movaraunnahr maktab tarbiyasi va pedagogik fikrlar

PPTX 23 pages 111.9 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 111.9 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

9-mavzu: xiv asrning ii-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab reja: 9.1. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. 9.2. so’fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri. 9.3. movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlahgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo’shgan hissasi. 9.4. mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari. 9.5. zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. 9-mavzu: xiv asrning ii-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab reja: 9.1. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. 9.2. so’fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri. 9.3. movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlahgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo’shgan hissasi. 9.4. mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari. 9.5. zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. 9.1. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. movarounnahr mo’g’ul urug’lari va qabilalarining ijtimoiy hayotida yuz bergan katta o’zgarish, ularning mahalliy ijtimoiy tuzumini qabul qilishlari, xo’jalik va madaniy …

2 / 23

bi madrasalarning har birida mingtagacha tolibi ilm ahli tahsil ko’radi. 9.2. so’fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri. islom madaniyatining tarkibiy qismi bo’lgan tasavvuf islom musulmon sharqi mamlakatlarida falsafa, axloq, madaniyatni targ’ib etishga, qur’on va hadislarning mohiyatini ochib berishga, ilohiy ilmlar bilan dunyoviy jlmlarni o’zaro bog’lashga intilgan insonparvar va xalqsevar ta’limot sifatida viii asr o’rtalaridan boshlab o’z nazariyasi va amaliyoti, ilm sifatida shakllandi va rivojlandi tasavvufning tub mohiyati inson qalbi va mhiyatini, axloqini poklash, shaxsiy hayotda halol yashash, zahiran va botinan pok bo’lish, pok qalb va mh kuchi bilan alloh visoliga yetishga kishilarni targ’ib-tashviqot etishdan iboratdir. - birinchidan, tasavvuf ta’limot sifatida g’oyat murakkab va ko’pqirrali ijtimoiy-ma’naviy hodisa bo’lib, uning murakkabligi va ko’pqirraliligi tasavvufiy yo’nalishlarning turli-tumanligidan, metoduslublarining rang-barangligida, bilish obyektining tadqiqot va targ’ibot qilgan masalalar doirasining qamrovi juda kengligi, xilma-xilligi va teranligida ifodalanadi. - ikkinchidan, mazmunan va mohiyatan inson qalbini poklashga qaratilgani, jaholat va xudbinlikka qarshi bo’lgani, mehm shafqat, himmat va mardlik ko’rsatishni …

3 / 23

i: 1) tasavvuf - tajriba orqali his qilib, yashab, anglashiladigan xos ilmdir; 2) tasavvuf amalda qo’llanadigan bir ilm bo’lgandan murshid yoki shayx (ustoz) huzurida va uning tarbiyasi ostida o‘rganiladi; 3) tasavvuf ilmining mavzusi ma’rifotullohdir; 4) tasavvuf- sirlarini o‘rgangan murshid yoki shayx (ustoz) hazrati payg‘ambarimizga ulanib, uzilib qolmagan bir silsilaga sohib bo’lish kerakdir; 5) tasavvuf kitobiy bir ilm emas, ya’ni biror kishi tasavvufga doir yozilgan kitoblarini o‘qib, (pir va uning ko‘rsatmasini bajarmasdan), shayx va sufiy bo‘la olmaydi; 6) tasavvuf movaro’l alq (aqldan ustun) bir ilmdir; 7) tasavvuf ko‘z bilan ko‘radigan bu shahodat va nosud (biz ko‘rmaydigan) olamdan tashqari ham har zamon g‘arb bahs etadi; 8) tasavvufga tariqat deb atalgan va allohga yetkazadigan o‘ziga xos yo‘llar kiradi 2. tasavvuf g‘oyalarining harakat sifatida ta’riflanishi: ≪tasavvuf haqiqatlarni qabul etmoq, insonlarning qo’llaridagi narsalarga ko‘ngil bog‘lamaslikdir≫ (ma’mf karhiy); ≪tasavvuf go‘zal axloqdir≫ (sirri saqatiy); ≪tasavvuf amr va nahy ostida sabr qiimoqdir≫ (abu amr ismoil ibn junaid); ≪tasavvuf …

