ingliz tilida leksik kompetensiyani rivojlantirishda mashqlar sistemasining ahamiyati

DOC 5 стр. 38,0 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 38,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

ingliz tilida leksik kompetensiyani rivojlantirishda mashqlar sistemasining ahamiyati tog‘ayeva sabohat safar qizi termiz iqtisodiyot va servis universiteri magistranti ilmiy rahbar:mustafayeva n.u. phd, termiz davlat universiteti, annotatsiya: mazkur tezis mashq sistemasining turlari va ularning yangi til o‘rganishdagi ahamiyatiga bag‘ishlangan. igliz tili darslarida mashqlardan foydalanish samaradorligi haqidq ma’lumot berilgan. kalit so‘zlar: mashq, mashqlar sistemasi, mashq turlari, mashqlar haqida olimlar aytgan fikrlar, til va nutq mashqlari, statikadagi mashq va dinamakadgi mashq kirish. o‘quvchilarga chet tilini dars jarayonida o‘qitish metodikasida ta’limiy vositalar bilan birga mashq va topshiriqlarning o‘rni va ahamiyati muhimdir. mashq mashg‘ulotlarni olib borish va mavzuni o‘rgatishda foydalanib kelingan ta’limiy vosita bo‘lib, o‘quvchilarni fikrlashga, o‘rganilgan mavzuni mustahkamlashga asos bo‘luvchi manbalardan biri hisoblanadi. muhokama. chet tilini o‘ranishni mashqlar bajarishdan iborat jarayon desak xato bo‘lmaydi, chunki mashqlar bajarilishi orqali o‘quvchilar o‘zlarining bilimlarini yanada rivojlantiradi. ya. kamrnskiy “pansofiya maktabi” nomli asarida mashqning ahamiyartini uqtirib, shunday deb yozgan edi: “ mashq insonni mohir, epchil, barcha narsalardan xabardor, …

2 / 5

mashqlar nazariyasi psixolingvistika ma‘lumotlariga asoslangan bo‘lib, maktabda chet til o‘qitish voqeligini aniqroq aks ettirgan. o‘zbekiston chet til metodistlarining 19979-1980 yillarda bajargan ilmiy tadqiqotlarida (j. jalolov, t. sattarov, a. soynazarov va bosh.) chet til mashqlar sistemasini o‘zbekcha terminlar bilan shakllantiruvchi, rivojlantiruvchi va takomollashtiruvchi mashqlar turiga bo‘linishi aniqlangan. shakllantiruvchi mashqlar til materialini o‘lashtirishda, rivojlantiruvchi mashqlar nutqda til matetialining qo‘llanishida va takomollashtiruvchi mashqlar chet tilida fikr bayon etish va o‘zga shaxs fikrini idrok etib tushinish maqsadida bajariladi, ya’ni bilim olish, ko‘nikmani egallash va malakani o‘stirishga mo‘ljallangam mashqlar deb qaraladi. nutqni egallash xususiyatiga ko‘ra, sezgi va analizatorlarning ishtirokiga qarab, retseptiv va reproduktiv nutq mashqlari bajariladi. o.ochilov boshchiligidagi bir qator olimlar tomonidan tuzilgan “ona tili didaktikasi” nomli darsligida lingvistik mashqlarning ahamiyati yuzasidan quyidagi ma’lumotlar keltirilgan: lingvistik mashq yoshlarni hayotga tayyorlash jarayoninig tarkibiy qismi, til ta’limini amalga oshirishning yetakchi omili hisoblsnadi” lingvistik mashqlar o‘quvchilarning lingvistik kompetensiyasini rivojlantiradi. metodist olim g. hamroyev mashq va topshiriqlar tizimini fonetik …

3 / 5

da nutqni o‘stirish boshlang‘ich sinflardan boshlab mashq va topshiriqlar ustida o‘qituvchi tomonidan izchil ishlar olib borilsa, o‘quvchilarning nutqi yaxshi rivojlanadi. i.m.podgaetskaya mashq va topshiriqlarni bajarish xuxusida quyidagicha fikrlaydi.”....metodik jihatdan qiziqish deganda o‘quvchilarda o‘quv fanidan o‘tilayotgan bilimlarni bilib olish istagini uyg‘otadigan va ushbu o‘quv faniga bo‘lgan ishtiyoqni rag‘batlantirib turadigan bir emotsional munosabat tushuniladi. bu munosabat tirishqoqlikda, qiziquvchanlikda namoyon bo‘ladi” mashqlarni bajarish natijasida ular o‘zlari egallagan bilimlarni ongli ravishda o‘zlashtirish, uni zarur bo‘lgandaamaliy faoliyatda to‘plash imkoniyatlariga ega bo‘ladilar. mashqlar sistemasi kichik sistemalar in’kosidir. ular nutq faoliyati turlari (gapirish, tinglab tushunish, o‘qish va yozuv) mashqlari hamda til materiallari( leksika, gqammatika,talaffuz) mashqlari nomlari bilan ataladi. nutq jarayonida til materialini egallash sezgilar ishini aka ettiruvchi retseptive leksik, retseptiv grammatik va reproduktivleksik hamda produktiv grammatik mashqlar ham bo‘ladi. chet tilida og‘zaki va yozma mashqlar bajariladi. o‘g‘zaki mashq dialog va monolog mashqlariga hamda og‘zaki bajariladigan leksik, grammatik va talaffuz mashqlariga bo‘linadi. yozma mashqlar fikrni yozuvda ifoda etish …

