falsafiy antropologiya (inson falsafasi)

PPTX 19 pages 129.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 19
mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti falsafiy antropologiya (inson falsafasi) reja: 1. falsafiy antropologiyaning vujudga kelishi va rivojlanishi 2. insonga falsafa va fan nuqtai nazaridan yondashuv. 3. sharq va g'arb falsafasida inson muammosi. 4.xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro'yhati 1. falsafa. mamashokirov s. tahriri ostida. -t.: sharq, 2005. 2. xayitov sh., xayitova k., ziyautdinova x. falsafa asoslari. albom sxema. -t.: alisher navoiy nomidagi o'zbekiston milliy kutubxonasi, 2009. 3. choriev a. inson falsafasi. -toshkent.: o’fmj, 2006. 4. shermuxamedova n. falsafa va fan metodologiyasi - t.: axborot texnologiyalari, 2008. 5. shermuxamedova n.a. inson falsafasi.-t.: noshir, 2017. 460-b. 6. shermuxamedova n.a. falsafaga kirish.-t.: noshir, 2012. 320 b. 7. shermuxamedova n.a. fan falsafasi. -t.: noshir, 2017. -360b 8. shermuxamedova n.a. borliq va rivojlanish falsafasi.-t.: noshir, 2013, 720 b 9.m.rashidova,m.toshboboev, ch.azimova falsafa (mantiq, ahloqshunoslik, nafosatshunoslik) fanidan o'quv qo'llanma. t. 2019 y falsafiy antropologiya yunoncha sophia – donishmandlik, anthropos – inson va logos – ta'limot so'zlaridan kelib chiqqan …
2 / 19
ishda ko'rsatiladi insonning kelib chiqishi haqidagi birinchi yondashuv insonning paydo bo'lishiga olib kelgan tabiatning qonuniy rivojlanishi g'oyasidan kelib chiqadi. bunda inson jonsiz, keyinchalik esa – jonli moddaning tabiiy evolyutsiyasi mahsuli sifatida qaraladi. mazkur kontseptsiya 1859 yilda inson kelib chiqishining tabiiy-ilmiy talqiniga asos bo'lgan ch.darvinning «hayvon va o'simlik turlarining kelib chiqishi haqida» deb nomlangan mashhur asarini e'lon qilgan evolyutsion nazariyasiga tayanadi va hozirgi vaqtda molekulyar biologiya va gen injeneriyasi sohasida erishilgan eng so'nggi yutuqlar ta'sirida o'z shakl-shamoyilini sezilarli darajada o'zgartirib, aksariyat olimlar uchun ularning ilmiy faoliyatida o'ziga xos dasturilamal bo'lib xizmat qilmoqda. shu nuqtai nazardan, insonda nafaqat o'ta rivojlangan tirik jonzotlar, balki o'ta sodda mavjudotlar bilan ham kuchli genetik o'xshashlik mavjud. xususan, shimpanze bilan bunday o'xshashlik 98% ni, kalamush bilan – 80% ni va hatto banan bilan – 50% ni tashkil etadi. ikkinchi yondashuv -insonga, xudo yoki kosmik aql mehnatining mahsuli sifatida qarab, uni g'ayritabiiy asosdan keltirib chiqaradi. yani er yuzidagi …
3 / 19
sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. faylasuflar inson sirining tagiga etish borliq jumbog'ining tagiga etish bilan barobar ekanligini qayta-qayta anglab etganlar. zero forobiy aytganidek -”odamlar o'zlarining xos xususiyatlariga va tabiiy ehtiyojlariga ko'ra jamiyat tuzadilar. ularning harakat va fe'llarini bora-bora odatlarga aylanadigan tabiiy qobiliyatlar belgilaydi”1. o'z-o'zingni angla va shu orqali dunyoni anglaysan. dunyoni insonning teran qatlamlariga kirmasdan sirtdan bilishga bo'lgan barcha urinishlar narsalar haqida faqat yuzaki tasavvur hosil qilish imkonini beradi. insondan sirtga qarab harakat qiladigan bo'lsak, narsalar mohiyatini hech anglay olmaymiz, zero bu mohiyat insonning o'zida mujassamlashgan. 1 al-farobiy filosofiya politiki. – m.: 1989. – s.529. tarixga boshqa ko'p sonli iboralar ham ma'lum bo'lib, ular vaqt, madaniyat va diniy e'tiqoddan qat'iy nazar, inson barcha zamonlarda butun dunyo mutafakkirlarining diqqat markazida bo'lgani va hozir ham shunday ekanligi, tayanch nuqtasi va hatto bilish mezoni bo'lib xizmat qilishidan dalolat beradi. qadimgi xitoy faylasufi lao tszi fikriga ko'ra, «boshqalarni biluvchi – …
4 / 19
rgan, lekin hech qachon yo'qolmagan. «inson nima?», degan savol bugungi kunda ham avvalgidek jahon falsafasidagi o'ta muhim masalalardan biri bo'lib qolmoqda, insoniyatning eng o'tkir aql-zakovat sohiblari e'tiboridan tushmay va ayni vaqtda o'zining uzil-kesil, umumiy e'tirof etilgan echimini topmay kelmoqda. sharq mutafakkiri a.r.beruniy jahon fanida birinchi marta inson va tabiat, odam va olam o'rtasidagi munosabatlarni dunyoviy fan nuqtai nazaridan o'rganadi. a.r.beruniy- “odamlar tuzilishining rang, surat, tabiat va axloqda turlicha bo'lishi faqatgina nasablarining turlichaligidan emas, balki tuproq, suv, havo va erning, odam yashaydigan joylarning turlichaligi hamdir. tillarning turlicha bo'lishiga sabab odamlarning guruhlarga ajralib ketishi, bir-biridan uzoq turishi, ularning har birida turli hoxishlarni ifodalash uchun zarur bo'lgan so'zlarga ehtiyoj tug'ilishidir. uzoq zamonlar o'tishi bilan bu iboralar ko'payib, yodda saqlangan va takrorlanish natijasida tarkib topib, tartibga tushgan”, deb hisoblaydi. ibn sino, “inson boshqa barcha hayvonot olamidan so'zi, tili va aqli, tafakkur qilishi bilan farq qiladi. inson aqli turli fanlarni o'rganish yordamida boyiydi”, deb hisoblaydi. …
5 / 19
i mo'ljallarga muvofiq insonning xudo, kosmos, universum va shu kabilar bilan aloqasi tahlil qilinadi. 14 sharq falsafasida inson «ideal munosabatlar qonuni»ga odamlar o'rtasida, oila, jamiyat, davlatda rioya qilish inson hayotining muhim ma'nosi hisoblanadi; boshqacha aytganda, inson o'z shaxsiy hayotini doim jamiyat ravnaqi, kamoloti bilan o'lchashi lozim, xususan, u keyinchalik oila va davlatni takomillashtirishga harakat qilish uchun o'zini kamol toptirishi lozim. qadimgi sharq, xususan xitoy falsafiy tizimlari asosan sotsiotsentrik kontseptsiyalardan iborat bo'lib, ularda inson, odatda, jamiyat, sotsium bilan uzviy bog'liq deb qaraladi. shu ma'noda mashhur qadimgi xitoy faylasufi konfutsiy (mil. av. 551-479 yillar)ning fikrlari diqqatga sazovor bo'lib, u shunday deb saboq beradi: «qilmishlarning asoslari va tamoyillarini o'rgansang, yaxshilik va yomonlik haqidagi fikrlaring (axloqiy bilimlar) barkamollikning eng so'nggi darajasiga etadi. niyatlar sof va xolis bo'lsa, qalb rostgo'y va samimiy bo'ladi. qalb rostgo'y va samimiy bo'lsa, inson to'g'ri yo'lga kiradi, kamol topadi. inson to'g'ri yo'lga kirsa va kamol topsa, oilada tartib o'rnatiladi.oilada tartib …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy antropologiya (inson falsafasi)"

mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti falsafiy antropologiya (inson falsafasi) reja: 1. falsafiy antropologiyaning vujudga kelishi va rivojlanishi 2. insonga falsafa va fan nuqtai nazaridan yondashuv. 3. sharq va g'arb falsafasida inson muammosi. 4.xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro'yhati 1. falsafa. mamashokirov s. tahriri ostida. -t.: sharq, 2005. 2. xayitov sh., xayitova k., ziyautdinova x. falsafa asoslari. albom sxema. -t.: alisher navoiy nomidagi o'zbekiston milliy kutubxonasi, 2009. 3. choriev a. inson falsafasi. -toshkent.: o’fmj, 2006. 4. shermuxamedova n. falsafa va fan metodologiyasi - t.: axborot texnologiyalari, 2008. 5. shermuxamedova n.a. inson falsafasi.-t.: noshir, 2017. 460-b. 6. shermuxamedova n.a. falsafaga kirish.-t.: noshir, 2012. 320 b. 7. shermuxa...

This file contains 19 pages in PPTX format (129.7 KB). To download "falsafiy antropologiya (inson falsafasi)", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy antropologiya (inson f… PPTX 19 pages Free download Telegram