ҳает фаолияти хавфсизлиги фанининг назарий асослари

DOC 849,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403948172_48971.doc ´ ´ ´ ´ ´ ´ ´ ´ ҳфх нинг назарий асослари режа: 1.ҳфх назариясининг асосий тушунча ва таърифлари. 2.ҳфх ни таминлаш асослари. 3.хафсизликни таминлаш усуллари, таърифлари. 4.ҳфх ни бошқаришни услубий асослари. 5.фаолиятни туркумларга ажратиш. ҳфх назариясининг асосий тушунча ва таърифлари хавф-хатар деганда, одам соғлигига бевосита ёки билвосита зарар етказадиган кўнгилсиз ҳодисалар тушунилади. хавфнинг бундай тушунчаси олдинги стандарт тушунчалар (ишлаб чиқаришнинг хавфли ва зарарли омиллари)ни ўз ичига олади, чунки ҳаёт фаолият хавфсизлиги фаолиятнинг ҳамма шакллари ва омилларини назарда тутади. ҳаёт фаолиятга тўғри келмайдиган элементлар тизими, химиявий ҳамда биологик фаол моддалар яширин хавфга эгадир. хавфлар таксономияси - бу мураккаб ҳодисаларни, тушунчаларни, киши фаолиятига қаратилган нарсаларни таснифлаш ва тизимлаш тўғрисидаги фандир. у фаолият хавфсизлиги борасида билимларни уюштиришда, хавфларнинг тартибини янада чуқурроқ ўрганишда катта аҳамиятга эга. таксономия янги фан бўлиб, ҳали тўла ишлаб чиқилмаган. бироқ унинг айрим қисмлари қуйидагиларни ташкил этади: - келиб чиқиши бўйича хавфлар: табиий, техник, экологик, аралаш бўлади; - …

тартиблар бўйича қўйилган номлар, атамалардир (ўзгарувчан ҳарорат, ҳаво ҳаракатининг тезлиги, ҳаво босими, ёруғлик, ҳавони ионлаш, портлаш, гербицид, шовқин, тебраниш, ёнғин, заҳарли моддалар, лазер нури, электр ёйи ва бошқалар). ҳар бир текшириладиган объектда ўтказиладиган аниқ текширишлар учун шу объект (цех, иш жойи, технологик жараён, касб) да учрайдиган хавфлар руйхати тузилади. хавфлар квантификацияси ҳаёт фаолият хавфсизлигини таминлашга қаратилган тадбирлар учун етарли даражада керак бўлган миқдорий, вақтинча, фазовий ва бошқа хусусиятларни аниқлаб амалга ошириш жараёнидир. тенглаштириш жараёнида аниқ бир масалани ҳал қилишда хавфлар руйхати, зарар ва бошқа омиллар аниқланади. сабаб ва оқибатлар. яширин хавфларни амалга ошишига олиб келадиган шароит-сабаб деб аталади. сабаблар, жароҳатлар, юқумли касалликларни кенг тарқалиши (эпидемия), атроф-муҳитга зарар ва бошқа хил оқибатларни келтириб чиқаради. хавф, сабаб, оқибат учлиги-бу яширин хавфларни ва зарарларни амалга оширувчи мантиқий жараёндир. масалан: заҳар (хавф)- дори тайёрлашнинг хатоси (сабаб)- заҳарланиш ( кунги лсиз оқибатлар). мутлоқа хавфсиз бўлган иш (фаолият) бўлиши мумкин эмас. демак, фаолият қандай бўлмасин, унда …

нсонлар орасидаги боғлиқлик. бизда ҳозирча ижтимой «таваккал» бўйича ҳеч қандай маълумот йўқ. хорижда эса алоҳида ишлаб чиқариш корхоналари, саноат тармоқлари, хавф турлари бўйича тўлиқ маълумотлар мавжуд. жамоат «таваккали» хавфни субъектив (бошқача) равишда қабул этади. одатда кўпчилик кам учрайдиган ва кўп қурбон бўлган воқеаларга кескин равишда аҳамият беради. масалан, ишлаб чиқаришда ҳар йили ўрта ҳисобда 200-250 киши ҳалок бўлади. аммо бир ҳалокатда 5-10 киши қурбон бўлгани олдинги маълумотлардан кўра одамларга кўпроқ таъсир қилади. кишиларнинг бу руҳий ҳолатини қабул қилиши мумкин бўлган «таваккал» масаласи курилганда ҳисобга олиш лозим. хавфларни баҳолашда таваккал («т») усулини қўллаш бошқа усулларга қараганда кўпроқ тўғри келади, деб ҳисобланади. масалан, ҳар хил сабаблар натижасида ҳалокатли (ўлим билан) тугаган айрим шахсий «таваккал» (акш нинг умумий аҳолисига нисбатан) қийматлари қуйидагичадир: 1. йўл транспорти ҳодисасидан-3 10-4 . 2. заҳарланишдан - 2 10-5. 3. ёнғиндан куйиш - 4 10-5. 4. электр токидан - 6 10-5. 5. яшиндан - 5 10-7. 6. ишлаб чиқариш …

