ingliz tilida so`zlarning grammatik va leksik ma`nolari

DOCX 30 pages 83.1 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 83.1 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o‘zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-6ing 21-guruh talabasi zufarova marjonaning “ingliz tilida so`zlarning grammatik va leksik ma`nolari ” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: ubaydullayeva m. buxoro- 2024 mundarija: 1. leksikologiya so`z va uning ma`no turlarini o`rganuvchi fan sifatida 3 2. so`zning leksik ma’nolari haqida 7 3.so`zning grammatik ma’no munosabati. 11 4.tilshunoslikda grammatik ma`noni ifodalovchi vositalar 15 5.chet tilida so‘zlarning leksiko semantik tahlili 21 xulosa 26 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: 27 1. leksikologiya so`z va uning ma`no turlarini o`rganuvchi fan sifatida leksikogiya tilning lug’at boyligini o’rganish bilan shugullanadi. leksikologiya fani so’z ma‘nosining o’zgarishi, ya‘ni so’z ma‘nosining kengayishi va torayishi, so’zlarning shakli va so’zning ma‘no munosabatiga ko’ra turlari, ularning xududiy va ijtimoiy qatlamlari, yangi so’zlarning paydo bo’lishi kabi qator masalalarni o’rganadi[footnoteref:1]. [1: v.v. vinogradov. osnovnie tipi leksicheskix znacheniy slova, s.12; a.a. ufimtseva. opit izucheniya leksiki …

2 / 30

fonema va morfemalar so’zning asosiy birliklari; so’zlar asosiy mustaqil birlik bo’lib, o’z o’rg’usiga ega. urg’u so’zning fonetik jixatdan butunligini ta‘minlab, undagi tovushlarni birlashtiradi va shu bilan birga nutq. jarayonida bir suzni ikkinchisidan farqlashga xizmat qiladi. so’zning butunligini kursatuvchi bir dalil pauzadir. ma‘lumki, so’z bir harakatda talaffuz qilinib, uni pauzalarga bulish mumkin emas. hozirgi zamon tilshunosligida suzning ma‘nosini, signifikat atamasi bilan, so’z anglatayotgan ma‘no denotat atamasi orqali nomlash mumkin. 2. yuqorida qayd qilinganidek, so’zning moddiy tomoni tushunchani aks ettiradi. bu ishora boshqa ishoralardan tubdan farq qiladi. buning boisi shundaki, til ishoralari odatda, fakat mulokatga xizmat kiladi. boshka signal sistemalaridagi ishoralar esa (masalan, svetoforning yashil, sariq., qizil ranglari) tabiat va jamiyatda boshqa masalalarda xam ishlatilmaydi, rangni ifodalaydi, signal sistemasi ishora sifatida qo’llanishi esa ularning ikkilamchi jamiyat a‘zolari orasida shartlashib, kelishib olingan vazifasidir. ma‘lumki, so’zning moddiy qobigi (tomoni) tushunchaning ishorasi deb karaladi. bu urinda suzning ma‘nosini xam tushunchaning ishorasi deb bo’ladimi? yo’q., albatta. …

3 / 30

nchalar xam bo’ladi, ularga leksema, atom, kosmos, algoritm kabi atamalar kiradi. shu sababli atamalarga nisbatan yagona talab ularning ob‘ektiv bulishidir. ular doimo bir voqea yoki xodisani anglatishi zarur, ularda sub‘ektivizm ga o’rin yo’q atamalar sof tushunchalarni ifodalashi kerak. masalan, fonema, leksema, integral, kvant, elektron va boshqalar, ; tillarda faqat emokiyani (xayajonni) anglatadigan suzlar xam mavjud. masalan, ox., ux., voy va boshqalar. shunday qilib, so’zning moddiy qobigi tushunchaning ishorasi so’zning ma‘nosi esa tushunchaning shakllanish asosidir: tushuncha so’z yordamida va uning asosida paydo bo’ladi[footnoteref:2]. [2: x.kasares. vvedenie v sovremennuyu, leksikografiyu. m., 1958, s.83; g.matoré. histoire des dictionnaires franҫais. r., 1968, p.241.] so’zlarning leksik ma‘nosi to’grisida gap borganda, dastlab ularning tildagi ma‘nolari bilan nutqdagi ma‘nolarini farqlash zarur. yuqorida aytilganidek, so’zlarning ma‘nosi umumlashtirish xususiyatiga ega bo’lib, bu xususiyat tilga oid ma‘no yoki lug’aviy ma‘no deyiladi. so’zlarning aniq muayyan ma‘nolari faqat nutqda aniq bo’ladi. leksik ma‘no narsa va xodisalar munosabatiga ko’ra quyidagi turlarga ajralishi mumkin: …

