analog elektronika

DOCX 16 pages 329.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 329.7 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

analog elektronika reja: 1. analog qurilmalar sxemotexnikasi. 2. analog kuchaytirgich qurilmalarning asosiy xususiyatlari 3. kuchaytirgich kaskadlarning kuchaytirish sinflari. 4. kuchaytirgichlarda teskari aloqa 17.1 analog qurilmalar sxemotexnikasi. fan, texnika va ishlab chiqarishning axborotlarni qayta ish-lash va o‘zgartirish uchun xizmat qiluvchi elektron qurilmalarni ishlab chiqish hamda tatbiq etish bilan shug‘ullanuvchi sohasi elektronika deb ataladi. elektron qurilmalarni tasniflashda axborotlarni to‘plash, uzatish va qabul qilish usuli eng muhim belgilardan hisoblanadi. elektron qurilmalar (eq) analog va diskret (raqamli) qurilmalarga ajratiladi. analog elektronika uzluksiz o‘zgaruvchi elektr signallarni uzatish, qayta ishlash, qabul qilish uchun xizmat etuvchi eqlarni ishlab chiqish va o‘rganish bilan shug‘ullanadi. bu, analog eq (aeq)larda signal qiymati minimaldan maksimalgacha o‘zgarganda, uni qayd qilish va uzatish uzluksiz amalga oshirilishini anglatadi. aeqlarning asosiy afzalligi nisbatan tezkor ishlashidan va soddaligidan iborat. kamchiliklari sifatida temperatura va boshqa omillar ta’sirida parametrlari nobarqarorligini va halaqitbardoshligining kichikligini; axborotni uzoq vaqt saqlash qiyinligini aytib o‘tish kerak. analog qurilmalar asosini sodda kuchaytirgich kaskadlar tashkil …

2 / 16

nisbatan sust bog‘langanligi, halaqitbardoshligining yuqoriligi, axborot saqlash, uzatish va qayta ishlash kanallarida bir turdagi elementlar qo‘llanishi, o‘z navbatida, yuqori ishonchlilik, kichik o‘lchamlilik va arzonlilikni ta’minlaydi. raqamli qurilmalar asosini ikkita turg‘un (ochiq va berk) holatda ishlashi mumkin bo‘lgan tranzistorli elektron kalitlar tashkil etadi. sodda kalitlar asosida murakkabroq sxemalar: mantiqiy, bistabil, triggerli va boshqalar yaratiladi. raqamli va analog qurilmalar xususiyatlarini, chiqish kattaligining kirish kattaligiga bog‘liqligini ifodalovchi, uzatish xarakteristikalardan o‘rganish qulay. aniqlik uchun bunday kattalik kuchlanishdan iborat deb qabul qilingan. analog va raqamli sxemalar inverslaydigan yoki inverclamaydigan bo‘lishi mumkin. inverslaydigan sxemalarda kirish kuchlanishining kichik qiymatlariga katta chiqish kuchlanishlari to‘g‘ri keladi, inverslamaydiganlarda esa, kichik kirish kuchlanishlariga kichik chiqish kuchlanishlar to‘g‘ri keladi. inverslaydigan sxemalarning an’anaviy uzatish xarakteristikasi 1-rasmda ko‘rsatilgan. elektron sxema elementlari parametrlarining tarqoqligi, temperaturaga bog‘liqligi yoki eskirishi hisobiga uzatish xarakteristika deformatsiyalanadi va u uch xil ko‘rinishdan biriga ega bo‘ladi (1-rasmdagi 1,2,3-egri chiziqlar). 1-rasm. inverslaydigan sxemaning uzatish xarakteristikasi. kuchaytirgich kaskadlarda uzatish xarakteristikasining a va v …

3 / 16

ektron asboblarda tok va kuchlanishning tasodifiy o‘zgarishlari tushuniladi. shovqinlar barcha realarga xos va ularni butunlay yo‘qotib bo‘lmaydi. shovqinlar tebranishlarning amplituda va chastota fluktuatsiyalariga sabab bo‘ladi (tasodifiy o‘zgarishlar), axborot uzatishda xatoliklarga olib keladi va elektron asbobning sezgirligini belgilaydi. tashqi halaqitlar (kuchlanish manbai pulsatsiyalari va elektromagnit maydon) ham shunday natijaga olib keladi. tranzistorli elektron kalitlarda kirish va chiqish signallari (kuchlanish) faqat ikkita qiymatga ega bo‘ladi: yoki ukir2 va uchiq2, yoki ukir3 va uchiq3. uzatish xarakteristikasining a va v nuqtalar orasidagi turli ko‘rinishlarida chiqish signallari amalda o‘zgarmas qoladi. demak, kalitlar va ular asosidagi raqamli sxemalar parametrlar tarqoqligiga, ularning tempera-tura ta’sirida o‘zgarishiga va eskirishiga, shuningdek shovqin va halaqitlarga sezgir emas. shovqin yoki halaqitlar 1-rasmda ukir2 va ukir3 nuqtalar atrofida sinusoidal orttirmalar ko‘rinishida ko‘rsatilgan. shuning uchun zamonaviy elektronika – integral mikroelektronika bo‘lib, unda raqamli integral elektron tizimlarga hal qiluvchi o‘rin berilgan. shunday bo‘lishiga qaramasdan raqamli elektron tizimlar analog tizimlar o‘rnini butunlay egallay olmaydi, chunki tabiatda …

