rossiyada maktab, maorif hamada pedagogik fikrlar

PDF 8 pages 248.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 248.7 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu: rossiyada maktab, maorif hamada pedagogik fikrlar. mavzu rejasi: 1. k.d.ushinskiy pedagogika fani va tarbiyaning ahamiyati to‘grisida. 2. k.d.ushinskiyning didaktik qarashlari va pedagogik merosi. mashhur rus pedagogi, rus pedagogikasi va xalq maktablarining asoschisi, «rus o‗qituvchilarining o‗qituvchisi» konstitantin dmitrievich ushinskiy 1824 yilning 19 fevralida tula shahrida tug‗ildi. ushinskiy 9 yoshga qadar oilada tarbiyalanib, savod chiqardi. so‗ngra novgorod-seversk gimnaziyasiga o‗qishga kirib, uni 1840 yilda muvaffaqiyatli tamomladi. o‗sha yili moskva dorilfununining yuridik fakultetiga o‗qishga kirdi va o‗sha davrning mashhur professori redkinning bevosita rahbarligi ostida ta‘lim oldi. ushinskiy 22 yoshida yaroslav litseyiga kameral (yuridik) fanlar professori vazifasini bajaruvchi sifatida xizmatiga kirdi va ish boshladi. u uch yillik dastlabki pedagoglik faoliyatida katta iste‘dod egasi ekanini namoyish eta oldi. shuningdek, ushinskiy zo‗r ishtiyoq bilan o‗qituvchilik ishini olib borib, talabalarga havas bilan bilim berishga harakat qildi, ularda ilm-fanga nisbatan qiziqish uyg‗otdi, eng muhimi, o‗z halqi va ona yurtini jondan sevish, ardoqlash hamda …

2 / 8

ida ushinskiy va uning do‗stlari, demokratik ruhdagi o‗qituvchilar, siyosatda shubhali, hukumatga ishonchsiz kishilar sifatida litseydan chetlatildi. k.d.ushinskiy boshqa ish topish maqsadida 1949 yilda peterburgga ko‗chib borib, juda katta qiyinchiliklardan so‗ng 1850 yilda ichki ishlar vazirligida kichik bir amaldor vazifasida ishlashga majbur bo‗ldi va u yerda to‗rt yil ishladi. ushinskiy faqat 1854 yildagina yaroslavl litseyi sobiq direktorining tavsiyasi bilan gatchino institutida til-adabiyot va qonunshunoslik o‗qituvchisi bo‗lib ishga kiradi va u yerda tez fursatda shu institutning sinflar inspektori vazifasiga ko‗tariladi. ushinskiyning pedagogik faoliyati tom ma‘nosi bilan ana shu vaqtdan boshlandi. u 1859 yilda smolniy institutining sinflar inspektori vazifasiga tayinlanib, unga shu institutning juda achinarli holga tushib qolgan ilmiy bo‗lim ishlarini qaytadan tartibga solishday muhim topshiriq yuklandi. ushinskiy bu ishni epchillik bilan puxta bajarib, pedagoglik jarayonni uyushtirish sohasida katta qobiliyat sohibi ekanini ko‗rsatdi. shu bilan birga uning pedagogika masalalariga bag‗ishlangan va muntazam chop etilayotgan nazariy tadqiqotlari uning faqat amaliyotchi emas, balki o‗z ixtisosi …

3 / 8

ldi. u xorijiy mamlakatlarda yurgan davrida o‗zining butun kuch-g‗ayratini ta‘lim-tarbiyaga doir asarlar yozish va ularni chop ettirishga yo‗naltirdi. natijada, 1861 yilda uning i va ii o‗quv yillari uchun «ona tili» darsligi nashr etildi va unga «muallimlar uchun qo‗llanma» degan metodik asari ilova qilindi. 1870 yilda esa iii o‗quv yili uchun ham «ona tili» darsligi bosilib chiqdi. bundan tashqari, ushinskiyning pedagogika sohasidagi asosiy nazariy asari hisoblangan «inson — tarbiya predmeti sifatida» («pedagogik antropologiyadan tajriba») nomli asari ayrim jildlarga bo‗linib nashr qilina boshladi. 1867 yilda bu asarning i jildi, 1869 yil ii jildi bosilib chiqdi. ushinskiy bu kitobning hamma jildlarini qisqartirib ingliz tiliga tarjima qilish maqsadida uchinchi jild ustida zo‗r g‗ayrat bilan ishlay boshladi. afsuski, bu ishni tamomlash unga nasib bo‗lmadi. u qrimda davolanish paytida qattiq shamollab qoldi. bu shamollash va zo‗r berib ishlashi hamda xizmati bilan bog‗liq bo‗lgan ko‗ngilsizliklar orqasida zaiflashib toliqqan edi. natijada 1870 yil 21 dekabrda odessada zotiljam kasalidan …

