labaratoriya №3

DOCX 14 pages 265.2 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 265.2 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

labaratoriya №3 kuchaytirgichlarning chastota xarakteristikalarini o’rganish. elektronikada, juda ko‘p hollarda jarayonlarni avtomatlashtirish hamda ularning asosiy parametrlarni nazorat qilishda, noelektrik qiymatlarni elektrik usullar bilan o‘lchashga va kuchsiz elektrik signallarni kuchaytirishga to‘g‘ri keladi. bunday hollarda elektron kuchaytirgichlar ishlatiladi. demak, elektron kuchaytirgichning vazifasi juda kichik elektr signallari tok, kuchlanish, quvvat kabi parametrlarini tashqi tok manbai yordamida kuchaytirib berishdan iborat. bunda, kuchaytirilayotgan elektr signallarining spektri o‘zgarmaydi. kuchaytirgich vazifasini bajaruvchi aktiv va passiv elementlardan tashkil topgan sxema kuchaytirish kaskadi deb yuritiladi. kuchaytirgichlar kuchaytirish xususiyatlariga ko‘ra bir kaskadli va ko‘p kaskadli bo‘ladi. (2.1) - rasmda kuchaytirgich kaskadining tuzilish sxemasi ko‘rsatilgan. (2.1) - rasm kuchaytirish kaskadining tuzilish sxemasi. umuman olganda, (2.1) -rasmdan ko‘rinib turibdiki, kuchaytirgichlar, asosan, uch qismdan: boshqaruvchi (kuchaytiruvchi) inersion bo‘lmagan element; o‘zgarmas tok manbai; nagruzka - istemolchidan iborat. qolgan barcha qismlar yordamchi bo‘lib, kuchaytirgichning u yoki bu ish rejimini xosil qiladi. kuchaytirgichlar, asosan, vazifasiga, ishlatilayotgan elementlarining turiga va ularning ish rejimiga, kuchaytirilayotgan signallarning formasi va …

2 / 14

i. kuchaytirgich elementlarining kuchaytirgichlardagi ish rejimiga qarab chiziqli va chiziqli bo‘lmagan ish rejimli kuchaytirgichlarga bo‘linadi. agar signal quvvatini ortishida uning shakli (formasi) saqlansa, kuchaytirish chiziqli deb, aks holda esa, chiziqli bo‘lmagan kuchaytirish deyiladi. chiziqli ish rejimli kuchaytirgichlarning asosiy ko‘rsatgichi amplituda chastotaviy xarakteristikasi (achx) bo‘lib u sinusoidal kirish signali uchun aniqlangan kuchaytirish koeffitsienti modulining chastotaga bog‘liqligini aks ettiradi. umuman, kuchaytirgichlar chastotasining diapazoniga qarab quyidagi tiplarga bo‘linadi. o‘zgarmas tok kuchaytirgichlari (o‘tk), aniqrog‘i sust o‘zgaruvchi tok yoki kuchlanish kuchaytirgichlari o‘ta past chastotalarda ishlatiladigan va signal chastotasining pastki quyi chegarasi nolga yaqin bo‘lgan, yuqoriga chegarasi ishlatilishiga qarab 103108 gs bo‘lishi mumkin bo‘lgan kuchaytirgichlardir. zamonaviy o‘tklari o‘zgaruvchan signallarni ham kuchaytirish imkoniyatiga ega bo‘lib, chastota spektrining yuqori chegarasi 100 mgsga yetishi mumkin. o‘tklar avtomatika qurilmalarida va hisoblash texnikasida keng qo‘llanilmoqda. past chastotali kuchaytirgichlar (pchk) tovush diapazonidagi uzluksiz davriy signallarni past chastotalarda (o‘nlab gersdan o‘nlab kilogersgacha) bir maxyorda kuchaytirib berish uchun xizmat qiladi. ularning asosiy xislati chastota …

3 / 14

llarini kuchaytirishda qo‘llaniladi. tor polosali kuchaytirgichlar (tpk) juda tor chastotalar diapazonida ishlaydi va ular yuqorigi va pastki chastotalar nisbatining kichikligi bilan xarakterlanadi. kuchaytirgichning asosiy parametrlaridan biri kuchaytirish koeffitsientidir. u kuchaytirgich chiqishida qaysi bir kattalik (tok, kuchlanish yoki quvvat) asosiy bo‘lishiga qarab nomlanadi. kuchaytirish koeffitsienti kuchaytirgichdan chiqayotgan kuchlanish (tok, quvvat) kelayotganidan necha marta ko‘pligini ko‘rsatadi va mos ravishda ku (ki, kp) belgilanadi. masalan, kuchlanish bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti , tok bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti , (2.1) quvvat bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti , (2.2) deb ataladi. amalda kuchlanish bo‘yicha kuchaytirish koeffitsienti ko‘proq qo‘llaniladi va kuchaytirish koeffitsienti belgisi ku o‘rniga k ishlatiladi. ko‘p kaskadli (bosqichli) kuchaytirgichning umumiy kuchaytirish koeffitsienti k=k1.k2.k3. . . .kn. bunda k1, k2, k3,…, kn – kaskadlarning kuchaytirish koeffitsienti. ko‘pincha kuchaytirish koeffitsienti logarifmlik birlik – bel (b) va desibellarda (db) ifodalanadi. kuchaytirish koeffitsienti bellarda quyidagicha ifodalanadi: (2.3) “bel” katta miqdor bo‘lganligi uchun amalda undan kichikroq desibellardan foydalaniladi (1b=10db=lg10): kgb=10 lg (uchik/ukir) (2.4) quvvat …

