денгиз юлдузлари (asteroidea) синфи

ZIP 667.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1479293539_64377.ppt денгиз юлдузлари (asteroidea) синфи денгиз юлдузлари (asteroidea) синфи денгиз юлдузлари (asteroidea) синфи денгиз юлдузлари денгиз тубида турли чуқурликда хаёт кечиради. айрим вакиллари қирғоқ бўйида, бошкалари эса бир неча минг метр чукурликда учрайди. улар сувнинг шўрланиш даражасига жуда сезгир бўлганидан фақат очиқ денгизларда яшай олади. катталиги 70 см гача етади. ташқи тузилиши. танаси ясси, беш нурли ёки кўп нурли юлдузга ўхшаган бўлиб, марказий дискдан ва нурлардан ташкил топган. нур-ларининг сони 5 дан 13 гача ёки кўпроқ бўлиши мумкин. танасининг остки томонида дискнинг марказидан бошланадиган икки хил чизиқларни кўриш мумкин. марказдан нурларининг четларига караб тараладиган чизиклар радиуслар, уларнинг оралиғида жойлашган марказий дискнинг четига келиб такаладиган калта чизиклар эса ин-террадиуслар дейилади. марказий дискининг оғиз тешиги жойлашган остки томони орал, унинг қарама-карши томони эса аборал томон дейилади. аборал томонда чиқарув тешиги бўлади. танасининг остки томонидан ҳар бир нур бўйлаб амбулакрал эгатча ўтади. бу эгатча тубида махсус ўсимталар шаклидаги амбулакрал оёқчалар жой-лашган. денгиз юлдузлари …

ида жойлашган оғиз тешиги қисқа ҳапқум орқали халта-га ўхшаш ошқозонга очилади. ошқозон қисқа ва тор орқ_а ичакка ўтади. орқа ичаги аборал томонининг марказидаги чикариш тешиги орқа-ли ташкарига очилади. ошқозондан ҳар бир нур бўйлаб бир жуфтдан узун найлар кетади (206-расм). найларнинг ён томонида жойлашган ҳазм қилиш шираси ишлаб чиқарадиган халтача-лари жигар вазифаси-ни бажаради. расм. денгиз юлдузининг ички тузилиши. 1 —оғиз, 2 —ошкозон, 3 —анус, 4 —жигар, 5 —мадрепор пластинка, 6 — ўц орган, 7 — тош най, 8 — амбулакрал системаси ҳалка найи, 9 — амбулакрал системаси радиал найи, 10 — амбулакрал оёклар, 11 —оеқлар ампуласи, 12 — крн айланиш системаси ҳалка қрн томири, 13 — крн айланиш системаси радиал кон томири, 14 — ^алкум атро-фи нерв ҳалкаси, 15 —радиал нсрвлар, 16 — жинсий без. денгиз юлдузлари йиртқич ҳайвонлар. улар икки тавакали моллюскалар, денгиз тип-ратиканлари ва бошқа секин ҳаракатланадиган умуртқасизлар би-лан озиқланади. кичикроқ ўлжани бутунлигича ютади. йирикроқ ўлжани эса оғзидан ташқарига …

ҳаракат қилади. бу қуйидагича содир бўла-ди. ампулалар қисқарганида сув амбулакрал оёқчаларга ўтади, оёқча-лар чўзилиб, бирон нарсага ёпишади. сўнгра оёқчалар қисқариб, сув ампулаларга тушади. жуда кўп оёқчаларнинг бирданига қисқариши туфайли ҳайвоннинг танаси аста-секин олдинга сурилади. тош найи деворидаги киприкчаларнинг ҳаракати туфайли сув амбулакрал систе-маси найи орқали тана ичкарисига оқади. амбулакрал оёқлардаги сўрғичлар ёрдамида денгиз юлдузлари қояларга ёпишиб олиб, тик кўтарилиши мумкин. кўпчилик денгиз юлдузларининг ҳ_алқа найи-да пуфакчага ўхшаш заҳ_ира сув сақлайдиган халтачалар ҳ_ам бўла-ди. амбулакрал оёқчалари ёрдамида денгиз юлдузлари соатига 3-5 м тезликда ҳаракатлана олади. нафас олиш аъзолари. денгиз юлдузлари ва денгиз типратикан-лари танасининг сиртида ичи бўш юпқа деворли бўртмалар жойлашган. бу бўртмалар тери жабралари дейилади. денгиз сувида эриган кислород бўртмалар девори орқали целом суюқлигига ўтади. целом суюқлиги тиниқ ва рангсиз, унда амёбасимон ҳужайралар бўлади. нафас олиш жараёнида амбулакрал системаси ҳам қисман иштирок этади. перигемал, яъни псевдогемал системаси. перигемал системаси ҳам найлардан иборат бўлиб, целомдан ҳ_осил бўлади. бу система оғизолди ҳалқа …