4 / 8

ruhida bo‗lishi kerakligini aytib, boshqa xalq pedagogikasini mexanik suratda rus tuprog‗iga ko‗chirishni aqlga mutlaqo muvofiq emasligini ta‘kidlaydi. ushinskiy tarbiyada xalq ruhining eng yaxshi ifodasi ona tili ekanligiga, rus bolalarini o‗qitishda rus tili asos bo‗lishligini; boshlang‗ich maktablardagi ta‘lim ham bolalarni rus tarixi, rossiya geografiyasi va uning tabiati bilan tanishtirmog‗i lozim deydi. ushinskiyning pedagogika tizimida ona tilining tarbiyaviy va ta‘limiy ahamiyati tarbiyaning asosi bo‗lgan xalqchillik bilan chambarchas bog‗liqdir. ushinskiy o‗zining «ona tili» sarlavhali maqolasida «xalq tili — uning qadim zamonlardan boshlanuvchi bugungi ma‘naviy hayotining eng yaxshi, hech qachon so‗lmaydigan, doimo yangidan ochilib yashnab turadigan gulidir. butun xalq va uning vatani til bilan tirikdir¾ bularning hammasi xalq ijod etgan til orqali ifodalanadi¾ xalq avlodlari birin-ketin yashab o‗taveradi, ammo har bir avlod hayotining natijalari keyingi avlodlarga til orqali meroc bo‗lib o‗tadi. har bir avlod o‗z his-tuyg‗ularini, tarixiy voqealar, diniy e‘tiqod, maslak natijalarini, boshidan kechirgan qayg‗u va xursandchiliklarini ona tili xazinasiga qo‗shadi¾ til eng jonli, …

5 / 8

m muhimroqdir», — deb yozgan edi. axloqiy tarbiya bolalarda odamlarga hurmat va muhabbat bilan qarashni, ularga nisbatan samimiy, xayrixoh va adolatli munosabatda bo‗lishni o‗stirishi kerak. ushinskiy ko‗r-ko‗rona, tayoq intizomiga qarshi norozilik bildirib, «eski maktabda intizom nihoyatda g‗ayritabiiy asosga yoki mukofotlar va yoki jazolar ulashib beruvchi o‗qituvchidan qo‗rqish asosiga qurilgan edi. bu qo‗rquv bolalarni zararli holatlarga: sustkashlikka, sinf doirasidagi zerikishga va ikkiyuzlamachilikka olib keldi» deb u bolalarga nisbatan insoniy munosabatda bo‗lishni talab qildi. ushinskiy egoistlik, mansabparastlik, bekorchilik, g‗arazgo‗ylik, munofiqlik singari nuqson va kamchiliklarni qattiq qoralaydi. ushinskiyning fikricha, axloqiy tarbiyaning vositalari quyidagilardan iborat bo‗lishi kerak: 1. ta‘lim (axloqiy tarbiyada kitob va darsliklarni o‗rni); 2. o‗qituvchining shaxsan namuna bo‗lishi (ushinskiyning obrazli ifodalashicha, «bu narsa yosh qalb uchun quyoshning barakali nuridirki, uni hech bir narsa bilan 1 k.d.ushinskiy. tanlangan pedagogik asarlar. i=uvpeddavnashr, 1959, 138—139-betlar almashtirib bo‗lmaydi»); 3. e‘tiqod; 4. o‗quvchilarga mohirlik bilan munosabatda bo‗lish (pedagogik odob); ogohlantirish choralari; 6. rag‗batlantirish va jazolash. ushinskiy bolalar …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rossiyada maktab, maorif hamada pedagogik fikrlar"

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu: rossiyada maktab, maorif hamada pedagogik fikrlar. mavzu rejasi: 1. k.d.ushinskiy pedagogika fani va tarbiyaning ahamiyati to‘grisida. 2. k.d.ushinskiyning didaktik qarashlari va pedagogik merosi. mashhur rus pedagogi, rus pedagogikasi va xalq maktablarining asoschisi, «rus o‗qituvchilarining o‗qituvchisi» konstitantin dmitrievich ushinskiy 1824 yilning 19 fevralida tula shahrida tug‗ildi. ushinskiy 9 yoshga qadar oilada tarbiyalanib, savod chiqardi. so‗ngra novgorod-seversk gimnaziyasiga o‗qishga kirib, uni 1840 yilda muvaffaqiyatli tamomladi. o‗sha yili moskva dorilfununining yuridik fakultetiga o‗qishga kirdi va o‗sha davrning mashhur professori redkinning bevosita rahbarligi ostida ta‘lim oldi. ushinskiy 22 yoshida yaroslav litseyiga ...

This file contains 8 pages in PDF format (248.7 KB). To download "rossiyada maktab, maorif hamada pedagogik fikrlar", click the Telegram button on the left.

Tags: rossiyada maktab, maorif hamada… PDF 8 pages Free download Telegram

rossiyada maktab, maorif hamada pedagogik fikrlar

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "rossiyada maktab, maorif hamada pedagogik fikrlar"

Similar files