шириш) йўли маълумотларни экспертлардан (мутахассислардан) сўраб йиғишга асосланган. 4. ижтимоий йўл одамлардан сўраб суриштириб, аниқ хулоса чиқаришга асосланган. бу йўллар «т» ни ҳар хил нуқтаи назардан тавсифлайди, шунинг учун ҳаммаси бирга қўлланилади. таваккалнинг йўл қўйса бўладиган фикр юритиш усули хавфсизлик техникаси, мутлақ хавфсизликни яратиб беришга асосланган. аммо бундай ҳолатни (яъни, т=0) яратиб бериш амалда мумкин эмас. шунинг учун, йўл қўйса бўладиган (йқб) «т» нинг фикр юритиш усули қабул қилинади. «т» ўз ишига техник, ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий жараёнларни олади. «т» да айрим муросаларга боришга тўғри келади. техник тизимнинг хавфсизлигини кўтариш учун иқтисодий имкониятларнинг чексиз эмаслиги маълум. агар хавфсизликка қанча кўп харажат қилинса, ижтимоий соҳаларга шунча кам харажат қилишга тўғри келади. таваккалнинг йқб минтақаси шундай минимал чегараки, унда ижтимой ва техник маблағлар маълум мутаносибликка эга (2.1.-расм). таваккални танлашда уни ҳисобга олиш керак ва жамият шу билан қаноатланишга мажбур. жаҳоннинг айрим мамлакатларида, масалан, голландияда таваккалнинг йқб қиймати қонуний асосда белгиланган. ўлим ҳодисаларининг …

атларни йўқотишга; сарфларни булар орасида қандай бўлишини режалаш учун чуқур текширишлар ўтказиш лозим, унда ҳам аниқ фикрга келиш қийин. «таваккал» бошқариш техника доирасида хавфсизликнинг олдини олишда янги имкониятлар очади. таваккални бошқаришда техник, маъмурий, ташкилий йўлларга иқтисодий усул ҳам қўшилади. хавфларни ўрганиш тартиби уч босқичда амалга оширилади: биринчи босқич-хавфларни олдиндан таҳлил этиш. бу босқич уч қадам билан бажарилади: 1-қадам-хавф манбаларини аниқлаш; 2-қадам-хавфларни вужудга келтирадиган қисмларни аниқлаш; 3-қадам-таҳлилни чегаралаш, яъни, текширилмайдиган хавфларни чиқариб ташлаш. иккинчи босқич-хавфли ҳолатларни кетма-кетлигини аниқлаш, ҳодиса ва хавфлар дарахтини тузиш. хавфлар дарахти юқоридан пастга қараб қурилади ҳамда сабаблари ҳисобга олинган ҳолда тамом бўлади (2.2.-расм). учинчи босқич-оқибатларни таҳлил қилиш. хавфсизлик тизими, бу-хавфсизликнинг мураккаб масалаларини ҳал қилиш йўлларини тайёрлаш ва асослашда фойдаланиладиган методологик чоралар йиғиндисидир. ўзаро таъсири билан аниқ бир мақсадга етиштирадиган алоқадор қисмлар йиғиндиси тизим деб аталади. тизим деганда биргина моддий объектдан ташқари алоқалар ва боғланишлар ҳам тушунилади. ҳар қандай созланган машина техник тизимга мисол бўлиши мумкин. таркибига одам …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ҳает фаолияти хавфсизлиги фанининг назарий асослари"

1403948172_48971.doc ´ ´ ´ ´ ´ ´ ´ ´ ҳфх нинг назарий асослари режа: 1.ҳфх назариясининг асосий тушунча ва таърифлари. 2.ҳфх ни таминлаш асослари. 3.хафсизликни таминлаш усуллари, таърифлари. 4.ҳфх ни бошқаришни услубий асослари. 5.фаолиятни туркумларга ажратиш. ҳфх назариясининг асосий тушунча ва таърифлари хавф-хатар деганда, одам соғлигига бевосита ёки билвосита зарар етказадиган кўнгилсиз ҳодисалар тушунилади. хавфнинг бундай тушунчаси олдинги стандарт тушунчалар (ишлаб чиқаришнинг хавфли ва зарарли омиллари)ни ўз ичига олади, чунки ҳаёт фаолият хавфсизлиги фаолиятнинг ҳамма шакллари ва омилларини назарда тутади. ҳаёт фаолиятга тўғри келмайдиган элементлар тизими, химиявий ҳамда биологик фаол моддалар яширин хавфга эгадир. хавфлар таксономияси - бу мураккаб ҳодисаларни, тушунчаларни, к...

Формат DOC, 849,0 КБ. Чтобы скачать "ҳает фаолияти хавфсизлиги фанининг назарий асослари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ҳает фаолияти хавфсизлиги фанин… DOC Бесплатная загрузка Telegram