шган. қон айланиш системаси иккита ҳалқа томирлар ва улардан нурлар бўйлаб кетадиган радиал қон томирларидан иборат. ҳалка томирлар-дан бири оғиз олдида, иккинчиси аборал томонидаги анал тешиги яқи-нида жойлашган. ҳалқа томирлар қон ишлаб чикарадиган щ органи билан боғланган. нинатерилиларнинг қон томирлари перигемал системаси найлари ичида жойлашган бўлиб, ўз эпителийси бўлмайдиган лакунлардан иборат. ичак девори орқали қон суюқлигига озиқ моддалар ўтиб туради. нинатерилилар қони умуртқали ҳайвонларнинг лимфа суюқлигига ўхшаб кетади. уц комплекси органлари. нинатерилиларнинг ўҳ комплекси органлари тана дискининг тик ўқи бўйлаб жойлашган органлар, хусусан амбулакрал системасининг мадреопор пластинкаси, тош канал, ўқ органи ва ундаги цон айланиш системаси лакунлари, целомдан ҳ_осил бўлган иккита ўқ. синуслар ҳ_амда жинсий синусдан ташкил топтан. нерв системаси. денгиз юлдузларида битта асосий эктоневрал (орал) ва иккита қўшимча-гипоневрал ва аборал нерв системалари бўла-ди. асосий эктоневрал нерв системаси оғизолди нерв ҳ_алқаси ва ундан нурлар бўйлаб кетадиган 5 ёки ундан кўпроқ. радиал нервлардан иборат. бу нерв системасидан чуқурроқда гипоневрал системаси жойлашган. …

зилган. жинсий безлари шингилсимон шаклда нурлар-нинг асосида жойлашган. безларнинг йўли нурларнинг оралиғига очи-лади. жинсий ҳужайралари сувга чикарилади. тухум хужайраси сувда уруғланади. ривожланиши. тухум ҳужайраси тўлиқ. бир текис бўлиниб, кип-риклар билан қопланган бластулани ҳосил қилади. бластуланинг пастки қутби ботиб кириши туфайли эндодермал ўрта ичак ҳ^осил бўлади ва бластула гаструлага айланади. мезодерма эса эндодермал ўрта ичак ҳужайраларининг бластоцелга кўчиши (иммиграция) туфайли келиб чикади. ичакнинг юқори берк учки қисми ажралиб чиқиб, целомни ҳ_осил қилади. гаструла сиртқи каватининг бир кисмини ботиб кириши натижасида оддинги ичак ҳосил бўлади. гаструла бла-стопори (бирламчи оғиз) орка чиқарув тешигига айланади ёки орка чиқарув тешиги бластопор ўрнида пайдо бўлади. иккиламчи оғиэ тешиги эктодерма каватининг ботиб кириши натижасида келиб чикади. ана шунинг учун нинатерилилар иккиламчи оғизли ҳайвонлар (deuterostomata) группасига киритилади. шундан сўнг орқа чиқа-рув тешиги қорин томонга силжийди ва личинка икки ёнлама симметрияли бўлиб қолади. личинканинг киприклар чамбари факат оғиз атрофида сакланиб қолади. бу даврда личинка диплеерула дейилади, ҳамма нинатерилиларнинг тухумидан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "денгиз юлдузлари (asteroidea) синфи"

1479293539_64377.ppt денгиз юлдузлари (asteroidea) синфи денгиз юлдузлари (asteroidea) синфи денгиз юлдузлари (asteroidea) синфи денгиз юлдузлари денгиз тубида турли чуқурликда хаёт кечиради. айрим вакиллари қирғоқ бўйида, бошкалари эса бир неча минг метр чукурликда учрайди. улар сувнинг шўрланиш даражасига жуда сезгир бўлганидан фақат очиқ денгизларда яшай олади. катталиги 70 см гача етади. ташқи тузилиши. танаси ясси, беш нурли ёки кўп нурли юлдузга ўхшаган бўлиб, марказий дискдан ва нурлардан ташкил топган. нур-ларининг сони 5 дан 13 гача ёки кўпроқ бўлиши мумкин. танасининг остки томонида дискнинг марказидан бошланадиган икки хил чизиқларни кўриш мумкин. марказдан нурларининг четларига караб тараладиган чизиклар радиуслар, уларнинг оралиғида жойлашган марказий дискнинг четига келиб та...

ZIP format, 667.0 KB. To download "денгиз юлдузлари (asteroidea) синфи", click the Telegram button on the left.

Tags: денгиз юлдузлари (asteroidea) с… ZIP Free download Telegram