mnt ning xususiy fiziologiyasi

PPT 62 pages 4.7 MB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPT

Pages 62

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

lektsiya 16 mavzu: mnt ning xususiy fiziologiyasi ma'ruzachi: ass: xudjanova m.a reja: neyron. tuzilishi, klassifikatsiyasi. orqa miyaning funktsiyalari va reflektor faoliyati. spinal karaxtlik. miya o'zani va funktsiyalari. o'rta miya va to'rsimon formatsiya vazifalari. miyacha va uning vazifalari oraliq miya va uning vazifalari. bosh miya yarimsharlari pustlog'i fiziologiyasi. neyronlar-markaziy nerv tizimining struktur va funktsional birligi bo'lib, ular axborotlarni qabul qilish, qayta ishlash, qodlash, saqlash va uzatish hamda ta'sirotlarga beriladigan javob reaktsiyalarni shakllantirish, boshqa neyronlar bilan o'zaro aloqa o'rnatish kabi hususiyatlarga egadir. neyronlarning yana o'ziga xos hususiyati shundan iboratki, ular elektrik impulslarni hosil qiladi va axborotlarni nerv oxirlari maxsus tuzilmasi – sinapslar yordamida ijrochi a'zoga uzatib beradi. neyronlarning tuzilishi neyronda funktsional jihatdan quyidagi qismlar tafovut qilinadi: qabul qiluvchi qism - dendritlar, neyron tanasining membranasi; integrativ qism – soma, akson bo'rtig'i, akson; uzatuvchi qism-akson bo'rtig'i va akson. neyronlar klassifikatsiyasi neyronning tuzilishi, vazifasi, ta'sirotlarni qabul qilishiga kura va nerv oxiri ajratadigan mediatorlariga qarab turlarga …

2 / 62

ko'krak, 5 ta bel, 5 ta dumg'aza va 1 ta dum segmentlariga bo'linadi orqa miyaning nerv hujayralariga quyidagi neyronlar kiradi: a) kul rang moddani oldingi va yon shoxlaridagi motoneyronlar (ularning aksonlari orqa miyaning oldingi ildizlarini tashkil qiladi); b) orqa miyaning ikki yarmini ko'ndalang aloqalar yordamida bog'lab turuvchi oldingi shoxlar neyronlari; v) orqa miya segmentlari orasida yuqoridan pastga tushuvchi aloqalarni ta'minlovchi neyronlar; g) orqa miyaning turli xujayra va tolalarini bir biri bilan bog'lovchi orqa shoxlarda joylashgan assotsiativ sezuvchi neyronlar. orqa miyaning nerv hujayralariga quyidagi neyronlar kiradi: a) kul rang moddani oldingi va yon shoxlaridagi motoneyronlar (ularning aksonlari orqa miyaning oldingi ildizlarini tashkil qiladi); b) orqa miyaning ikki yarmini ko'ndalang aloqalar yordamida bog'lab turuvchi oldingi shoxlar neyronlari; v) orqa miya segmentlari orasida yuqoridan pastga tushuvchi aloqalarni ta'minlovchi neyronlar; g) orqa miyaning turli xujayra va tolalarini bir biri bilan bog'lovchi orqa shoxlarda joylashgan assotsiativ sezuvchi neyronlar. orqa miyaning xar bir segmenti tananing 3 …

3 / 62

slarni utkazadi va miotatik reflekslarni yuzaga chiqaradi aβ, aγ neyronlar taktil retseptorlardan, muskul dugalaridan , ichki kovak a'zolardan impulslarni olib kelib kulrang moddada joylashgan kiritma (komissural)neyronlarga uzatadi. aδ tipidagi tolalar termoretseptorlar va og'riq retseptorlaridan impulslar olib keladi orka miya funktsiyalari somatik kutariluvchi yul vegetativ tushuvchi yul reflektor utkazuvchanlik orqa miyaning oq moddasida 2 gurux o'tkazuvchi yo'llar tafovut qilinadi. funktsional jixatdan ular; - assotsiativ - orqa miyaning ayrim qismlarini bir tomonlama bog'laydi, - komissurial orqa miyaning bir xil bo'lgan qarama qarshi tomonlarini bog'laydi, - proektsion orqa miyani yuqori qismlar bilan bog'laydigan o'tkazuvchi yo'llar. - yuqoriga ko'tariluvchi – spinotserebral (7) - pastga tushuvchi tserebrospinal (6) orka miyaning oldingi ildizlaridan 3 xil aα, aγ va v tip neyronlar chiqadi. aα neyronlar mushakning ekstrafuzal tolalarini innervatsiyalaydi va mushak kiskarishini ta'minlaydi. aγ neyronlar mushakning intrafuzal tolalarini ,ya'ni muskul dugasini innervatsiyalaydi va mushak tonusini ta'minlaydi. v tip neyronlar avtonom nerv tizimining preganglionar tolalari hisoblanib,tugunlarda tugaydi. a. …

