chizmachilik fanini o’qitish metodikasi

DOC 25 pages 9.0 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.0 MB

File type DOC

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi ajiniyoz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti “tasviriy san'at va texnologik talim” fakulteti “tasviriy sanat va muhandislik grafikasi” kafedrasi tasviriy sanat va muhandislik grafikasi ta’lim yo’nalishi chizmachilik fanini o’qitish metodikasi fanidan. o’quvchilarni kesim va qirqim bajarishga hamda chizmani o’qish usillariga o’rgatish mavzusida kurs ishi bajardi: saparbaeva.sh qabul qildi: abdreymov.d nukus - 2025 mundarija i. kirish………………………………………………………………...........3 i bob. kesimlar va qirqimlar 1.1. materiallarning kesimda grafik belgilanishi.……………………..…….5 1.2. kesimlar………………………………………………………………...6 1.3. qirqimlar………………………………………………………………..9 1.4. detal chizmasida og‘ma qirqim bajarish……………………………….17 1.5. detal chizmasida tekis qirqim bajarish………………………………...18 ii. xulosa…………………………………………………………………..23 iii. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………………...24 kirish 0‘zbekiseonda qabul qilingan ta’lim standartlariga asosan chizmachilik umumta’lim maktablarining 8-9 - sinflarida, kasb-hunar kollejlarining mos mutaxasisliklarida o‘qitiladi. umumta’lim maktablari va kollejlar uchun chizmachiuk o'qituvchilari asosan oliy o‘quv yurtlaridagi ≪tasviriy san'at va muhandislik grafikasi≫ mutaxassislikligida tayyorlanadi. grafika (chizmachiuk) o’qituvchisining kasb-hunar kollejlaridagi grafika fanlaridan ham dars berishi ko’zda tutilganligini e’tiborga olsak, chizmachilik o’qituvchisi muhandislik grafikasining hamma bo’limlari …

2 / 25

ish kerakki, o ‘quvchilar ham, yosh o'qituvchilar ham ba’zan ishlab chiqarish chizmalari bilan ish ko’rishlariga to'gri kelib qoladi va ≪bu nima?≫ degan tabiiy savol tug'iladi. chizmalar texnik hujjatlar sifatida inson faoliyatining har xil sohalarida qollaniladi. buning ustiga ulaming konstruktiv - texnik va texnologik sifatlari ularga ta’sir o'tkazadi. hozirgi zamon chizmalarini chizmachilik qoidalarini bilgan va chizmalarni bajarishda qabul qilgan shrtliklardan xabardor bo`lgan kishilargina to`la tushinishlari mumkin. chizmaning sifati chizuvchining qo‘l sezgisiga bog‘liq bo‘!adi. chizmalarni toza va chiroyli qilib chizishda, asosan, qo‘l sezgisi kata ahamiyatga ega. chiziladigan bir hil turdagi chiziqlar bir hil yo‘g‘onlikda, bir tekis qilib chizilishi lozim. insonda qo'l sezgisi yaxshi rivojlangan bo‘lsa, qo’liga olgan qalamni qog‘oz ustida mahorat bilan yurgiza oladi. insonning qo‘l sezgisini tekshirish uchun qalam uchi ingichka qilib chiqariladi (uchlanadi) va chizg'ich yordamida bir nechta chiziq chizish mashq qilinadi. shunda chizilgan chiziqlarning ko'pchiligi bir xil chiqsa, uning qo‘l sezgisi yaxshi rivojlangan hisoblanadi. ba'zi odamlarning qo‘l sezgisi nisbatan …

3 / 25

im ham qo‘llaniladi. shunday qilinganda detaining ko‘rinishi soni kamayadi. kesim qollanilganda detaining kesilgan yuzalari standartga muvofiq shartli belgilash qabul qilingan. chizmada turli materiallarni tez va oson farqlash maqsadida ular har hil ko‘rinishda shtrixlanadi. 1. materiallarning kesimda grafik belgilanishi. ( o‘zdst 2.306:2003). detaining chizmasida kesim yoki qirqim qollanilgan bo'lsa, o‘sha joy yuzalari ma’lum tartibda belgilanishi lozim. detal metalldan yasalgan bo‘lsa, kesim yuzasi detaining asosiy konturi yoki o‘q chizig‘iga nisbatan 45 burchak ostida o'ng yoki chap tomonga qiyalatib shtrixlanadi. shtrixlar ingichka tutash chiziqda bajariladi. bitta detaining barcha ko‘rinishlarida bajarilgan kesim yoki qirqimlarda bu yuzalar bir tomonlama shtrixlanishi va shtrixlar orasi ham o‘zaro teng bo‘lishi shart. yog‘ochdan tashqari barcha boshqa materiallar metal kabi hoshiya chizig‘iga nisbatan 45 burchakda qiyalatib shtrixlanadi. lekin shtrixlar orasidagi masofalar materiallar turiga qarab har xil bo'ladi. metal, charm, rezina, tabiiy tosh, betonlarda 1.5-2 mm, sopol (keramika) va silikatli materiallarda qo'shaloq chiziqlar oralig‘ida 1.5-2 va 5-7 mm bo‘ladi. tabiiiy tuproq …

4 / 25

n joyning o‘zigagina ko‘rsatiladi. kesimlar chetga chiqarib ko‘rsatiiadi yoki bevosita ko‘rinishning o‘zida tasvirlanadi. chetga chiqarib tasvirlangan kesim konturi asosiy yo‘g‘on tutash chiziq (tasvirlanayotgan detal konturiga teng) bilan chiziladi. bevosita ko'rinishning o‘zida tasvirlangan kesim konturi ingichka tutash chiziq bilan chiziladi. tasvirlararo kesim konturi ham asosiy yo‘g‘on tutash chiziq bilan chiziladi. kesim turidan qat’iy nazar unda simmetrik shakl hosil bomsa, kesuvchi tekislik izi uzuq chiziq bilan tasvirlanmayidi. lekin chiqarilgan kesimda tekislik o‘rni, ya’ni shtrix punktir chiziq bilan almashtiriladi va kesim shu chiziqning davomida bajariladi. agar kesimda nosimmetrik shakl hosil bolsa, chiqarilgan kesimda kesuvchi tekislik izi uzuq chiziq bilan detaining qaysi joyidan o‘tganligini ko‘rsatadi va kesim ham bir xil yozuv bilan ta’minlanadi. ustiga chizilgan va tasvirlararo kesimda tekislik izi uzuq chiziq chilib, u belgilanmaydi. kesuvchi tekislik aylanish sirti markaziy o‘qi orqali kesib o‘tsa kesimda aylanish sirti konturi to‘liq ko‘rsatiladi. bitta detalga tegishli bolgan bir nechta bir xil kesimlar uchun kesuvchi tekisliklar izi uzuq …

5 / 25

gan qismlari ham qo‘shib ko‘rsatiladi. bu yerda detal p tekislik bilan qirqilib, ikkiga: a va v bolaklarga ajratilgan. fikran v bo‘lak olib qo‘yilgandan keyin a bolakning qirqilgan joyi shtrixlanadi. detaining bosh ko'rinishida ham o‘sha joy shtrixlangan. qirqimlar kesuvchi tekislik detalni teng ikki qismga ajratsa, kesuvchi tekislik izi chizmada ko‘rsatilmaydi. detalning qismidagi teshikni qirqib ko‘rsatish joiz bolsa, kesuvchi tekislik izi uzuq chiziqlar bilan ko‘rsatiladi va qirqim a-a kabi belgilanadi. kesuvchi tekislik izi uzuq chiziqlarni tasvirlash quyidagi chizmada berilgan, a harflar yo'nalishlarining detal konturiga nisbatan tashqi tomonlariga yoziladi. yo‘nalishning shakl va o‘lchamlari quyidagi chizmada ko‘rsatilgan. kesuvchi tekisliklarning proyeksiyalari tekisliklariga nisbatan egallagan vaziyatiga qarab qirqimlar uch xil: frontal, gorizontal va profil bo'ladi. bulardan tashqari, qo'shmcha tekisliklarda qiya qirqimlar ham bajariladi. ayrim hollarda mahalliy qirqimlar qo‘laniladi. 4. oddiy qirqimlar. detaining ichki tuzilishini bitta tekislik orqali ko‘rsatish mumkin boisa, bunday qirqim oddiy hisoblanadi. oddiy qirqimni hosil qilish ko‘rsatilgan bo‘lib, p ii v bol'gani uchun u …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chizmachilik fanini o’qitish metodikasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi ajiniyoz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti “tasviriy san'at va texnologik talim” fakulteti “tasviriy sanat va muhandislik grafikasi” kafedrasi tasviriy sanat va muhandislik grafikasi ta’lim yo’nalishi chizmachilik fanini o’qitish metodikasi fanidan. o’quvchilarni kesim va qirqim bajarishga hamda chizmani o’qish usillariga o’rgatish mavzusida kurs ishi bajardi: saparbaeva.sh qabul qildi: abdreymov.d nukus - 2025 mundarija i. kirish………………………………………………………………...........3 i bob. kesimlar va qirqimlar 1.1. materiallarning kesimda grafik belgilanishi.……………………..…….5 1.2. kesimlar………………………………………………………………...6 1.3. qirqimlar………………………………………………………………..9 1.4. detal chizmasida og‘ma qirqim bajarish……………………………….17 1.5. detal chizmasida...

This file contains 25 pages in DOC format (9.0 MB). To download "chizmachilik fanini o’qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: chizmachilik fanini o’qitish me… DOC 25 pages Free download Telegram