4 / 16

foydalanuvchi har qanday tizim analog va raqamli signallarni o‘zaro o‘zgartuvchi tizimlarga ega bo‘lishi shart. ular analog - raqamli (aro‘) va raqamli - analog o‘zgartgichlar (rao‘) deb ataladi. nihoyat, shunday masalalar borki, ularda qurilmaning tezkorligi va uni amalga oshirishning soddaligi hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi, signallarni o‘zgartirishda yuqori aniqlik ham talab etilmaydi. bunday hollarda analog qurilmalarsiz masalani hal etib bo‘lmaydi. signalni o‘zgartirish turlari. analog signallarga ishlov berilganda ular kuchaytirilishi, ko‘paytirilishi, solishtirilishi, qiymati chegaralanishi, chastotasi filtrlanishi va boshqa o‘zgartishlarga uchrashi mumkin. kuchaytirish, solishtirish, ko‘paytirish kabi signal o‘zgartirishlar keng ko‘lamda ishlatiladigan, sanoatda seriyali ishlab chiqarilayotgan analog integral mikrosxemalar (ais) yordamida amalga oshiriladi. kuchaytirish deganda signal (kuchlanish yoki tok) amplitudasi, kuchlanish manbai energiyasini chiqish signali energiyasiga o‘zgartirilishi hisobiga chastotalarning chegaralanmagan oralig‘ida nochiziqli buzilishlarsiz ku marta ko‘paytirish tushuniladi. signallarni kuchaytirish operatsion kuchaytirgich (ok)lar, videochastotalarning keng polosali va yuch kuchaytirgichlari yordamida amalga oshiriladi. chiziqli analog o‘zgartirishlarni amalga oshirishda ok negiz qurilma bo‘lib xizmat qiladi. nochiziqli analog …

5 / 16

qilinadi. komparator ikkita analog kattalik u1 va u2 ni ma’lum aniqlik δ bilan solishitirish funksiyasini bajaradi. komparator ok asosida yaratilgan nochiziqli teskari aloqa bilan qamrab olingan maxsus qurilmadir. u istalgan shakl va davomiylikdagi signallarni hosil qilish, o‘lchash va analog axborotni raqamliga o‘zgartirish uchun ishlatiladi. ba’zi kuchaytirgichlarda kirish va chiqish kuchlanishlari bog‘liqligi chiziqli bo‘ladi. qator holatlarda ortib boruvchi yoki kamayuvchi uzatish koeffitsiyentli kuchaytirish zarur bo‘ladi. bunda oklarning teskari aloqa (ta) zanjirlari chiziqli (rezistor) va nochiziqli (diod, stabilitron) elementlardan tuzilgan murakkab bo‘lgichlar ko‘rinishida yaratiladi. bunday qurilmalarda chiqish signali kirish signalining ma’lum qiymatidan boshlab o‘zgarmas bo‘lib qoladi. aktiv filtrlar o‘zgartirilayotgan to‘liq spektrdan zarur chastotalar diapazonini ajratib olish uchun ishlatiladi. diskret elektronikada asosan, lc – yoki rc– konturlar ko‘rinishidagi passiv elementlardan tashkil topgan an’anaviy filtrlar ishlatiladi. mikroelektronikada filtrlarning asosiy elementi bo‘lib, chiziqli taga ega bo‘lgan, operatsion kuchaytirgich xizmat qiladi. 17.2. analog qurilmalar sxemotexnikasi elektronikaning elektron asboblar vaxlari xususiyatlarini e’tiborga olgan holda, axborotga ishlov berish …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "analog elektronika"

analog elektronika reja: 1. analog qurilmalar sxemotexnikasi. 2. analog kuchaytirgich qurilmalarning asosiy xususiyatlari 3. kuchaytirgich kaskadlarning kuchaytirish sinflari. 4. kuchaytirgichlarda teskari aloqa 17.1 analog qurilmalar sxemotexnikasi. fan, texnika va ishlab chiqarishning axborotlarni qayta ish-lash va o‘zgartirish uchun xizmat qiluvchi elektron qurilmalarni ishlab chiqish hamda tatbiq etish bilan shug‘ullanuvchi sohasi elektronika deb ataladi. elektron qurilmalarni tasniflashda axborotlarni to‘plash, uzatish va qabul qilish usuli eng muhim belgilardan hisoblanadi. elektron qurilmalar (eq) analog va diskret (raqamli) qurilmalarga ajratiladi. analog elektronika uzluksiz o‘zgaruvchi elektr signallarni uzatish, qayta ishlash, qabul qilish uchun xizmat etuvchi eqlarni ishlab chi...

This file contains 16 pages in DOCX format (329.7 KB). To download "analog elektronika", click the Telegram button on the left.

Tags: analog elektronika DOCX 16 pages Free download Telegram