suv, havo, tuproq muhitlari va loyqalanishi

PPT 10 стр. 1,7 МБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,7 МБ

Тип файла PPT

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

слайд 1 suv, havo, tuproq muhitlari va loyqalanishi atmosferadagi gazlarning tirik organizmlarga ta’siri atmosferadagi toza va quruq havoda 78,1% azot, 21% kislorod, 0,9% argon, 0,03% so2 bo’ladi. bulardan tashqari oz miqdorda neon, geliy, kripton, ksenon, ammiak, vodorod, radiy hamda toriy kabi radioaktiv moddalar qoldig’i, shuningdek, har xil azot oksidlari, xlor va boshqa elementlar uchratiladi. havoda har doim suv bug’lari (0,01 – 4% gacha) bo’ladi. havoning quyi qatlamlarida gazsimon tabiiy zarrachalardan tashqari tabiiy aralashmalar ham uchraydi. ular chang va tutunlar, qurum, ba’zan dengiz tuzlarining kristallari, har xil organik zarrachalar va boshqalar bo’lishi mumkin. havo tarkibidagi kislorod o’simlik va hayvonlarning nafas olishi uchun zarur bo’lgan elementdir. uning miqdori havoda etarli darajada bo’ladi. agarda bu ko’rsatkich 5% ga kamaysa organizmlarning nafas olishi qiyinlashadi.karbonat angidrid gazi deyarli doimiy bo’lib, faqatgina yirik shaharlarda uning miqdori ortiq bo’lishi mumkin. ma’lumki, karbonat angidrid gazi yashil o’simliklar uchun oziqlanishda muhim ahamiyatga ega. azot elementi havoning tarkibida ko’p miqdorda …

2 / 10

soblanadi. sun’iy ifloslanish. atmosfera havosini asosan ifloslantiruvchi manbalar bugungi kunda tobora rivojlanib borayotgan insonning sanoat ishlab chiqarishidagi va avtotrasportlarning rivojlanishidir. havoga ko’p miqdorda karbon kislota, uglevodorodlarning oksidlari, sulьfid angidrid va boshqa moddalar chiqarilib, ular tabiiy muhitga va odamlarga juda katta zarar etkazmoqda. atmosfera havosini ifloslanishi muammosi barcha insoniyatni tashvishlantirmoqda. atmosfera havosining ifloslanishi va vujudga kelgan ekologik muammolar o’zbekistonda tamosferaga chiqariladigan nisbiy ifloslantiruvchi moddalarning miqdori keyingi yillarda ikki martaga qisqardi, ya’ni jon boshiga 90 kg ni tashkil etdi. ifloslantiruvchi moddalarning umumiy miqdloriga nisbatan 51,9%-so2, 16%-no2, 17,9%-snlar, 8,8%-so2, 6,1%-qattiq moddalar va 0,2% boshqa maxsus zararli moddalarga to’g’ri keladi. ko’pgina shaharlarda ifloslanishning sanitar-gigienik normadan ortiqligi kuzatilmoqda. masalan, olmaliq, navoiy, samarqand, toshkent, angren, marg’ilon, chirchiq, toshkent va boshqa shaharlar shular jumlasidan bo’lib, eng ifloslangan shahar navoiy shahri bo’lib hisoblanadi. tuproqning muhit sifatida tirik organizmlar uchun xususiyatlari tuproq deyilganda erning g’ovak, unumdor yuza qavati tushuniladi. tuproqda o’simliklar, mikroorganizmlar va ba’zi umurtqasiz hayvonlar yashaydi. masalan, 1 …

