quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida

PPTX 16 sahifa 2,9 MB Bepul yuklash

16 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,9 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 16

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 16

slide 1 quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida 11 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2018 quruqlik-havo muhiti. quruqlik-havomuhitining o‘ziga xos jihatlaridan biri, bu muhitda yashovchi tirik organizmlar quruqlikda harakatlangani bilan, ularning hayoti bevosita havo muhiti bilan ham bog‘liq. havo gazlar aralashmasidan iborat. havo tarkibida gazlar miqdori nisbatan doimiy bo‘lib, 78,08% i azot, 20,9% i kislorod, 1% i inert gazlar, 0,03% i karbonat angidrid gazlaridan tashkil topgan. quruqlik-havo muhitida tirik organizmlarga ta’sir ko‘rsatadigan ekologik omillar ham bir qancha o‘ziga xos xususiyatlari bilan xarakterlanadi. quruqlik-havo muhitida yorug‘lik kuchliroq ta’sir qiladi, harorat va namlik geografik hudud, yil mavsumi va kunning turli vaqtlariga bog‘liq holda juda o‘zgaruvchan. havo massalari gorizontal va vertikal yo‘nalishlarda harakatlanishi tufayli yana bir ekologik omil – shamolni keltirib chiqaradi. havoning bilvosita ta’siri shamol orqali amalga oshadi, chunki shamol harorat va namlik kabi muhim ekologik omillarning ta’sir xarakterini o‘zgartiradi va organizmlarga mexanik ta’sir ko‘rsatadi. bir yo‘nalishda esadigan kuchli shamollar o‘simliklarning novdasi, …

2 / 16

llarining keskin o‘zgaruvchanligi esa o‘simliklarda qoplovchi to‘qimalarning hosil bo‘lishiga sabab bo‘ldi. hasharotlar va qushlarda uchishga moslanishlar yuzaga keladi. havo massalarining harakati ayrim mayda organizmlar (o‘rgimchaklar, hasharotlar) ning passiv tarqalishini ta’minlaydi. evolutsiya jarayonida hayvonlarda tashqi (bo‘g‘imoyoqlilar) va ichki skeletning (xordalilar) mukammallashuvi havo zichligining pastligi bilan bog‘liq. tuproq muhiti. yer po‘stining g‘ovak, unumdor yuza qatlami tuproqdeyiladi. tuproq iqlim va biologik omillar ta’sirida hosil bo‘lgan. qattiq tuproq zarralari orasida havo va suv bo‘ladi. tuproq organizmlarning yashash muhiti sifatida katta zichlikka egaligi, yorug‘likning bo‘lmasligi, haroratning kam darajada o‘zgarishi, kislorod miqdorining kam, karbonat angidrid miqdorining ko‘p bo‘lishi kabi xususiyatlar bilan xarakterlanadi. tuproqning yuqori qatlamida o‘simliklarning ildizlari o‘rnashgan bo‘lib, ularning hayotiy jarayonlari mobaynida va nobud bo‘lgandan so‘ng tuproq qatlamini yumshatib, tuproqda yashovchi organizmlar hayoti uchun sharoit yaratadi. tuproqda yashovchi hayvonlar tuproq massasini aralashishini ta’minlaydi. o‘simlik va hayvonlarning tuproqda hayot kechirishga moslanishi. quruq iqlim sharoitlarida o‘sadigan o‘simliklarda suv tanqisligi kuzatiladi. kuchli darajada sho‘rlangan tuproq tarkibidagi eritmaning osmotik …

3 / 16

foydalanishi tabiatda qadimdan mavjud va keng tarqalgan hodisa hisoblanadi. simbioz munosabatlarning bir necha xil shakllari mavjud, bu bilan siz keyingi mavzularda tanishasiz. xo‘jayin organizmning ichki organlari va to‘qimalarida yashovchi organizmlar endobiontlar(yunoncha «endon» – ichki, «biontos» – yashovchi) deyiladi tirik organizmlar tanasida yashashga moslanishlar. bir organizmning (parazit) boshqa organizm (xo‘jayin) hisobiga yashashi parazitlik deb yuritiladi. xo‘jayin organizm bilan o‘zaro munosabatiga ko‘ra parazitlikning ikki turi farqlanadi: ektoparazitlar xo‘jayin organizm tanasining tashqi qismlarida yashaydi (bit, burga, kana, to‘shak qandalasi); endoparazitlar xo‘jayin organizmning tana bo‘shlig‘ida, ichki organ va to‘qimalarida, hujayralarida yashaydi (bezgak plazmodiysi, askarida, qilbosh chuvalchang, tasmasimon chuvalchanglar). tashqi muhit omillarining bevosita ta’siri ostida erkin hayot kechiruvchi organizmlardan farq qilib, parazitlar tashqi muhit bilan bevosita munosabatda bo‘lmaydi. bu esa nerv sistemasining va sezgi organlarining soddalashuviga sabab bo‘lgan. o‘zini dushmanlardan himoya qilishga qaratilgan moslanishlarga ham ehtiyoj yo‘q. parazit organizmlar hayot siklida asosiy va oraliq xo‘jayin almashinadi. bu hodisa bir xo‘jayin organizmida parazitlar sonining haddan tashqari …

4 / 16

quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida - Page 4

5 / 16

quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 16 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida" haqida

slide 1 quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida 11 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2018 quruqlik-havo muhiti. quruqlik-havomuhitining o‘ziga xos jihatlaridan biri, bu muhitda yashovchi tirik organizmlar quruqlikda harakatlangani bilan, ularning hayoti bevosita havo muhiti bilan ham bog‘liq. havo gazlar aralashmasidan iborat. havo tarkibida gazlar miqdori nisbatan doimiy bo‘lib, 78,08% i azot, 20,9% i kislorod, 1% i inert gazlar, 0,03% i karbonat angidrid gazlaridan tashkil topgan. quruqlik-havo muhitida tirik organizmlarga ta’sir ko‘rsatadigan ekologik omillar ham bir qancha o‘ziga xos xususiyatlari bilan xarakterlanadi. quruqlik-havo muhitida yorug‘lik kuchliroq ta’sir qiladi, harorat va namlik geografik hudud, yil mavsumi va kunning turli vaqtlariga bog‘liq...

Bu fayl PPTX formatida 16 sahifadan iborat (2,9 MB). "quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: quruqlik-havo, tuproq, tirik or… PPTX 16 sahifa Bepul yuklash Telegram

quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida" haqida

O'xshash fayllar