ва куп қурбон булган воқеаларга кескин равишда ахамият беради. масалан, ишлаб чиқаришда хар йили урта хисобда 200-250 киши халок булади. аммо бир халокатда 5-10 киши қурбон булгани олдинги маълумотлардан кура одамларга купроқ таъсир қилади. кишиларнинг бу рухий холатини қабул қилиши мумкин булган «таваккал» масаласи курилганда хисобга олиш лозим. хавфларни бахолашда таваккал («т») усулини қуллаш бошқа усулларга қараганда купроқ тугри келади, деб хисобланади. масалан, хар хил сабаблар натижасида халокатли (улим билан) тугаган айрим шахсий «таваккал» (акш нинг умумий ахолисига нисбатан) қийматлари қуйидагичадир: 1. йул транспорти ходисасидан-3 10-4 . 2. захарланишдан - 2 10-5. 3. ёнгиндан куйиш - 4 10-5. 4. электр токидан - 6 10-5. 5. яшиндан - 5 10-7. 6. ишлаб …
4
(текшириш) йули маълумотларни экспертлардан (мутахассислардан) сураб йигишга асосланган. 4. ижтимоий йул одамлардан сураб суриштириб, аниқ хулоса чиқаришга асосланган. бу йуллар «т» ни хар хил нуқтаи назардан тавсифлайди, шунинг учун хаммаси бирга қулланилади. таваккалнинг йул қуйса буладиган фикр юритиш усули хавфсизлик техникаси, мутлақ хавфсизликни яратиб беришга асосланган. аммо бундай холатни (яъни, т=0) яратиб бериш амалда мумкин эмас. шунинг учун, йул қуйса буладиган (йқб) «т» нинг фикр юритиш усули қабул қилинади. «т» уз ишига техник, ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий жараёнларни олади. «т» да айрим муросаларга боришга тугри келади. техник тизимнинг хавфсизлигини кутариш учун иқтисодий имкониятларнинг чексиз эмаслиги маълум. агар хавфсизликка қанча куп харажат қилинса, ижтимоий сохаларга шунча кам харажат қилишга тугри келади. таваккалнинг йқб минтақаси шундай минимал чегараки, унда ижтимой ва техник маблаглар маълум мутаносибликка эга (1.-расм). таваккални танлашда уни хисобга олиш керак ва жамият шу билан қаноатланишга мажбур. жахоннинг айрим мамлакатларида, масалан, голландияда таваккалнинг йқб қиймати қонуний асосда белгиланган. улим ходисаларининг …
5
а оқибатларни йуқотишга; сарфларни булар орасида қандай булишини режалаш учун чуқур текширишлар утказиш лозим, унда хам аниқ фикрга келиш қийин. «таваккал» бошқариш техника доирасида хавфсизликнинг олдини олишда янги имкониятлар очади. таваккални бошқаришда техник, маъмурий, ташкилий йулларга иқтисодий усул хам қушилади. хавфларни урганиш тартиби уч босқичда амалга оширилади: биринчи босқич-хавфларни олдиндан тахлил этиш. бу босқич уч қадам билан бажарилади: 1-қадам-хавф манбаларини аниқлаш; 2-қадам-хавфларни вужудга келтирадиган қисмларни аниқлаш; 3-қадам-тахлилни чегаралаш, яъни, текширилмайдиган хавфларни чиқариб ташлаш. иккинчи босқич-хавфли холатларни кетма-кетлигини аниқлаш, ходиса ва хавфлар дарахтини тузиш. хавфлар дарахти юқоридан пастга қараб қурилади хамда сабаблари хисобга олинган холда тамом булади (-расм). учинчи босқич-оқибатларни тахлил қилиш. хавфсизлик тизими, бу-хавфсизликнинг мураккаб масалаларини хал қилиш йулларини тайёрлаш ва асослашда фойдаланиладиган методологик чоралар йигиндисидир. узаро таъсири билан аниқ бир мақсадга етиштирадиган алоқадор қисмлар йигиндиси тизим деб аталади. тизим деганда биргина моддий объектдан ташқари алоқалар ва богланишлар хам тушунилади. хар қандай созланган машина техник тизимга мисол булиши мумкин. таркибига …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "хфх нинг назарий асослари"

1403946542_48917.doc ´ ´ ´ ´ ´ ´ ´ ´ хфх нинг назарий асослари режа: 1. хфх назариясининг асосий тушунча ва таърифлари. 2. хфх ни таминлаш асослари. 3. хафсизликни таминлаш усуллари, таърифлари. 4. хфх ни бошқаришни услубий асослари. 5. фаолиятни туркумларга ажратиш. 1. хфх назариясининг асосий тушунча ва таърифлари хавф-хатар деганда, одам соглигига бевосита ёки билвосита зарар етказадиган кунгилсиз ходисалар тушунилади. хавфнинг бундай тушунчаси олдинги стандарт тушунчалар (ишлаб чиқаришнинг хавфли ва зарарли омиллари)ни уз ичига олади, чунки хаёт фаолият хавфсизлиги фаолиятнинг хамма шакллари ва омилларини назарда тутади. хаёт фаолиятга тугри келмайдиган элементлар тизими, химиявий хамда биологик фаол моддалар яширин хавфга эгадир. хавфлар таксономияси - бу мураккаб ходисаларни, тушунча...

DOC format, 772.5 KB. To download "хфх нинг назарий асослари", click the Telegram button on the left.