amaliy san’at fanini o’qitish

DOCX 6 sahifa 19,1 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 19,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

13- mavzu tasviriy san’at fanini o’qitishda amaliy san’at turlarining o’rni va ahamiyati reja: 1. amaliy san’at haqida tushuncha 2. amaliy san’at turlari haqida 3. amaliy sanʼat - amaliy bezak sanʼati —ijtimoiy va shaxsiy turmushda amaliy ahamiyatga ega boʻlgan badiiy buyumlar tayyorlash va kundalik turmush ashyolarini badiiy ishlash bilan bogʻliq ijodiy mehnat sohalarini oʻz ichiga oladi. amaliy sanʼat asarlari koʻz bilan koʻrish, his etish va anglashga moʻljallangan. amaliy sanʼat asarlari va bu-yumlari insonning moddiy muhitini goʻzallashtirishga, estetik boyitishga xizmat qiladi, ayni paytda oʻzining koʻrinishi, tuzilishi, xususiyatlari bilan insonning ruhiy holati, kayfiyatiga taʼsir etadi, bezatilgan narsalar hayotda foydalanilishidan tashqari badiiy qimmati boʻlgani uchun ham qadrlanadi. shuning uchun xom ashyoning goʻzalligi va nafis xususiyatlarini namoyish etish, unga ishlov berish mahorati va usullarining koʻpligi amaliy sanʼat da estetik taʼsirni oshiruvchi ahamiyatga ega faol vositalardir. amaliy sanʼatda narsalarning nafisliligiga ikki usul bilan erishiladi: 1) shakli od-diy, joʻn buyumlarga bezak ishlab badiiy qimmati oshiriladi; 2) shakli …

2 / 6

zifasi bilan uygʻunlashtirishning zarurligi tas-viriy boʻlaklarni oʻzgarishiga, talqinda shartlilikka va narsa qismlarini oʻxshatib yaratishga olib keladi.19-asr 2- yarmidan ilmiy adabiyotlarda amaliy sanʼat asarlari foydalanilgan xom ashyosi (yogʻoch, sopol, ganch, tosh, metall, suyak va boshqalar) va ijro usuli (boʻyash, oʻyib-kesib ishlash, quyish, kash-ta tikish, toʻqish va boshqalar)ga qarab farqlana boshlandi. bu esa oʻz navbatida buyumlarga ishlov be-rishni loyihalash (dizayn) va uni ishlab chiqarish bilan bogʻlanishi (badiiy sanoat)ga zamin yaratdi. amaliy sanʼat asarlari yaratilgan davrining maishiy qatlamiga mos mahalliy va milliy xususiyatlarni, ijtimoiy guruhlar bilan yaqin munosabatda boʻlgan uning moddiy madaniyatini ifoda etadi. asrlar mobaynida xalq, ijodiyotining sohasi sifatida amaliy bezak sanʼati yuzaga kelgan. uning rivojida xalq yashagan joyning jugʻrofiy sharoiti, xalqining mashgʻuloti, etnik va milliy jihatlari, turmush tarzi, madaniy darajasi, qoʻshni xalqlar bilan aloqalari va boshqa muhim rol oʻynagan. kulollikka yaraydigan tuproq mavjud joylarda kulollik, chorvachilik rivoj topgan yerlarda jundan mato toʻqish, moʻynadoʻzlik, kigiz bosish, gilamchilik rivojlangan, amaliy sanʼat asarlarining maʼlum …

3 / 6

balarda amir temur saroylariga mavzuli tasvirlar, boʻyama naqshlar ish-langanligi qayd qilingan. shayboniylar hukmronligi (1500- 1601) va ashtarxoniylar (1601 — 1753) davrida oʻzbekiston hududida tinim-siz urushlar boʻlib turgan. shuning uchun ham badiiy hunarmandlik poy-taxt — buxoro va qisman boshqa yirik shaharlarda — samarqand, toshkent, xi-vada toʻplangan, xattotlik, kitobat sanʼ-ati, muqovasozlik, kitob miniatyurasi, qoʻlyozmalar yaratish sanʼati rivojlangan. 392ustalar qoʻlyozma kitob sahifalarini zarhal berib, noziq oʻsimlik va handasiy naqshlar bilan toʻldirib bezashgan. oʻzbekistonning barcha markazlarida ip, ipak, jun matolar (atlas, zandonachi, bax-mal, boʻz, shohi, olacha, parcha) va tayyor bu-yumlar (roʻmol, dasturxon, salla, belbogʻ, qiyiq va boshqalar) ishlab chiqarilgan. 18-asrlarda toʻqimachilik markazlari buxoro, margʻilon, andijon, samarqand, xiva, toshkentda joylashgan. shahrisabzda popur (popop) chokli soʻzanalar, buxoro, samarqand, toshkentda xon va ulamolar uchun zardoʻzi buyumlar tayyorlangan. 18 −19-asrlarda mahobatli binolarni ayniqsa ichki qismini koshin, tosh, ganch, yogʻoch oʻymakorligi bilan bezatish davom etdi. kulollik va kandakorlik sanʼati yuksak darajaga koʻtarildi. kandakorlikning buxoro, qarshi, xiva, shahrisabz uslublari vujudga …

