quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida. 11 - sinf

PPTX 2.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

quruqlik-havo, tupr.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slide 1 6-§. quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida 11 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2018 quruqlik-havo muhiti. quruqlik-havomuhitining o‘ziga xos jihatlaridan biri, bu muhitda yashovchi tirik organizmlar quruqlikda harakatlangani bilan, ularning hayoti bevosita havo muhiti bilan ham bog‘liq. havo gazlar aralashmasidan iborat. havo tarkibida gazlar miqdori nisbatan doimiy bo‘lib, 78,08% i azot, 20,9% i kislorod, 1% i inert gazlar, 0,03% i karbonat angidrid gazlaridan tashkil topgan. quruqlik-havo muhitida tirik organizmlarga ta’sir ko‘rsatadigan ekologik omillar ham bir qancha o‘ziga xos xususiyatlari bilan xarakterlanadi. quruqlik-havo muhitida yorug‘lik kuchliroq ta’sir qiladi, harorat va namlik geografik hudud, yil mavsumi va kunning turli vaqtlariga bog‘liq holda juda o‘zgaruvchan. havo massalari gorizontal va vertikal yo‘nalishlarda harakatlanishi tufayli yana bir ekologik omil – shamolni keltirib chiqaradi. havoning bilvosita ta’siri shamol orqali amalga oshadi, chunki shamol harorat va namlik kabi muhim ekologik omillarning ta’sir xarakterini o‘zgartiradi va organizmlarga mexanik ta’sir ko‘rsatadi. bir yo‘nalishda esadigan …

o‘qimaning rivojlanishi katta ahamiyatga ega. iqlim omillarining keskin o‘zgaruvchanligi esa o‘simliklarda qoplovchi to‘qimalarning hosil bo‘lishiga sabab bo‘ldi. hasharotlar va qushlarda uchishga moslanishlar yuzaga keladi. havo massalarining harakati ayrim mayda organizmlar (o‘rgimchaklar, hasharotlar) ning passiv tarqalishini ta’minlaydi. evolutsiya jarayonida hayvonlarda tashqi (bo‘g‘imoyoqlilar) va ichki skeletning (xordalilar) mukammallashuvi havo zichligining pastligi bilan bog‘liq. tuproq muhiti. yer po‘stining g‘ovak, unumdor yuza qatlami tuproqdeyiladi. tuproq iqlim va biologik omillar ta’sirida hosil bo‘lgan. qattiq tuproq zarralari orasida havo va suv bo‘ladi. tuproq organizmlarning yashash muhiti sifatida katta zichlikka egaligi, yorug‘likning bo‘lmasligi, haroratning kam darajada o‘zgarishi, kislorod miqdorining kam, karbonat angidrid miqdorining ko‘p bo‘lishi kabi xususiyatlar bilan xarakterlanadi. tuproqning yuqori qatlamida o‘simliklarning ildizlari o‘rnashgan bo‘lib, ularning hayotiy jarayonlari mobaynida va nobud bo‘lgandan so‘ng tuproq qatlamini yumshatib, tuproqda yashovchi organizmlar hayoti uchun sharoit yaratadi. tuproqda yashovchi hayvonlar tuproq massasini aralashishini ta’minlaydi. o‘simlik va hayvonlarning tuproqda hayot kechirishga moslanishi. quruq iqlim sharoitlarida o‘sadigan o‘simliklarda suv tanqisligi kuzatiladi. kuchli …

r organizm ikkinchi organizmdan yashash muhiti sifatida foydalanishi tabiatda qadimdan mavjud va keng tarqalgan hodisa hisoblanadi. simbioz munosabatlarning bir necha xil shakllari mavjud, bu bilan siz keyingi mavzularda tanishasiz. xo‘jayin organizmning ichki organlari va to‘qimalarida yashovchi organizmlar endobiontlar(yunoncha «endon» – ichki, «biontos» – yashovchi) deyiladi tirik organizmlar tanasida yashashga moslanishlar. bir organizmning (parazit) boshqa organizm (xo‘jayin) hisobiga yashashi parazitlik deb yuritiladi. xo‘jayin organizm bilan o‘zaro munosabatiga ko‘ra parazitlikning ikki turi farqlanadi: ektoparazitlar xo‘jayin organizm tanasining tashqi qismlarida yashaydi (bit, burga, kana, to‘shak qandalasi); endoparazitlar xo‘jayin organizmning tana bo‘shlig‘ida, ichki organ va to‘qimalarida, hujayralarida yashaydi (bezgak plazmodiysi, askarida, qilbosh chuvalchang, tasmasimon chuvalchanglar). tashqi muhit omillarining bevosita ta’siri ostida erkin hayot kechiruvchi organizmlardan farq qilib, parazitlar tashqi muhit bilan bevosita munosabatda bo‘lmaydi. bu esa nerv sistemasining va sezgi organlarining soddalashuviga sabab bo‘lgan. o‘zini dushmanlardan himoya qilishga qaratilgan moslanishlarga ham ehtiyoj yo‘q. parazit organizmlar hayot siklida asosiy va oraliq xo‘jayin almashinadi. bu hodisa …

quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida. 11 - sinf - Page 4

quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida. 11 - sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida. 11 - sinf"

quruqlik-havo, tupr.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slide 1 6-§. quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida 11 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2018 quruqlik-havo muhiti. quruqlik-havomuhitining o‘ziga xos jihatlaridan biri, bu muhitda yashovchi tirik organizmlar quruqlikda harakatlangani bilan, ularning hayoti bevosita havo muhiti bilan ham bog‘liq. havo gazlar aralashmasidan iborat. havo tarkibida gazlar miqdori nisbatan doimiy bo‘lib, 78,08% i azot, 20,9% i kislorod, 1% i inert gazlar, 0,03% i karbonat angidrid gazlaridan tashkil topgan. quruqlik-havo muhitida tirik organizmlarga ta’sir ko‘rsatadigan ekologik omillar ham bir qancha o‘ziga xos xususiyatlari bilan xarakterlanadi. quruqlik-havo muhitida yorug‘lik kuchliroq ta’sir qiladi, harorat va namlik geografik...

PPTX format, 2.9 MB. To download "quruqlik-havo, tuproq, tirik organizmlar yashash muhitlari sifatida. 11 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: quruqlik-havo, tuproq, tirik or… PPTX Free download Telegram