4 / 62

eflekslari (soqchilik) 7. ventral spinotalamik (yon) taktil sezgi b.tushuvchi(harakatlantiruvchi)yo'llar-traktlar 1. lateral kortiqospinal (piramida yo'li) yon ixtiyoriy harakatlarni yuzaga chiqaruvchi impulslarni muskullarga o'tkazish 2. rubro-spinal (monakov yo'li, qizil yadro-orqa miya)yon. xarakatlar koordinatsiyasi, muskullar tonusi boshqariladi. 3. dorsal vestibulo spinal (yon) muvozanat va vaziyat saqlanishini ta'minlovchi impulslarni o'tkazish 4. retikulo-spinal oldingi orqa miya neyronlarini tormozlovchi va faollovchi impulslarni utkazadi. 5. ventral vestibulo spinal (oldingi). vaziyat va muvozanatni va tonik reflekslarni shakllantiradi 6. tekto-spinal. (oldingi). birlamchi ko'ruv va eshituv reflekslarining (turttepalik reflekslarini) yuzaga chiqishini ta'minlovchi impulslarni o'tkazish 7. ventral kortiko spinal (piramida yo'li). (oldingi) ixtiyoriy harakatlarni yuzaga chiqaruvchi impulslarni skelet muskullariga etkazish. orqa miya reflektor faoliyati orka miya reflorqa ekslari bosh miya stvoli miya stvoli qo'yidagi funktsiyalarni bajaradi: 1) tananing fazodagi vaziyatini saqlashga qaratilgan somatik reflekslarni amalga oshiradi, 2) turli vegetativ reflekslarni ta'minlaydi, ulardan ba'zilari (nafas, yurak-tomir reflekslari) hayot uchun muhimdir, 3) o'tkazuvchi yo'l funktsiyasini bajaradi – mnt turli tuzilmalarini o'zaro bog'lab turuvchi …

5 / 62

ada viii -xii , v - vii. fakatgina xarakatlantiruvchi vii , xi , xii , qolganlari aralash (sezuvchi, xarakatlantiruvchi, vegetativ) ko'prikda 3 turdagi yadrolar fark qilinadi 1)xarakatlantiruvchi 2)aralash 3)retikulyar formatsiya yadrosi xarakatlantiruvchi yadro : uzoqlashtiruvchi yadro ( vi ) juft , ko'zni tashqi to'g'ri mushagini innervatsiya qiladi aralash yadro (sezuvchi va xarakatlantiruvchi) yuz nervi( vii para ), ta'mni sezadi yuz mushaklarini innervatsiya qiladi. uch shoxli nerv ( v para ) , yuz bosh soxasidagi sezuvchanlikni ta'minlaydi chaynash tanglay nog'ora parda mushaklarini innervatsiya qiladi pnevmotaksik va apneystik markazlar joylashgan. keyingi miya yadrolari statik va statokinetik reflekslarda ishtirok etadilar. buyin, ichki quloq va xolat retseptorlarining ta'sirlanishidan yuzaga chiqadi. statik reflekslar: xolat va to'g'rilanish(rostlanish) statokinetik – nistagm, lifta refleksi o'rta miya - to'rt tepalik, qizil yadro, qora substantsiya , iii – iv juft bosh miya nervlari yadrolari, to'rsimon formatsiya joylashgan. o'rta miya orqali barcha yuqoriga ko'tariluvchi va pastga tushuvchi yo'llar (talamusga, yarim sharlarga …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mnt ning xususiy fiziologiyasi"

lektsiya 16 mavzu: mnt ning xususiy fiziologiyasi ma'ruzachi: ass: xudjanova m.a reja: neyron. tuzilishi, klassifikatsiyasi. orqa miyaning funktsiyalari va reflektor faoliyati. spinal karaxtlik. miya o'zani va funktsiyalari. o'rta miya va to'rsimon formatsiya vazifalari. miyacha va uning vazifalari oraliq miya va uning vazifalari. bosh miya yarimsharlari pustlog'i fiziologiyasi. neyronlar-markaziy nerv tizimining struktur va funktsional birligi bo'lib, ular axborotlarni qabul qilish, qayta ishlash, qodlash, saqlash va uzatish hamda ta'sirotlarga beriladigan javob reaktsiyalarni shakllantirish, boshqa neyronlar bilan o'zaro aloqa o'rnatish kabi hususiyatlarga egadir. neyronlarning yana o'ziga xos hususiyati shundan iboratki, ular elektrik impulslarni hosil qiladi va axborotlarni nerv oxirla...

This file contains 62 pages in PPT format (4.7 MB). To download "mnt ning xususiy fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mnt ning xususiy fiziologiyasi PPT 62 pages Free download Telegram