4 / 5

linadi: 1. lingvistik yondashuv 2. psixolingvistik yondashuv 3. didaktik yondashuv 4. pedagogik yondashuv takrorlash mashqlari (imitation) t. i like pears. p.s: i like pears t: i like apples p.s: i like apples nutq namunasi dastlab tayyor jumla shaklida o‘quvchilarga aytiladi, keyinchalik undagi tarkibiy qismlar almashtiriladi. e.i.passov va n.e.kuzovlar o‘quvchilarning eshitganlarini esda saqlash qobiliyatini rivojlantirish maqsadida mashg‘ulotlar so‘ngida osondan qiyinga tamoyili asosida nutq namunalari asosida takrorlash mashqlarini o‘tkazish tavsiya etiladi. almashtiriladigan takrorlash mashqlari: t: my mother likes apples. p.s: my mother likes apples. t: father p.s: my father likes apples. t: brother p.s: my brother likes apples nutq namunasi asosidagi zanjirli takrorlash mashqlari esa o‘quvchilarda diqqat bilan tinglash va eshitganni xotirada saqlash ko‘nikmalarini rivojlantiradi. tinglab qabul qilingan axborot ko‘rib qabul qilingan axborotga nisbatan xotirada uzoqroq saqlanadi. t: i like apples. p1: i like apples and bananas. p2: i like apples, bananas apricots p2: i like apples, bananas apricots and oranges drilling …

5 / 5

iqotlardan ma’lumki, bolalar taqlid qilishdan, takrorlash mashqlaridan zavqlanishadi. bundan tashqari, takrorlash mashqlarida o‘quvchi zo‘riqmaydi. chunki ular o‘zlarini xavfsiz va xotirjam his qilishadi. shuningdek statiskadagi mashq va dinamikadagi mashq kabi so‘zlarga ta’rif beradigan bo‘lsak; statikadagi mashq deyilganda, chet tili darsligida muayyan raqam yoki harf bilan belgilangan yoki maxsus ajratib ko‘rsatilgan, ikki qismdan iborat, dars tarkibini tashkil etadigan o‘quv metodik kategoriya tushuniladi. mashqning qismlari metodik adabiyotlarda “mashq talabi” va mashq materiali deb yuritiladi. mahq materiali darslikda yozilgan(harf, so‘z,jumla,grafik matn) yoki o‘quvchi nutqining mahsuli(tovush, so‘z, jumla, og‘zaki matn) bo‘lishi mumkin. dinamikadagi mashq- chet tilda o‘quvchi bajaradigan, harf yozish yoki tovushni talaffuz etishdan tortib, to matnni idrok etibtushunish yoki o‘z fikrini bemalolo bayon etishgacha bo‘lgan o‘quv amalidir. mashqning statikadagi ko‘rinishi darslik muallifining ijod mahsulidir, dinamikada esa nutq ko‘nikma va malakalarni hosil qilish yo‘lidagi amaliy xatti-harakatlardir. xulosa o‘rnida shuni aytishimiz mumkinki, mashqlar til o‘rganish jarayonida asosiy vazifani bajaradi. har bir o‘rganilayotgan yangi til turli xil …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ingliz tilida leksik kompetensiyani rivojlantirishda mashqlar sistemasining ahamiyati"

ingliz tilida leksik kompetensiyani rivojlantirishda mashqlar sistemasining ahamiyati tog‘ayeva sabohat safar qizi termiz iqtisodiyot va servis universiteri magistranti ilmiy rahbar:mustafayeva n.u. phd, termiz davlat universiteti, annotatsiya: mazkur tezis mashq sistemasining turlari va ularning yangi til o‘rganishdagi ahamiyatiga bag‘ishlangan. igliz tili darslarida mashqlardan foydalanish samaradorligi haqidq ma’lumot berilgan. kalit so‘zlar: mashq, mashqlar sistemasi, mashq turlari, mashqlar haqida olimlar aytgan fikrlar, til va nutq mashqlari, statikadagi mashq va dinamakadgi mashq kirish. o‘quvchilarga chet tilini dars jarayonida o‘qitish metodikasida ta’limiy vositalar bilan birga mashq va topshiriqlarning o‘rni va ahamiyati muhimdir. mashq mashg‘ulotlarni olib borish va mavzuni o‘r...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (38,0 КБ). Чтобы скачать "ingliz tilida leksik kompetensiyani rivojlantirishda mashqlar sistemasining ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ingliz tilida leksik kompetensi… DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram