to‘g‘rilovchi diodlar

PPT 23 pages 1.2 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

slayd 1 5-mavzu: to‘g‘rilovchi diodlar reja: 5.1. to‘g‘rilovchi diodlar. 5.2. stabilitronlar. 5.3. varikaplar. tunnel diodlar. 5.4. generator diodlar. tayanch iboralar: yarimo’tkazgichlar; to’g’rilovchi diod; stabilitron; varikap; tunnel diod, generator; germaniy va kremniy kristallar; izolyator. 5.1. to‘g‘rilovchi diodlar. diod—elektr tokini bir tomonlama o'tkazish xususiyatiga ega bo'lgan elektron asbobdir. diodlar ikki xil: vakuumli (shisha ballonga joylashtirilgan ikki elektrodli elektron lampa) va yarim o'tkazgichli (asosi — germaniy va kremniy kristallari) bo'ladi. diod quyidagicha tuzilishga ega (1- rasm): germaniy monokristalidan yasalgan plastinka (a) dan iborat bo'lib, uning bir tomoniga bir tomchi indiy (b) payvandlangan. bir-biridan chegara bilan ajralib turadigan elektron (n) va teshikli (p) o'tkazuvchanlikka ega bo'lgan ikkita soha hosil qilingan. bu soha elektr tokini bir tomonlama o'tkazish xususiyatiga ega. germaniy plastinkasi metall korpus (g) asosiga qalay (q) bilan kavsharlangan va u manfiy qutb hisoblanadi. ikkinchi kontakt (d) indiy tomchisiga ulangan va u musbat qutb hisoblanadi. u shisha (f) izolator orqali korpusdan izolatsiyalangan. 1 - …

2 / 23

'tkazgich 2 esa musbat potensialga ega bo'ladi. elektron — teshikli o'tishga bevosita yopishib tur gan elektronli va teshikli yarim o'tkazgichlar sohalari orasida potensiallar ayirmasi hosil bo'ladi. binobarin, elektr maydon paydo bo'ladi. biror vaqt oralig'ida teshikli yarim o'tkazgichda qancha elektronlar qayta qo'shilsa, shu vaqt oralig'ida elektronli yarim o'tkazgichdan teshikli yarim o'tkazgichga shuncha elektron o'tadi, shu vaqt oralig'ida elektronli yarim o'tkazgichda elektronlar bilan qancha teshiklar qayta qo'shilsa, shu vaqt oralig'ida teshikli yarim o'tkazgichdan elektronli yarim o'tkazgichga shuncha teshiklar o'tadi. natijada ma'lum kattalikdagi elektr maydon vujudga keladi. elektronli va teshikli yarim o'tkazgichlarning yondosh chegara yaqinida hosil bo'lgan qatlam 1 va 2da tok tashuvchilar (elektronlar elektronli yarim o'tkazgichlarda va teshiklar teshikli yarim o'tkazgichlarda) kamayganligini osongina tasawur qilish mumkin. yupqa qatlamning qarshiligi yarim o'tkazgichning qolgan hajmidagi qarshilikdan ancha katta bo'ladi. bu qatlam berkituvchi qatlam deb ataladi. shunday qilib, elektronli va teshikli yarim o'tkazgichlar kontaktida ularning yondosh chegarasida kontakt potensiallar ayirmasi, shuningdek berkituvchi qatlam hosil bo'ladi. …

3 / 23

rasm. 4 - rasm. bunda berkituvchi qatlamning qalinligi va uning qarshiligi kamayadi. elektron — teshikli o'tish orqali tok tashuvchilar ko'p o'tadi, binobarin, katta tok o'tadi. bu sistemaga qo'yilgan potensialning ishorasi almashtirilsa (4 - rasm), tashqi elektr maydon elektronli va teshikli yarim o'tkazgichning yondosh sohasidagi maydonni kuchaytiradi. tok tashuvchilar tashqi maydon ta'sirida yarim o'tkazgichlarning bo'linish chegarasida harakatlanadi. berkituvchi qatlamning qalinligi ortadi va uning qarshiligi ko'payadi. buning natijasida elektron — teshikli o'tish orqali ancha kam tok o'tadi. quyida yarim o'tkazgichli diodni tavsiflovchi eng muhim parametrlarni (muhit temperaturasi 20 c bo'lgan hol uchun) keltiramiz teskari kuchlanishning eng katta qiymati 400 v; eng katta teskari kuchlanishda teskari tok (o'rtacha qiymati) 0,3 ma; eng katta to'g'rilangan tok (to'g'ri tokning o'rtacha qiymati) 300 ma; eng katta to'g'ri tokda diodda kuchlanishning tushishi 0,5 v. diod deb odatda bir yoki bir necha elektr o‘tishlar va tashqi zanjirga ulanish uchun ikkita chiqishga ega bo‘lgan elektr o‘zgartirgich asbobga aytiladi. yarim …

