амир темур ва темурийлар даврида ҳарбий санъат ривожи

DOC 84,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1546669569_73488.doc амир темур ва темурийлар даврида ҳарбий санъат ривожи режа: 1. амир темур етук саркарда тажрибали сиёсатдон ва буюк давлат арбоби. 2. амир темур ҳарбий санъатининг янги қирралари. 3. хоразмшоҳлар давлатининг ҳарбий тизими.(2-соат) 4. хоразмшоҳлар давлатининг қўшин тузими. 5. давлатнинг олий ҳарбий бошқарув идораси. 6. хоразмшоҳлар қўшинидаги лавозимлар. амир темур етук саркарда тажрибали сиёсатдон ва буюк давлат арбоби. ўн икки амирдан ҳар бири ўз довул (табл) ва байроғига эга бўлган. бош қўмондон ноғора ҳамда аламдан ташқари шунингдек, бурғу, тумантуғ ва чортуғ билан нишонланган. мингбеги туғ ва карнай, яъни кўрагага эга бўлган. юзбеги ва ўнбегига ноғора берилган. турли қўшин, яъни қисм қўмондонлари тегишли нишонлар билан таъминланган. бекларбеги ёки амирул-умаро байроқ, ноғора чортуғ ва бурғу сингари нишонларга сазовор бўлган. испания элчиси руи гонсалес де клавихоннинг таърифига кўра, темурий лашкарбоши тинчлик чоғида зарҳал ип билан тикилган ҳаворанг сатин қўйлак кийган. унинг бошида дур ҳамда бошқа қимматбаҳо тошлар қадалган бўрк бўлган. бўркнинг остидан уч …

ришда самарали қурол ҳисобланган раъдни бошқарувчи тўпчиларнинг сони, низомуддин шомийнинг фикрича, 10 минг кишига етган. раъдандозлар амир темур томонидан илк марта 1379 йили урганчни муҳосара қилиш (забт этиш) вақтида жангга солинган. фармони олийга мувофиқ аскарлар бошдан-оёқ темир совутлар кийиб, зарур қурол-яроғларни олиб отга минганлар, кўрик учун сафларни ростлаганлар. майдонда ҳар бир қисмга таалуқли кўк, сариқ, бинафша, қизил, қора рангдаги байроқ ва яловлар хилпираб турган. ҳарбий мусиқачилар ижро этаётган жанговар мусиқалар остида олий бош қўмондон қўшин қисмларини бирин-кетин кўздан кечириб чиққан. саф тортиб турган жангчилар найзаларини баланд кўтариб, ҳаммалари бир маромда кучли наъра тортиб, сурон солиб, юришга шай эканликларини изҳор қилганлар. таъкидлаш лозимки, темурийлар даврида юришдан олдин қўшинни кўрикдан ўтказиб, унинг жанговар руҳи ва ҳолатини аниқлаш анъана тусига кирган. кўрикдан нафақат асосий жанговар қисмлар, шунингдек, улар ортидан борувчи оғир карвон қисмлар (ўғруқ) ҳам ўтказилган. жумладан, фармони олийга кўра бор қўшин қисмлари сивос даштида қаторларни рсотлаб, кўрикка тайёр бўлиб туради. соҳибқироннинг осмон …

сдан қақшатгич зарба бериш усули билан шуҳрат қозонган эди. ғаним ўрдагоҳи аниқлангач, аксарият ҳолларида соҳибқирон унга махфий ёки ўтиш ўта машаққатли бўлган, ҳеч бир кимсанинг оёғи етмаган довонлар, даралар, сўқмоқлар, тоғу ошлар орқали тунда уловларни жиловидан тутган тарзда яқинлашар, қуёш ўзининг заррин нурларини бепоён замин узра соча бошлаши билан ғафлат уйқусида ётган ёғига қуюндек ёпирилар эди. ов-чарганинг уруш мактаби эканлигини яхши тушунган амир темур саҳро, дашт ва яйловларда қўшиннинг жанговар ҳолатини назардан ўтказар, имтиҳон қилар эди. амир темур ҳарбий юришларга кўпроқ кўклам, ёз ва куз ойларида отланишни маъқул кўрар, қишнинг қаҳратон кунларини аксар қишлов учун мулжалланган қишлоқларда ўтказарди. жангу жадал ва муҳораба асбоблари тартибга солиниб, жибахона, яъни қурол-яроғ омборидаги жибалар сипоҳийларга улашилиб, юриш муҳлати етиб келгач, қўшин отларга минган. айни пайтда ўғруқ ҳам йўлга чиққан. соҳибқирон ҳарбий кучларининг умумий миқдори 800 минг атрофида бўлишига қарамай , йирик юришларда иштирок этган лашкар сони 100 минг билан 250 минг атрофида бўлган. 1404 …