4 / 6

angan, baʼ-zilari boʻyalgan. buyumlar usti muraqqa usulida rangli charm, baxmal parchalari qoʻyib, popuklar, qoʻngʻiroqchalar qoʻshib tikilib buyumning badiiyligi oshi-rilgan. ayniqsa qogʻoz-hujjatlar so-lib yuriladigan juzdon (juzgirlar)ga turunj naqshlari bosma usulda tushi-rilib, hoshiyasiga noziq oʻsimliksimon naqshlar berib bezatilgan.18-19-asrlar zargarlari qadimgi zargarlik sanʼati anʼanalarini davom etti-rishdi. yozma manbalarga koʻra 18-asr zar-garlari oltin va kumushga qimmatbaho toshlar qadab toj va kamarlar, kurollar, ot abzallari, zeb-ziynat buyumlari ishlagan. 19-asr zargarlari zumrad, durru marvarid, yoqut, feruza, aqiq, sadaf kabi qimmatbaho toshlarni oltin va kumushga qadab serjilo, jozibali zeb-ziynat buyumlari yaratishgan. ularga bolgʻalab (zarb berib), hallab oʻyib, boʻrttirib naqsh yasab, bosib (siqib), qoliplash usullarida ishlov berilgan.19-asr oʻrtalarida rishton qishlogʻi qu-lollari elga mashhur boʻldi. shu davrda abdujalil, toʻxta, abdulla kabi ustalar ishlab oʻziga xos rishton kulollik uslubini yaratishdi. rishton sopol idishlarining oq zaminiga koʻk boʻyoq bilan bezak chizilgan. bezak mujassamoti do-ira shaklida tushirilib, idishning tubi va chetlari ajratilgan. asosiy bezagi yirik serbarg gullardan iborat boʻlib, orasi noziq pechak …

5 / 6

ʼanaviy chitgarlik (a. abdugʻafurov, k. qoʻziyev, gʻ. qoʻziyev), gi-lamchilik va palos toʻqish (g. abdullayev)da mavzuli tasvirlar berishga, kishilar siymosini yaratishga harakat kuchaydi. kandakori buyumlarga ham tasviriy bez-393aklar berish rasm boʻldi. 19-asr anʼanalarini kashtachi k. musajonov, opasin-gil rajabovalar (chust „tus“ doʻppilari, shahrisabz „iroqi“larini yaratishgan), kulol t. miraliyev, u. shermatov, m. is-moilov va boshqa davom ettirdi. zargarlik buyumlari shakl jihatdan ancha soddalash-tirilsa ham qadimgi anʼanaviy usullarda ishlandi. 30- yillar oʻrtalaridan sanoatda badiiy matolar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi. toshkent toʻqimachilik kombinati satin, chit, urushdan keyingi yillarda margʻilon shoyi toʻqish kombinati sunʼiy va ipak matolari ishlab chiqara boshladi. 60-70- yillarda margʻilon „atlas“ birlashmasi, naman-gan shoyi toʻqish fabrikasi abr gulli ipak matolar chiqardi. taqsim usulida yirik gulli kilib ishlangan „arabi“ xilidagi, sidirgʻa va mayda gulli „terma“ paloslar (t. joʻrayev, b. mirzayeva, o. xolmatova), zardoʻzi doʻppi, nimcha, yirik namoyonlar (a. aminov, m. ahmedova, v. p. stolya-rov), soʻzana, palak, gulkoʻrpa va turli qiyiqlar, mayda haykaltaroshlikda anʼ-anaviy sopol …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"amaliy san’at fanini o’qitish" haqida

13- mavzu tasviriy san’at fanini o’qitishda amaliy san’at turlarining o’rni va ahamiyati reja: 1. amaliy san’at haqida tushuncha 2. amaliy san’at turlari haqida 3. amaliy sanʼat - amaliy bezak sanʼati —ijtimoiy va shaxsiy turmushda amaliy ahamiyatga ega boʻlgan badiiy buyumlar tayyorlash va kundalik turmush ashyolarini badiiy ishlash bilan bogʻliq ijodiy mehnat sohalarini oʻz ichiga oladi. amaliy sanʼat asarlari koʻz bilan koʻrish, his etish va anglashga moʻljallangan. amaliy sanʼat asarlari va bu-yumlari insonning moddiy muhitini goʻzallashtirishga, estetik boyitishga xizmat qiladi, ayni paytda oʻzining koʻrinishi, tuzilishi, xususiyatlari bilan insonning ruhiy holati, kayfiyatiga taʼsir etadi, bezatilgan narsalar hayotda foydalanilishidan tashqari badiiy qimmati boʻlgani uchun ham qadrla...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (19,1 KB). "amaliy san’at fanini o’qitish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: amaliy san’at fanini o’qitish DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram