tasviriy san’at fanini o’qitish

DOCX 11 pages 1.3 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

12-mavzu tasviriy san’at fanini o’qitishda yangi oqim va yo’nalishlar, uslublar (pop art, zentangle, doodling uslublari) reja: 1. tasviriy san’atda oqim va yo’nalishlarning paydo bo’lishi va shakllanishi 2. pop art zentangle, doodling uslublari 3. yangi yo’nalishlarda ishlangan asarlar taxlili impressionizm (fransuzcha “impressionnisme - taassurot”) oqimi xix – asr oxiri va xx – asrning boshlarida yevropada, asosan fransiyada yuzaga kelgan. impressionizm tasviriy san’atning yirik oqimlaridan biri bo’lib, u an’anaviy dogmatic akademik tasviriy san’atga zid ravishda yuzaga kelgan. pop art – g’arbiy yevropa va aqsh tasviriy san’atida 1950 – yillarning oxiri va 1960 – yillarda paydo bolgan yo’nalish. pop art uslubidagi tasvirlar banan, koserva qutisi yoki hayvonlar rasmi bo’lishidan qat’i nazar, har doim yorqin, rang – barang, ifodali va quvnoq xarakterga ega. shuning uchun ushbu ijro uslubi keng ommaga yoqadi. umumiy o’rta ta’lim maktablarining tasviriy san’at fanidan 7-sinfda 1-soat suhbat mavzusi «tasviriy san’atda oqim va yo’nalishlar» bolib, unga jahon san’atida o’zining muhim o’rni …

2 / 11

h – ajiniyoz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti san’atshunoslik fanlari falsafa doktori (ph.d). smaylova gulmari yuldashevna – ajiniyoz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti o’qituvchisi. “taassurot” deb nomlangan asari asosida «taassurotchilar» deb nomladi. dastlab bir guruh rassomlarning ijodini ta’riflash uchun ishlatilgan bu ibora keyinchalik haykaltaroshlik, musiqa, adabiyot va san’atning boshqa turlariga nisbatan ham qollanila boshlandi. bu uslub o’z mazmuniga ko’ra realistik bolib, uning imkoniyatlarini yanada boyitdi. tabiatning tez o’zgaruvchan holati (tong, peshin, oqshom, nam va quruq havo, bulutli va quyoshli kun), shaharning jo’shqin va gavjum hayoti lavhalari rassomlarni qiziqtirdi. rassomlar rang surtmalaridan erkin va unumli foydalanishga harakat kildilar. rang borliq to’g’risida, uning buyumlari to’g’risida umumiy tasavvur beruvchi vositalardan biriga aylandi. naturaning o’zidan ochiq xavoda (plenerda) rasm ishlash impressionistlarning asosiy ijodiy uslubiga aylandi. bu esa ularning palitralarini boyitdi, asarlarining ta’sirchanligini yanada kuchaytirdi. impressionistlar san’at tarixida novator rassomlar sifatida namoyon bolishdi. imperssionizm yo’nalishining o’ziga xos tomoni shu oqimning asoschisi va yolboshchisi klod monening …

3 / 11

izm vakillari jahon rangtasvir san’atiga nur va rang olib kirdilar. ular buyumlardagi chetki chizgilar, uning konkret shaklini ifoda etishdan ko’ra ranglar jilosiga, yorug’-soya o’yiniga katta e’tibor berdilar. spektr ranglariga yakin «toza» ranglardan, ranglarni optik aralashuvidan foydalanib asarlar yaratishdi. impressionizm yo’nalish sifatida kariyb 30 yil mavjud bolib, keyinchalik o’z o’rnini postimpressionizmga bo’shatib berdi. juda ko’p qaramaqarshiliklarga, tanqidlarga uchrashiga qaramay impressionistlar ancha samarali ijod qildilar. ularning jahon san’atining keyingi rivojiga qo’shgan hissalari beqiyos. xususan, impressionizm zamonaviy san’atda u yoki bu nomda atalayotgan ko’plab oqim va yo’nalishlarga asos soldi, rangtasvirda plastika, chiziq go’zalligi singari ranglarning ham o’rni beqiyosligi, yorug’lik va ranglar perspektivasining ahamiyati nechog’li ulkan ekanligini anglashda impressionizm vakillarining o’rni beqiyos. postimpressionizm (lotincha “post” keyin ma’nosini anglatadi) - impressionizm ta’sirida yuzaga kelgan oqim bolib, bu oqim vakillari impressionistlar kabi toza ranglarda ishlasalarda, ulardan farqli olaroq, shartlilik orqali umumlashgan obrazlar yaratishga intilganlar. bu termin shartli bolib, odatda, impressionizmdan keyin yuzaga kelgan va uning yutuqlarini …

4 / 11

yoyilgan. uning vakillari tematik kompozitsiyalarini, portretlarini hajmli-fazoviy holatda ishlaganlar. neoimpressionizm vakillari so’nggi impressionizmning an’analarini, jumladan optik xususiyatini rivojlantirganlari hamda ranglarning murakkab tuslarini qo’llash metodikasini ishlab chiqdilar. bu tomondan ular divizionizmga, puantilizmga asos soldilar. neoimpressionizmning etuk ustalari impressionizmdagi tasodifiylikni, kompozitsiyalarning fragmentliligini engib o’tib, dekorativ echimga erishganlar. bu uslub odatda sovuq intellektualizmga, obrazlarning quruqligiga olib kelgan. shunga qaramasdan, p.sinyak, a.kross kabi rassomlarning rang tizimini yorqinligi va hayajonga boyligi fovizmni paydo bolishiga zamin yaratdi. puantilizm (frantsuzcha «pointillisme», «point» «nukta» ma’nosini bildiradi)— «pointiller» — nuqtalar bilan yozish, chizish degani bolib, rangtasvirdagi yirik yo’nalishlardan biri. bu uslubda rang surtmalari mayda dumaloq nuqtalar shaklida neoimpressionizmga xos xarakterga ega holda qo’llaniladi.[footnoteref:1] ayrim hollarda ushbu uslub divizionizm («divizionnizme»- frantsuzcha-“ajratish”) deb yuritiladi. 1880-90 yillarda frantsuz san’atida qator yo’nalish va oqimlar paydo boldi. jumladan, pol sinyak (1863- 1935), jorj syora (1859-1891), anri edmon kross kabi rassomlar ranglarning optik qo’shilishi xususiyatini ilmiy asoslashga intildilar. ular asarlarini kichik kubsimon yoki dumaloq nuqta …

5 / 11

zcha «kubisme»). bu oqimning ham vatani frantsiya bolib, u xx asrning boshlarida yuzaga keldi va uning p.pikasso, j.brok, f.lete, r.beloni kabi yirik vakillari tasvirlanayotgan buyumlarning informatsion imkoniyatlarini bo’rttirib ko’rsatishga, ularni oddiy geometrik shakllarga ajratishga intilganlar. fovizm (frantsuzcha «fauvisme», «fauve» so’zidan olingan bolib, «yovvoyilar» degan ma’noni anglatadi)-xx asr boshlari frantsuz rangtasvir san’atidagi oqim. bu «les fauves» (yovvoyilar) taxallus 1905 yili parij shahridagi «mustaqillar saloni» ko’rgazmasida qatnashgan a.matiss, a.marke, j.ruo, m.vlamink, a.deren, r.dyufi, j.brak, k.van dongen va shu kabi rassomlarga nisbatan ishlatilgan. ular shakl, plastika masalalarini primitiv (o’ta sodda) usulda o’rta asrlar san’atiga o’xshash, shu jumladan, sharq san’atiga xos usulda hal etishga intilganlar. adabiyotlar: 1. delakrua do matissa. sostaviteli r.bretel, e.norton, s. stayn, g. g”[footnoteref:2] [2: /users/user/downloads/tasviriy-san-atda-oqim-va-yo-nalishlar.pdf ucheniy xxi veka • 2021 • № 10 (81) g.a. mambetkadirov, g.yu. smaylova ] pop art zentangle, doodling uslublari “pop-art (ing. pop art — ommabop sanʼat) — zamonaviy tasviriy sanʼatda avangard yoʻnalish; abstrakt sanʼat taʼsirida …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasviriy san’at fanini o’qitish"

12-mavzu tasviriy san’at fanini o’qitishda yangi oqim va yo’nalishlar, uslublar (pop art, zentangle, doodling uslublari) reja: 1. tasviriy san’atda oqim va yo’nalishlarning paydo bo’lishi va shakllanishi 2. pop art zentangle, doodling uslublari 3. yangi yo’nalishlarda ishlangan asarlar taxlili impressionizm (fransuzcha “impressionnisme - taassurot”) oqimi xix – asr oxiri va xx – asrning boshlarida yevropada, asosan fransiyada yuzaga kelgan. impressionizm tasviriy san’atning yirik oqimlaridan biri bo’lib, u an’anaviy dogmatic akademik tasviriy san’atga zid ravishda yuzaga kelgan. pop art – g’arbiy yevropa va aqsh tasviriy san’atida 1950 – yillarning oxiri va 1960 – yillarda paydo bolgan yo’nalish. pop art uslubidagi tasvirlar banan, koserva qutisi yoki hayvonlar rasmi bo’lishidan qat’i naza...

This file contains 11 pages in DOCX format (1.3 MB). To download "tasviriy san’at fanini o’qitish", click the Telegram button on the left.

Tags: tasviriy san’at fanini o’qitish DOCX 11 pages Free download Telegram