қўймаслик мақсадида ҳар бир бўлинма, гуруҳ, қисмнинг ўз ўрон-пароли белгиланган. амир темур армияси сафар пайтида қуйидаги жанговар таритибда ҳаракат қилган. бош кучлардан анча илгарида қаравул-аванпост, ундан кейин манғлай (ҳиравул)- авангард, баранғар, жуванғар, қўл, чағдавул-(форсий дадабиётларда-соқа) аръергард юрган. қўшин ортидан ўғруқ пешма-пеш келган. қўшинда сувли тўсиқларни кечиб ўтишга алоҳида эътибор қаратилган. дарёларнинг саёз ерлари гузар-кечикка айлантирилган ва соқси отлиқ гуруҳлар томонидан эҳтиёт қилинган. дарё ёқасига етиб келган қўшин бўлук-бўлук, фавж-фавж, қисм-қисм бўлиб кечикдан ўта бошлаган. кўклам ва куз фаслининг серёмғир кунларида дарё сувининг кўпайиши натижасида гузардан ўтиш анча мушкуллашган. дарёлар устида қайиқлар ёрдамида боғланган кўприк орқали оғир техника ҳамда ўғруқ ўтказилган. суворийлар кўпинча тезоқар дарёлардан отнинг югани ва ёлига осилган тарзда, пиёдалар эса мешлар кўмагида осонлик билан талофатсиз кечиб ўтган. соҳибқирон жанг майдонини танлашда бевосита иштирок этган. жангоҳнинг текис, кенг ва қўшин қисмларини жойлаштиришга қулай бўлиши талаб қилинган. айниқса, маъракагоҳнинг ичимлик сув манбаига кўзига тушмаслиги мақсадга мувофиқ ҳисобланган. аксарият вазиятларда ғанимни …

ҳужумга ташланган. мухолиф лашкарда қочиш белгилари ва мағлубият аломати зоҳир бўлиб қолгач, уни таъқиб этиш учун чапдаст суворийлардан тузилган қувғинчи тайин қилиган. қувғунчилар шикаст топганларга шундай шиддат билан ҳамла қилганки, душман отлиқларида от суришга мажол, пиёдалар учун қочишга паноҳ қолмаган. қалъа ёки қўрғонга чекиниб, мустаҳкамланишга улгурган ғаним муҳосара қилинган. қалъа деворлари яқинида манжаниқлар қурилиб, ғалтаклар устига ўрнатилган арродалар тикланиб, қамалдагиларга қарата хар тарафдан тошлар ирғитилган, аръдлар ишга солинган. борулар остида нақблар кавланган. деворларда очилган раҳналар орқали аскарлар селдай ичкарига ёпирилиб кира бошлаган. қалъага чор тарафдан мўр-малаҳдай ёпирилиб келаётган аскарлар қамал аҳли томонидан отилаётган ўқ, найза, тош баъзан ёнаётган моддалардан сақланиш учун бошларига қалқон ёки тура тутиб, деворларга қўйилган шоти ё бўлмаса ташланган камандва халқалар ёрдамида юқорига кўтарилган. амир темурнинг саркардалик салоҳияти, унинг бир неча бор кам сонли черик билан қўрқув билмасдан кўп сонли ғаним лашкарига қарши жанг олиб борган чоғларида яққол кўзга ташланади. унинг қўшини тоғли ҳудудларда ҳам муваффақият билан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "амир темур ва темурийлар даврида ҳарбий санъат ривожи"

1546669569_73488.doc амир темур ва темурийлар даврида ҳарбий санъат ривожи режа: 1. амир темур етук саркарда тажрибали сиёсатдон ва буюк давлат арбоби. 2. амир темур ҳарбий санъатининг янги қирралари. 3. хоразмшоҳлар давлатининг ҳарбий тизими.(2-соат) 4. хоразмшоҳлар давлатининг қўшин тузими. 5. давлатнинг олий ҳарбий бошқарув идораси. 6. хоразмшоҳлар қўшинидаги лавозимлар. амир темур етук саркарда тажрибали сиёсатдон ва буюк давлат арбоби. ўн икки амирдан ҳар бири ўз довул (табл) ва байроғига эга бўлган. бош қўмондон ноғора ҳамда аламдан ташқари шунингдек, бурғу, тумантуғ ва чортуғ билан нишонланган. мингбеги туғ ва карнай, яъни кўрагага эга бўлган. юзбеги ва ўнбегига ноғора берилган. турли қўшин, яъни қисм қўмондонлари тегишли нишонлар билан таъминланган. бекларбеги ёки амирул-умаро байр...

Формат DOC, 84,0 КБ. Чтобы скачать "амир темур ва темурийлар даврида ҳарбий санъат ривожи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: амир темур ва темурийлар даврид… DOC Бесплатная загрузка Telegram