4 / 23

lluqli bo’lgani uchun muhimdir. bu ta’riflarda u yoki bu darajada juz’iy tafovutlar mavjud bo’lsada, tasavvuflarning mohiyati, uning ma’naviy ahamiyati atroflicha ifodalangan. demak, bu dunyo bor ekan, insoniyat bilan birga tasavvuf ham bor. 3. tasavvuf g‘oyalarining ≪tariq≫, ya’ni ≪yo’l≫ sifatida ta’riflanishi bunday ulug‘ mutafakkir alisher navoiy qalarniga mansubdir. uning ≪favoyid ul-kibor≫ asarida quyidagicha fikr bayon qilinadi: ≪xilofu ixtilofi bo’lmagan zuhd, toat emas, riyosiz, sof tavhidga eltuvchi yo‘l≫. mahmud as’ad jo‘shon ta’rifiga ko‘ra ≪tasavvuf favqulodda yuksak darajadagi yo‘1 bo’lib, unda shaxs barkamol inson darajasiga ko‘tariladi≫ yoki ≪dinimizning o‘zagi, negizi va uning haqiqiy ma’nosi, komil inson bo’lish yo‘lidir≫ degan ma’noni bildiradi. tasavvuf g‘oyalarining ≪ta’limot≫ sifatida ta’riflanishi husayn voiz koshifiy tasavvuf tushunchasini quyidagicha talqin etadi: ≪t≫ - tajriba, ya’ni ortiqcha narsalardan holi bo’lish (qolish), behuda ishlardan chetlanish, ≪s≫ — sidqu safo, ≪v≫ — vafo, ≪f≫ — fano’. agar tasavvuf nimadir deb so‘rasalar aytginki, - deydi koshifiy, — bu savolga berilgan javoblar bir qancha. birinchidan, …

5 / 23

to‘rt unsurdan bunyod etgan. birinchisi aql, ikkinchisi ruh, uchinchisi ko‘ngil, to‘rtinchisi nafs. bunda ailoh ko‘ngilni suvdan, ruhni shamoldan, aqlni tuproqdan, nafsni olovdan olgan deb talqin qilinadi.' unda odam alayhissalomga aql bo’lgan tuproqning fazilatlari sabr-qanoat, og‘ir-vazminlik, muloyimlilikdir. binobarin, tasavvufda aqlli kishining axloqiy fazilati shu sifatlar bilan belgilanadi. sharq mutafakkirlari muso al-xorazmiy, umar al-chag‘miniy, imom al-buxoriy, abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, ibn sino, yusuf xos hojib, az-zamaxshariy, sulaymon baqirg‘oniy, shayx najmiddin kubro, pahlavon mahmud, bahovuddin naqshband, xoja abduholiq g‘ijduvoniy, nasriddin rabg‘uziy, alisher navoiy, ulug‘bek, taftozoniy, jurjoniy kabilar aql, ilmning foydasi, axloqli bo‘lish va ilm egallashning bir - biri bilan bog‘liqligi, mantiq, tafakkur tarbiyasi xususida qimmatli fikrlar bayon etganlar. abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy va ibn sinoning aql va ilm egallash haqidagi fikrlari ko‘p jihatdan bir-biriga yaqin bo‘lib, ular ilm egallashda quyidagilarga alohida e’tibor beradilar: 1. aqliy tafakkur va uning hissiy bilishdan farqi. 2. aqliy tafakkur afzalligi. 3. tafakkur yuritishida irodaning …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "movaraunnahr maktab tarbiyasi va pedagogik fikrlar"

9-mavzu: xiv asrning ii-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab reja: 9.1. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. 9.2. so’fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri. 9.3. movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlahgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo’shgan hissasi. 9.4. mirzo ulug’bekning pedagogik g’oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari. 9.5. zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. 9-mavzu: xiv asrning ii-yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya va maktab reja: 9.1. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. 9.2. so’fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri. 9.3. movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlahgan davlat barpo etilishi va unin...

This file contains 23 pages in PPTX format (111.9 KB). To download "movaraunnahr maktab tarbiyasi va pedagogik fikrlar", click the Telegram button on the left.

Tags: movaraunnahr maktab tarbiyasi v… PPTX 23 pages Free download Telegram