4 / 23

jallangan kichik, o‘rta va katta quvvatli diodlarga bo‘linadi. pch diodlari katta p-n o‘tish bilan xarakterlanadilar. yuqori chastotali to‘g‘rilovchi diodlar (yuch diodlar) o‘n va yuz megagers chastotagacha bo‘lgan signallarni nochiziqli elektr o‘zgartirishga mo‘ljallangan. yuch diodlari yuqori chastota signallari detektorlari, aralashtirgichlar, chastota o‘zgartirgich sxemalar va boshqalarda qo‘llaniladi. yuqori chastota diodlari kichik inersiyaga ega, chunki kichik yuzaga ega bo‘lgan nuqtaviy p-n o‘tishga ega va shu sababli ularning to‘siq sig‘imi pikofaradning bir qismini tashkil etadi. shottki to‘sig‘ili diodlar kuchlanish manbai qayta ulagichlarida keng tarqalgan, chunki ular qayta ulanish ishchi chastotasini 100 kgs va undan yuqoriga orttirishga, radioelektron apparatura og‘irligi, o‘lchamlarini kichraytirishga va kuchlanish manbai fik oshirishga imkon yaratadilar. shottki to‘sig‘i metallni yarim o‘tkazgich bilan kontakti natijasida hosil qilinadi. yarim o‘tkazgich material sifatida ko‘p hollarda n–turdagi kremniy, metall sifatida esa al, au, mo va boshqalar qo‘llaniladi. bu vaqtda metall chiqish ishi kremniy chiqish ishidan katta bo‘lishi talab qilinadi. bunday diodlarda diffuziya sig‘imi nolga teng, to‘siq …

5 / 23

sentratsiyaga ega bo‘lgan yarim o‘tkazgich qo‘llanilsa, u holda p-n o‘tish tor bo‘ladi va tunnel teshilish kuzatiladi. ust ishchi kuchlanishi 3-4 v dan oshmaydi. yuqori voltli stabilitronlar keng p-n o‘tishga ega bo‘lishi kerak, shuning uchun ular kuchsiz legirlangan kremniy asosida yasaladilar. ularda ko‘chkisimon teshilish sodir bo‘ladi, barqarorlash kuchlanishi esa 7 v dan ortmaydi. ust 3 dan 7 v gacha bo‘lgan oraliqda teshilishning ikkala mexanizmi ishlaydi. sanoatda barqarorlash kuchlanishi 3 dan 400 v gacha bo‘lgan stabilitronlar ishlab chiqariladi. 5 – rasm. stabilitronning vax stabilitronning elektr teshilish sohasidagi differensial qarshiligi rd barqarorlash darajasini xarakterlaydi. bu qarshilik qiymati dioddagi kichik kuchlanish o‘zgarishi qiymatining diod toki o‘zgarishiga nisbati bilan aniqlanadi (18 a- rasm). rd qiymati qancha kichik bo‘lsa, barqarorlash shuncha yaxshi bo‘ladi. stabilitronning asosiy parametri bo‘lib barqarorlash kuchlanishining temperatura koeffisienti (ktk) hisoblanadi. ktk – bu temperatura bir gradusga o‘zgarganda barqarorlash kuchlanishining nisbiy o‘zgarishi. ko‘chkisimon teshilish kuzatiladigan kichik voltli stabilitronlar odatda musbat ktkga ega. ktk qiymati …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to‘g‘rilovchi diodlar"

slayd 1 5-mavzu: to‘g‘rilovchi diodlar reja: 5.1. to‘g‘rilovchi diodlar. 5.2. stabilitronlar. 5.3. varikaplar. tunnel diodlar. 5.4. generator diodlar. tayanch iboralar: yarimo’tkazgichlar; to’g’rilovchi diod; stabilitron; varikap; tunnel diod, generator; germaniy va kremniy kristallar; izolyator. 5.1. to‘g‘rilovchi diodlar. diod—elektr tokini bir tomonlama o'tkazish xususiyatiga ega bo'lgan elektron asbobdir. diodlar ikki xil: vakuumli (shisha ballonga joylashtirilgan ikki elektrodli elektron lampa) va yarim o'tkazgichli (asosi — germaniy va kremniy kristallari) bo'ladi. diod quyidagicha tuzilishga ega (1- rasm): germaniy monokristalidan yasalgan plastinka (a) dan iborat bo'lib, uning bir tomoniga bir tomchi indiy (b) payvandlangan. bir-biridan chegara bilan ajralib turadigan elektron (n)...

This file contains 23 pages in PPT format (1.2 MB). To download "to‘g‘rilovchi diodlar", click the Telegram button on the left.

Tags: to‘g‘rilovchi diodlar PPT 23 pages Free download Telegram