табиатдан фойдаланишнинг ижтимоий-иктисодий жиҳатлари

DOC 200.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1354965271_40731.doc www.arxiv.uz режа: 1. аҳоли сонинг ўсиши: озиқ-овқат маҳсулотлари муаммоси ва атроф – муҳит 2. урбанизация ва унинг экологик вазиятга таъсири 3. урбанизация ва аҳоли саломатлиги 4. саноат шаҳарларида экологик вазиятни яхшилаш аҳоли сонинг ўсиши: озиқ-овқат маҳсулотлари муаммоси ва атроф -муҳит одамзод пайдо бўлган илк даврларда унинг табиий кўпайиши нисбатан жуда секин бўлган. янги эра бошларида ер юзасида тахминан 250-300 млн. аҳоли бўлиб, 100-140 млн. нафари ҳиндистон, 70 млн. га яқини хитой, 10 млн. дан ошиғи олд осиё ва шимолий америкада яшаганлиги фанга маълум. ўша даврларда собиқ иттифоқ ҳудудида 5-10 млн киши яшаган, марказий осиё ва кавказ орти минтақасида ҳам аҳоли анча зич бўлган. дунё аҳолиси сони xvii аср ўрталарига келибгина 0,5 млрд. га етган, xix аср ўрталарида, қарийиб 200 йилдан сўнг 1 млрд ни ташкил этди. умуман, дунё аҳолиси сони 1 млрд бўлишига 1000000 йил лозим бўлган бўлса, 2 млрд учун 80 йил, 3 млрд. га 30 йил, 4 …
2
фрика ва лотин америкаси ҳиссасига тўғри келади. умуман, ушбу мамлакатларда дунё аҳолисининг салкам 95%и истиқомат қилмоқда. хитой, ҳиндистон, ақш, индонезия, бразилия ва россияда ер шари аҳолисининг деярли ярми яшамоқда. дунё аҳолисининг 80 фоизи қисми асосан баландлиги денгиз сатҳидан 500 м гача бўлган ҳудудларда (қуруқлик юзасининг 28%и да) яшайди. африка ва жанубий америка аҳолисининг салмоқли қисми 500-1500 м баландликларда истиқомат қилади (34,6; 27,5%). аҳолининг боливияда 88%, перу, мексика, афғонистон, ҳабашистонда 66 фоизи денгиз сатҳидан 1000 м дан баландда, голландияда эса аҳолининг 40%и денгиз сатҳидан паст ҳудудларда яшайди. дунё аҳолисининг 52,7%и денгиз соҳилларидан унчалик узоқ бўлмаган ҳудудларда (200 км гача), 47,3%и эса қуруқликнинг ички қисмларида ҳаёт кечиради. дунё аҳолисининг 70%и қуруқликнинг 7%ида мужассамлашгани ҳолда, қуруқликнинг 50%ида ўртача зичлиги ҳар квадрат километрга 1-2 кишидан ортмайди. ер юзасининг 15% қисмида аҳоли деярли яшамайди. аҳоли зичлиги 1920 йилда 13 кишидан, 1950 йилда – 18, ҳозирда 40 кишига етди. дунё аҳолисининг зичлиги ҳам унинг турли ҳудудларида …
3
ан ҳеч қачон тўлиқ таъминлаб бўлмаслиги тўғрисидаги назарияси» қуруқ сафсата эмас, балки янгича таҳлил ва янгича қараш асосида ўрганишни тақозо этаётганга ўхшайди. чунки мальтус назариясининг асоссиз эканлигини ўша даврлардаёқ қатор олимлар назарий жиҳатдан исботлаган бўлсаларда, бироқ амалда унинг рўёбга чиқиши жуда мураккаб тарзда қийин кечмоқда. фан-техника тараққиёти юксак даражаларга кўтарилган, «коинот асри», «компьютер асри» деб аталаётган бир вақтда дунёнинг турли ҳудудларида инсоннинг бир бурда нонга зорлиги, одамларнинг очликдан ўлаётганлиги таажубланарлидир. бмт маълумотига кўра, дунё бўйича кунига 35 минг киши очликдан жон бермоқда, ҳозир сайёрамизда 0,5 млрд. оч-яланғоч, 1,5 млрд тиланчи мавжуд. аҳоли сонининг жадал суръатлар билан кўпайиши озиқ-овқат етишмаслиги муаммоларини келтириб чиқариши, атроф - муҳит ҳолати ёмонлашувига салбий таъсир этиши ўзаро алоқада эканлигини кўпчилик таъкидлаб ўтганлиги бежиз эмас. п.г. олдак фикрига кўра, »2000-2010 йилларда ер шарида яшайдиган барча аҳолини озиқ-овқат билан таъминламоқ учун, донли экинлар етиштиришни тахминан икки марта кўпайтириш лозим». бмт маълумоти бўйича, ерларга ҳозирги усулда ишлов бериш асосида …
4
иш даражаси юксалади. шуларга боғлиқ тарзда 2100 йилда сунъий оқсил олиш усуллари ўзлаштирилади, озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариш 11 марта ортади. бундан ташқари фаровонликнинг ортиши аҳоли туғилиши ва кўпайишини камайтиради.... 1977 йили ақш собиқ президенти ж. картер давлат ва илмий муассасаларга ер шари аҳолиси сони, табиий ресурслар миқдори ва атроф - муҳит ҳолатини 2000 йилгача башоратини яратиш борасида кўрсатма беради. тайёрланган »дунё 2000 йилда» (1980 й.) номли маърузада қайд қилинишича, дунё аҳолиси сони 2000 йилда 6,35 млрд кишини ташкил этади, даромад жон бошига 15%га ортади. озиқ-овқат маҳсулотлари миқдори фақат ҳосилдорликни орттириш эвазига содир бўлиши мумкин. 2000 йилда жами 1,3 млрд киши оч-ночор ҳолда бўлади. дунё аҳолисининг ярмисида сувга бўлган талаб 2 ҳисса ортади, ўрмонлар майдони эса тенг яримга қисқаради. нефть етишмовчилиги ва баҳоси ортиши натижасида саноати ривожланган мамлакатларда кўмирдан ва ядро энергиясидан фойдаланиш даражаси ошади. кўмир истеъмолининг ортиши атмосфера таркибида чанг ва со2 чиқиндилари миқдорини орттиради. умуман, ифлословчи моддаларнинг ҳаво таркибида …
5
ий ечими: мамлакатларнинг тўлиқ мустақил ривожланиши, фан-техника тараққиёти, ишлаб чиқариш кучларининг ривожланиши, меҳнат унумдорлиги, ишлаб чиқариш маданиятининг юқсалиши, аҳоли илм савиясининг ортиши билан ҳал қилиниши мумкин. дарвоқе, озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқаришни янада кўпайтиришнинг қатор имкониятлари, яъни экин майдонларини кенгайтириш, экинларнинг ҳосилдорлигини орттириш, қишлоқ хўжалик маҳсулотларини қайта ишловчи янги усулларни жорий этиш, денгиз-океан биоресурсларидан кенг фойдаланиш, синтетик-сунъий озиқ-овқатлар ишлаб чиқариш кабилар мавжуд. ҳозирда ер шарининг 4,5 млрд. га сидан қишлоқ хўжалигида (обикор деҳқончилик 1,5 млрд га ва яйлов сифатида 2,6 млрд га) фойдаланилади. олимлар қишлоқ хўжалигидаги ер майдонлари кўламини кенгайтирмай туриб янги нав ва ҳайвон зотлари яратиш, деҳқончилик маданиятини орттириш ҳисобига маҳсулдорликни 90%га кўпайтиришни исботладилар. ҳозир тажриба далаларида гектарига 140 ц буғдой ва шоли, 240 ц маккажўхори дони берадиган навлар яратилган. аммо, амалиётда ушбу экинлардан олинаётган ҳосил жуда паст (23, 39 ва 58 ц). айниқса, ривожланаётган мамлакатларда асосий дон экинлари – буғдой, шоли ва маккажўғоридан олинадиган ҳосил миқдори ачинарли аҳволда – …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "табиатдан фойдаланишнинг ижтимоий-иктисодий жиҳатлари"

1354965271_40731.doc www.arxiv.uz режа: 1. аҳоли сонинг ўсиши: озиқ-овқат маҳсулотлари муаммоси ва атроф – муҳит 2. урбанизация ва унинг экологик вазиятга таъсири 3. урбанизация ва аҳоли саломатлиги 4. саноат шаҳарларида экологик вазиятни яхшилаш аҳоли сонинг ўсиши: озиқ-овқат маҳсулотлари муаммоси ва атроф -муҳит одамзод пайдо бўлган илк даврларда унинг табиий кўпайиши нисбатан жуда секин бўлган. янги эра бошларида ер юзасида тахминан 250-300 млн. аҳоли бўлиб, 100-140 млн. нафари ҳиндистон, 70 млн. га яқини хитой, 10 млн. дан ошиғи олд осиё ва шимолий америкада яшаганлиги фанга маълум. ўша даврларда собиқ иттифоқ ҳудудида 5-10 млн киши яшаган, марказий осиё ва кавказ орти минтақасида ҳам аҳоли анча зич бўлган. дунё аҳолиси сони xvii аср ўрталарига келибгина 0,5 млрд. га етган, xix аср ўрт...

DOC format, 200.0 KB. To download "табиатдан фойдаланишнинг ижтимоий-иктисодий жиҳатлари", click the Telegram button on the left.