4 / 30

ana shu ma‘nolardan biri yetakchi qilib olinib, uni shaxs yoki narsaga nisbatan xam ishlatiladi. masalan, u odamga nisbatan tulki deyilsa, bu odamning ayyorligi nazarda tutiladi. bu so’zni ko’chma ma‘noda ishlatishdir. so’z ma‘nosining ko’chishi to’rt xil usulda amalga oshadi: =>metafora - ikki narsaning bir-biriga o’xshashligi asosida bir so’z bilan ikkinchisini atash metafora deyilib, so’z ma‘nosini kuchay tirishga xizmat qiladi: kuz - odamning, uzukning, yogochning kuzi. =>metonimiya - narsa va xodisalarning makon yoki zamondagi o’zaro doimiy boglanishi asosida birining nomini boshkasiga ko’chirish metonimiya xodisasi deyiladi: dasturxonga qarang, navoiyni o’qimoq.. , =>sinekdoxa - bu xodisa metonimiyaning tarkibiy qismi bo’lib,unda bir butunlikni anglatuvchi suz orkali, shu butunlikning bir qismi yoki shu qism orqali mazkur qismni o’z ichiga oluvchi bir butunlikni ifodalash tushuniladi: tirnoqqa zor, zal gurillab kulib yubordi. =>vazifadoshlik - bunda predmetlarning qiladigan yaxshi, ya‘ni bajaradigan vazifasi o’xshatiladi: qanot - qushning qanoti, samolyotning qanoti 4. so’zlar bir yoki birdan ortiq, ma‘noga ega bo’lishi mumkin. …

5 / 30

kshiradigan bo‘limidir. ingliz tili leksikologiyasi esa ingliz tili lug'at boyligini o‘rganadi. demak, tildagi so‘zlar yig'indisi leksika va uni o‘rganuvchi ta'limot esa leksikologiya deb yuritiladi. turg'un iboralar ham o‘z xususiyatiga ko‘ra leksikologiyada tekshiriladi. leksikologiya jamiyat taraqqiyoti bilan lug‘at boyligi o‘rtasidagi dialektik bog‘liqlik, til leksik sistemasining qurilishi va ushbu sistema elementlarining bir-biri bilan ko‘p qirrali munosabatlari xamda ularning ma‘no turlarini o‘rganadi. leksik ma’no so‘zning lug‘aviy ma’nosidir. uning tarkibi predmetlarni nomlash, belgi harakat tushunchalarini ifodalash, emotsiyalarni bildirish vash u kabilardan iborat. leksik ma'no so'zning asosiy, lug'at ta'rifini bildiradi. u so'zning so'zma-so'z yoki asosiy ma'nosini o'z ichiga oladi, agar siz uni lug'atdan qidirsangiz, topasiz. ushbu turdagi ma'no so'zlarni muloqotda qanday tushunishimiz va ishlatishimiz uchun asos bo'lib xizmat qiladi. leksik ma'noni yana denotatsiya va konnotatsiyaga bo'lish mumkin. denotatsiya so'zning aniq, so'zma-so'z ta'rifidir, konnotatsiya esa bog'langan yoki nazarda tutilgan ma'nolarni, shu jumladan hissiy yoki madaniy birlashmalarni anglatadi. misol uchun, "uy" so'zini ko'rib chiqing. uning denotativ ma'nosi …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ingliz tilida so`zlarning grammatik va leksik ma`nolari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-6ing 21-guruh talabasi zufarova marjonaning “ingliz tilida so`zlarning grammatik va leksik ma`nolari ” mavzusidagi kurs ishi 60230100-filologiya va tillarni o`qitish (ingliz tili) ilmiy rahbar: ubaydullayeva m. buxoro- 2024 mundarija: 1. leksikologiya so`z va uning ma`no turlarini o`rganuvchi fan sifatida 3 2. so`zning leksik ma’nolari haqida 7 3.so`zning grammatik ma’no munosabati. 11 4.tilshunoslikda grammatik ma`noni ifodalovchi vositalar 15 5.chet tilida so‘zlarning leksiko semantik tahlili 21 xulosa 26 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: 27 1. leksikologiya so`z va uning ma`no turlarini o`rganuvchi fan sifatida leksikogiya tilning ...

This file contains 30 pages in DOCX format (83.1 KB). To download "ingliz tilida so`zlarning grammatik va leksik ma`nolari", click the Telegram button on the left.

Tags: ingliz tilida so`zlarning gramm… DOCX 30 pages Free download Telegram