3 / 10

uqa bilan ta’minlaydi, ya’ni o’simlik tuproqdan suv va unda erigan mineral moddalarni oladi. o’simlikka tuproqning xususiyatlari va kimyoviy tarkibi hamda mikroflorasi juda katta ta’sir qiladi. tuproqning kimyoviy xossalaridan biri uning kislotaliligi bo’lib, bu vodorod ionlar konsentrasiyasi bilan ifodalanadi. tuproqning kimyoviy tabiatiga (rn ga) qarab, asedofil (kislotali), neytrofil (neytral), bazofil (ishqoriy) o’simlik turlari yoki jamoalari ajratiladi. tuproqdagi o’simliklar uchun zarur bo’lgan kimyoviy elementlardan azot, fosfor, kaliy, kalьsiy, magniy, oltingugurt, temir kabi makroelementlar va mis, bor, rux, molibden kabi mikroelementlar muhim ekologik ahamiyatga ega. tuproq muhitida tarqalgan o’simlik, hayvonlar va ularning guruhlanishi tuproq suv, havo va turli organizmlarning birgalikdagi ta’siri natijasida tog’ jinslarining tabiiy holda o’zgargan tashqi qatlamidir. tuproqning muhit sifatida organizm uchun ko’rsatadigan asosiy xususiyatlariga uning tabiiy va kimyoviy tarkibi hamda unda moddalarning aylanib turishi, ya’ni gazlar, suv, organik, va mineral moddalarning ion holida aylanishlari kabilar kiradi. shu bilan birga tuproqda yashovchi o’simlik va hayvonot turlari uning tabiiy-kimyoviy xususiyatlarining o’zgarishiga ham …

4 / 10

roqning namligi, aerasiyasi, tuproq haroratining o’zgarishi kabilar unda yashovchi organizmlarning tarqalishida muhim ahamiyatga ega.tuproqdagi organizmlar har xil o’lchamga ega va turli muhit hosil qiladi. shuning uchun tuproqda tarqalgan o’simlik va hayvonlar o’lchamiga qarab, ya’ni kichik o’lchamdagilar mikroflora va mikrofauna (0,002-0,2 mm), o’rtacha kattalikdagi mezofauna (0,2-2,0 mm), makrofauna (2-20 mm) hamda megafauna (20-200 mm) kabi guruhlarga ajratiladi. tuproq mikroflorasini tashkil etish bakteriyalar, aktinomisetlar, zamburug’lar va suvo’tlari ishtirok etadi. xivchinlilar, yolg’on oyoqlila, infuzoriyalar va boshqalar tuproq mikrofaunasi hisoblanadi. ular tuproq zarrachalari yuzasidan suv bilan to’lgan bo’shliqlarda yashaydi. tuproqning ifloslanishi va uning tirik organizmlarga ta’siri tuproqning ifloslanishi, qishloq xo’jaligi ekinlariga me’yoridan ortiq mineral o’g’itlar berilishi hamda pestisidlardan noto’g’ri foydalanish tufayli kelib chiqadi. pestisidlar barqaror moddalar hisoblanib, tuproqda ko’proq to’planadi va tuproq organizmlarini nobud bo’lishiga olib keladi.bundan tashqari tuproq yoqilg’i-surkov moylarini saqlash va tashishda, neft qazish va qidiruv ishlari, maishiy xo’jalik chiqindilari, sanoat chiqindilari bilan ham ifloslanadi va uning xususiyatini o’zgartiradi. natijada tuproqdagi o’simlik …

5 / 10

suv, havo, tuproq muhitlari va loyqalanishi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "suv, havo, tuproq muhitlari va loyqalanishi"

слайд 1 suv, havo, tuproq muhitlari va loyqalanishi atmosferadagi gazlarning tirik organizmlarga ta’siri atmosferadagi toza va quruq havoda 78,1% azot, 21% kislorod, 0,9% argon, 0,03% so2 bo’ladi. bulardan tashqari oz miqdorda neon, geliy, kripton, ksenon, ammiak, vodorod, radiy hamda toriy kabi radioaktiv moddalar qoldig’i, shuningdek, har xil azot oksidlari, xlor va boshqa elementlar uchratiladi. havoda har doim suv bug’lari (0,01 – 4% gacha) bo’ladi. havoning quyi qatlamlarida gazsimon tabiiy zarrachalardan tashqari tabiiy aralashmalar ham uchraydi. ular chang va tutunlar, qurum, ba’zan dengiz tuzlarining kristallari, har xil organik zarrachalar va boshqalar bo’lishi mumkin. havo tarkibidagi kislorod o’simlik va hayvonlarning nafas olishi uchun zarur bo’lgan elementdir. uning miqdori ha...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PPT (1,7 МБ). Чтобы скачать "suv, havo, tuproq muhitlari va loyqalanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: suv, havo, tuproq muhitlari va … PPT 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram