savod o’rgatish metodikasi

DOC 33 pages 251.5 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 251.5 KB

File type DOC

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mundarija: kirish 1. savod o’rgatish metodikasining ilmiy, psixologik va lingvistik asoslari 2. savod o’rgatish metodlarining qiyosiy-tanqidiy tahlili 3. savod o’rgatishda analitik-sintetik tovush metodi 4. bolalarning savod o’rgatishga tayyorligini o’rganish 5. savod o’rgatish jarayoni 6. savod o’rgatish mashqlarining asosiy turlari 7. savod o’rgatish davrida grammatik-orfografik bilimlarni amaliy o’zlashtirish 8. savod o’rgatish jarayonida yozuvga o’rgatish 9. savod o’rgatish davrida o’qish va yozuv darslari 10. oz komplektli maktablarda savod o’rgatish darslarining 11. xususiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish bugungi ta’lim tizimida savod o‘rgatish — o‘qish, yozish va matnni tushunish ko‘nikmalarini bir butun kompetensiya sifatida shakllantiruvchi jarayon — boshlang‘ich ta’lim sifatini belgilovchi eng muhim bo‘g‘indir. so‘nggi yillarda kompetensiyaga yo‘naltirilgan yondashuv, raqamli ta’lim resurslari va differensial o‘qitish metodlarining keng joriy etilishi savodxonlikni rivojlantirishda yangi imkoniyatlar ochdi. shu bilan birga, o‘quvchilar o‘rtasidagi tayyorgarlik darajasi farqlari, fonetik-analitik ko‘nikmalarning notekis shakllanishi, matn bilan ishlash strategiyalarining yetarlicha tizimlashtirilmaganligi kabi muammolar amaliyotda saqlanib qolmoqda. mazkur ish savod o‘rgatish bo‘yicha ilg‘or tajribalarni …

2 / 33

‘llab, motivatsiya va mustaqil o‘qish-yozish malakalarini kuchaytirish. monitoring, diagnostika va refleksiya vositalari (indikatorlar, “xato kartasi”, kuzatuv varaqalari)ni joriy etish. o‘qituvchi—o‘quvchi—ota-ona hamkorligini yo‘lga qo‘yish mexanizmlarini ishlab chiqish. tadqiqot obyekti: boshlang‘ich sinflarda savod o‘rgatish jarayoni. predmeti: savod o‘rgatishning integrativ metodlari va ularni tatbiq etish texnologiyalari. metodlar: kuzatuv, diagnostik testlar, kontent-tahlil, tajriba-sinov, statistik tahlil va refleksiya. ilmiy yangilik va amaliy ahamiyat: ilg‘or tajribalar asosida “o‘qish—tushunish—ifodalash—ijod” spiraliga tayangan, differensial va raqamli yondashuvlarni uyg‘unlashtirgan amaliy paket (topshiriqlar banki, indikatorlar majmuasi, xatolar tiplari bo‘yicha tuzatish algoritmlari) taklif etiladi. ushbu paket dars samaradorligini oshirish, o‘quvchining barqaror savodxonlik ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. savod o’rgatish metodikasining ilmiy, psixologik va lingvistik asoslari o’qish va yozish nutq faoliyatining turi. maktabda o’qitish elementar o’qish va yozishga o’rgatishdan boshlanadi. “alifbe”ga asoslangan holda qisqa vaqt ichida o’quvchilar o’qish va yozishga o’rgatiladi, ya’ni o’qish va yozish ko’nikmasini egallaydilar. savod o’rgatish davrida o’qish va yozish harakatini maqsadga muvofiq ravishda bajara olish o’qish va yozish ko’nikmasi deyiladi. …

3 / 33

. malakaning shakllanishi uchun bir faoliyat bir necha bora takrorlanishi lozim. yozish malakasida o’quvchi ruchkani qanday ushlash, qanday yurgizish haqida o’ylab o’tirmay, so’z va gaplarni yoza boshlaydi. demak, o’qish va yozish malakasi harakatning o’ylab o’tirmay amalga oshirilish jarayonidir. malaka o’qitishning keyingi bosqichlarida mustahkamlanib, avtomatlashish darajasiga yetkaziladi. o’qish va yozish malakasi biri ikkinchisining muvaffaqiyatli amalga oshuvini ta’minlaydi. shuning uchun ham o’qishga o’rgatish bilan yozuvga o’rgatish parallel olib boriladi va bu faoliyat muntazam ravishda mashq qildiriladi. shunday ekan, savod o’rgatish jarayonida bola juda ko’p o’qishi va yozishi zarur. o’zbek tili yozuvi tovush yozuvi, ya’ni fonematik yozuvdir. har bir tovush uchun, har bir fonema uchun maxsus grafik shakl (harf) olingan. o’qishda grafik shakllar tovushga aylantirilsa, yozuvda aksincha, tovushlar harflarga aylantiriladi. o’zbek tilining tovush tizimi va yozuvi. o’zbek tili yozuvi fonematik yozuv hisoblanadi. 1993 yildan boshlab o’zbek tili yozuvi uchun lotin grafikasi asos qilib olindi. nutqning har bir tovushi uchun unga mos grafik shakl …

4 / 33

a xizmat qilishi haqida ham tushunchalar berilib, asta-sekin uni qo’llashga doir ko’nikma va malakalar shakllantiriladi. o’qishning dactlabki bosqichida orfografik o’qishdan foydalaniladi, asta-sekin orfoepik o’qish ko’nikmalari shakllantiriladi. talaffuzi yozilishiga mos kelmaydigan tovushlar ishtirok etgan so’zlar oldin orfografik, so’ngra orfoepik o’qib beriladi va ularning o’qilishi bilan yozilishi taqqoslanadi. o’quvchilar muayyan darajada tushunchaga ega bo’lganlaridan so’ng orfoepik o’qish mashq qilinadi. o’qish va yozish jarayonining psixofiziologik tavsifi. o’qish ham, yozish ham murakkab nutq faoliyati hisoblanadi. bu jarayonlar kichik yoshdagi o’quvchidan iroda, aql, hatto jismoniy harakatni ham talab qiladi. kichik yoshdagi o’quvchini o’qishga o’rgatishda quyidagilar kuzatiladi: 1. bola o’qish paytida bitta harfni ko’radi, uni bilish uchun rasmlarni ko’z oldiga keltiradi, rasmlarni yoki boshqa harflarni eslaydi, esga tushirgach, uni aytishga oshiqadi, biroq o’qituvchi aytishga yo’l qo’ymaydi, undan bo’g’inni aytishni talab qiladi. o’quvchi ikkinchi harfni eslab olguncha, birinchisi esdan chiqib qoladi yoki ularni qo’shib bo’g’in, bo’g’indan so’z hosil qilguncha, o’qish jarayoni sustlashadi. 2. ko’pincha bola o’qiyotgan qatorni …

5 / 33

jallashi lozim. yozuv jarayonida o’quvchi ruchkani qog’oz ustida sekin, ishonchsizlik bilan qimirlatadi, bir harfni yozib to’xtaydi va namuna bilan solishtiradi, ba’zan chiziqdan chiqib ketadi, noto’g’rilarini bo’yab, to’g’rilaydi. savod o’rgatish metodlarining qiyosiy-tanqidiy tahlili eski maktabda o’qish bilan yozish bir vaqtda o’rgatilmagan, avval faqat o’qish o’rgatilgan. o’qish hijo (bo’g’in) usuli bilan o’rgatilgan. o’qishga o’rgatishning “hijjai qadimiy” deb atalgan usuli uzoq vaqtlar davomida hech qanday o’zgarishsiz davom etib kelgan. hijo usulida o’qishga o’rgatishni 3 bosqichga bo’lish mumkin: 1-bosqich. harflarning nomini yodlatish (“harfiy metod”). bu metodning mohiyati quyidagilardan iborat bo’lgan: bir necha yildan beri o’qiyotgan bolalar maktabxonaga yangi kelgan bolaga bir necha kichik-kichik surani og’zaki yodlatgan. bola aytayotgan suradagi so’zlarining ma’nosini tushunmay, suralarni birin-ketin yodlab olgan, bu orada taxminan bir yilga yaqin vaqt o’tgan. shundan keyin arab alifbosi yodlatila boshlangan; bola uyidan har ikki tomoni randalanib silliqlangan maxsus taxta olib kelgan. maktabdor taxtaning bir tomoniga qora siyoh bilan 28 ta arabcha harfning yolg’iz shaklini …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "savod o’rgatish metodikasi"

mundarija: kirish 1. savod o’rgatish metodikasining ilmiy, psixologik va lingvistik asoslari 2. savod o’rgatish metodlarining qiyosiy-tanqidiy tahlili 3. savod o’rgatishda analitik-sintetik tovush metodi 4. bolalarning savod o’rgatishga tayyorligini o’rganish 5. savod o’rgatish jarayoni 6. savod o’rgatish mashqlarining asosiy turlari 7. savod o’rgatish davrida grammatik-orfografik bilimlarni amaliy o’zlashtirish 8. savod o’rgatish jarayonida yozuvga o’rgatish 9. savod o’rgatish davrida o’qish va yozuv darslari 10. oz komplektli maktablarda savod o’rgatish darslarining 11. xususiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish bugungi ta’lim tizimida savod o‘rgatish — o‘qish, yozish va matnni tushunish ko‘nikmalarini bir butun kompetensiya sifatida shakllantiruvchi jarayon — boshlang‘ich ta’...

This file contains 33 pages in DOC format (251.5 KB). To download "savod o’rgatish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: savod o’rgatish metodikasi DOC 33 pages Free download Telegram