4 / 14

ytirgichning amplituda xarakteristikasi deb uning chiqishidagi kuchlanishning kirishidagi kuchlanishiga bog‘liqligini ifodalovchi grafigi tushuniladi (2.1-rasm). bu xarakteristikaning ko‘rinishi to‘g‘ri chiziqli bo‘lishi kerak. lekin, real kuchaytirgichlarda tranzistor, transformator va drossellar xarakteristikalarining nochiziqligi, xarakteristikani to‘g‘ri chiziqli ko‘rinishdan chetlanishiga, ya’ni nochiziqli buzilishlar bo‘lishiga olib keladi. bu bo‘linmalar kuchaytirgichning chiqishida begona chastotali signallarning xosil bo‘lishi bilan xarakterlanadi. kuchaytirgichlarning chastota xarakteristikasi deb kuchaytirish koeffitsientining chastotaga bog‘liqlik grafigi tushuniladi (2.2 - rasm). ideal kuchaytirgichlarda kuchaytirgichning ishchi chastota diapazonida kuchaytirish koeffitsienti o‘zgarmasligi kerak. lekin, real kuchaytirgichlarda parametrlari chastotaga bog‘liq bo‘ladigan elementlar (sig‘im, induktivlik) mavjud bo‘lganligidan, ayrim chastotalarda kuchaytirish kichik, ayrim chastotalarda katta bo‘ladi va bu chastotaviy buzilishlar deyiladi. buzilishlarni yo‘qotish uchun kuchaytirgich sxemasiga chastota xarakteristikasini tekislovchi o‘zgartirishlar kiritiladi. kuchaytirgichlarning sxemasida reaktiv elementlarning bo‘lishi fazaviy buzilishlarga olib keladi va ular kuchaytirgichlarning fazaviy xarakteristikasi orqali ifodalanadi. kuchaytirgichning sezgirligi deb chiqish kuchlanishi kuzatilishi mumkin bo‘lgan kirish signalining amplituda qiymati tushuniladi. kuchaytirgichning sezgirligi unda bo‘ladigan shovqinlar tufayli chegaralangan. kuchaytirgichlarda teskari bog‘lanish deb …

5 / 14

ir. tashqi reaktiv elementlar – sig‘im va induktivlik elementlari ham zararli teskari bog‘lanish paydo bo‘lishiga olib keladi. ichki va tashqi zararli teskari bog‘lanish kuchaytirgichning parametrlarini kutilmagan holda o‘zgartirib, uning normal ishlashiga zararli ta’sir etadi. lekin, kuchaytirgichga kuchaytirish stabilligini oshirish, buzilishlarini kamaytirish, o‘tkazish soxasini kengaytirish, kirish va chiqish qarshiligini o‘zgartirish va boshqalar uchun foydali boshqariluvchi tashqi teskari bog‘lanish ham kiritish mumkin. 2.2 - rasm. kuchaytirgichning amplituda xarakteristikasi 2.3-rasm kuchaytirgichning chastota xarakteristikasi a) ideal holda b) real holda 2.4 - rasmda ko‘rsatilgan tashqi teskari bog‘lanishli qurilmaning struktura (tuzilish) sxemasi tarkibiga, chastotaviy uzatish koeffitsienti k()=k(j) bo‘lgan kuchaytirgich va uzatish koeffitsienti ()=(j) bo‘lgan teskari bog‘lanish zanjiri (kuchaytirgich bilan energiya uzatish zanjiri xalqa deb ataladi) kiradi. k() va () qiymatlar kompleks qiymatlar bo‘lib (ular soddalashtirish uchun rasmda k va ko‘rinishda berilgan) kuchaytirgich va teskari bog‘lanish zanjirida reaktiv elementlarning bo‘lishi natijasida vujudga keladigan fazaviy farqlarni hisobga oladi. teskari bog‘lanish kuchay-tirgichlari ishchi chastotalari polosasida faoliyat ko‘rsatgan-ligi uchun …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "labaratoriya №3"

labaratoriya №3 kuchaytirgichlarning chastota xarakteristikalarini o’rganish. elektronikada, juda ko‘p hollarda jarayonlarni avtomatlashtirish hamda ularning asosiy parametrlarni nazorat qilishda, noelektrik qiymatlarni elektrik usullar bilan o‘lchashga va kuchsiz elektrik signallarni kuchaytirishga to‘g‘ri keladi. bunday hollarda elektron kuchaytirgichlar ishlatiladi. demak, elektron kuchaytirgichning vazifasi juda kichik elektr signallari tok, kuchlanish, quvvat kabi parametrlarini tashqi tok manbai yordamida kuchaytirib berishdan iborat. bunda, kuchaytirilayotgan elektr signallarining spektri o‘zgarmaydi. kuchaytirgich vazifasini bajaruvchi aktiv va passiv elementlardan tashkil topgan sxema kuchaytirish kaskadi deb yuritiladi. kuchaytirgichlar kuchaytirish xususiyatlariga ko‘ra bir kask...

This file contains 14 pages in DOCX format (265.2 KB). To download "labaratoriya №3", click the Telegram button on the left.

Tags: labaratoriya №3 DOCX 14 pages Free download Telegram